II OZ 891/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 czerwca 2013 r., II SA/Bk 136/13 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA Marka Leszczyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce wyroku w sprawie II SAB/BK 30/11 ze skargi J. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce w przedmiocie niezałatwienia wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego postanawia oddalić zażalenie. Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. J. W. wniosła o wyłączenie od orzekania sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (zwanego dalej "WSA") Marka Leszczyńskiego w sprawie z jej skargi na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce wyroku w sprawie II SAB/BK 30/11 ze skargi J. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce w przedmiocie niezałatwienia wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wymieniła sygnatury spraw, w których sposób orzekania wymienionego sędziego świadczy - jej zdaniem - o wystąpieniu uzasadnionych wątpliwości co do możliwości bezstronnego rozpoznania niniejszej sprawy. Wnioskowany do wyłączenia sędzia złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Oddalając przedmiotowy wniosek WSA wskazał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędziego Marka Leszczyńskiego od orzekania w niniejszej sprawie, o których mowa w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami - zwanej dalej "ppsa). Sąd podniósł, że argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie żadnej realnej okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Marka Leszczyńskiego w niniejszej sprawie. Okoliczności wskazane we wniosku skarżącej, przemawiające - w jej ocenie - za wyłączeniem sędziego Marka Leszczyńskiego, mają walor subiektywny, opierający się na braku zaufania skarżącej do sędziego, przy czym - w ocenie Sądu - nie znajdują potwierdzenia we wskazanej przez skarżącą sprawie. Sam fakt, iż strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w orzekaniu sędziego w innych sprawach, nie stanowi wystarczającej przesłanki, uzasadniającej w myśl art. 19 ppsa wyłączenie sędziego. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że zachodzą między nią a sędzią takie stosunki, które wskazywałyby na konieczność wyłączenia sędziego od orzekania. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącej co do wadliwego i jej zdaniem niewłaściwego sposobu orzekania w innych sprawach zarówno dotyczących jak i niedotyczących skarżącej. Sąd podkreślił ponadto, że nie bez znaczenia dla oddalenia wniosku o wyłączenie jest również okoliczność złożenia oświadczenia przez sędziego o braku podstaw do jego wyłączenia, które to oświadczenia korzysta z domniemania prawdziwości ze względu na autorytet sprawowanego urzędu. Skarżąca nie podważyła skutecznie złożonego przez sędziego oświadczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. W., podtrzymując stanowisko zawarte we wniosku o wyłączenie sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 ppsa), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 ppsa). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) Sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego, przy czym - stosownie do treści art. 20 ppsa - to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 ppsa, poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Wskazać należy, że w obydwu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego /zwanego dalej "TK"\ z dnia 13 grudnia 2005 r., SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (zob.: wyrok TK z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przechodząc do oceny zasadności zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności podnieść należy, że z oświadczenia złożonego przez sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wyłączenie, o których mowa w art. 18 i 19 ppsa. Ponadto wskazane we wniosku okoliczności prawidłowo zostały ocenione przez Sąd pierwszej instancji jako nieuzasadniające wyłączenia sędziego. O wyłączeniu sędziego nie może bowiem decydować subiektywne przekonanie wnioskodawcy dotyczące wadliwego sposobu orzekania w innych sprawach, do czego sprowadzają się argumenty zawarte zarówno we wniosku o wyłączenie sędziego, jak i w zażaleniu. Tego rodzaju okoliczności nie stwarzają uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie. Wątpliwości skarżącej co do niewłaściwego, jej zdaniem, sposobu orzekania sędziego w innej sprawie mogły być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego. Wobec powyższego, skoro nie można stwierdzić, aby zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanego sędziego, uznać należy, że WSA zasadnie oddalił wniosek skarżącej w tym przedmiocie. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.