I OZ 715/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SO/Wa 5/13 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia w sprawie z wniosku S. T. o wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek S. T. o wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych za nieprzekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie pisma z dnia 2 marca 2012 r. Powyższe postanowienie zostało przesłane pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu – adwokatowi M. H. na adres Kancelarii Adwokackiej przy ul. L. w Warszawie. Przesyłka zawierająca postanowienie była dwukrotnie awizowana (20 marca 2013 r. i 28 marca 2013 r.) o czym poinformowano adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej, a następnie została zwrócona do Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Wobec powyższego uznano doręczenie powyższego postanowienia za skuteczne w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W dniu 28 maja 2013 r. S. T. oraz działający z upoważnienia adwokata M. H. - aplikant adwokacki W. K. przeglądali akta sprawy w siedzibie Sądu. W piśmie z dnia 29 maja 2013 r. (złożonym w Sądzie w dniu 3 czerwca 2013 r.) pełnomocnik S. T. wniósł zażalenie od powyższego postanowienia wraz z wnioskiem o przywrócenia terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ponieważ nigdy nie otrzymał jakiegokolwiek awiza pocztowego dotyczącego korespondencji w przedmiotowej sprawie. W przypadku otrzymania awiza bez wątpienia korespondencja zostałaby odebrana w placówce pocztowej, podobnie jak przesyłka skierowana przez tutejszy Sąd w sprawie o sygn. akt. IV SO/Wa 4/13, którą pełnomocnik odebrał w dniu 25 marca 2013 r. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Jak wskazał Sąd, z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierającą postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. była awizowana dwukrotnie, tj. w dniu 20 marca 2013 r. oraz w dniu 28 marca 2013 r. Oznacza to, że w tych dniach doręczyciel pozostawiał awiza w skrzynce pocztowej pełnomocnika skarżącego. Konsekwencją nie podjęcia przez pełnomocnika skarżącego przedmiotowej przesyłki było zastosowanie przez Sąd instytucji doręczenia zastępczego, przewidzianej w art. 73 p.p.s.a. Doręczenie zastępcze dokonane w omawianym trybie, stwarza domniemanie prawne oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn leżących po jej stronie. Mogą oczywiście zaistnieć sytuacje, w których strona bez własnej winy nie będzie w stanie dowiedzieć się o przesyłce. Pełnomocnik skarżącego podniósł we wniosku o przywrócenie terminu, że żadne z zawiadomień umieszczonych w oddawczej skrzynce pocztowej przez doręczyciela - w przedmiotowej sprawie - nie dotarło do rąk pełnomocnika. Odebrał natomiast przesyłkę w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13 i podniósł, że pominięcie odbioru drugiego pisma jest nielogiczne i niezgodne z zasadami rozumowania. Faktem jest, że przesyłka w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13 została awizowana w dniu 18 marca 2013 r., a następnie odebrana przez adresata (pełnomocnika S. T. – adw. M. H.) w dniu 25 marca 2013 r. W ocenie Sądu nie jest to okoliczność, która skutkuje obaleniem domniemania doręczenia stronie przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. Próba doręczenia powyższej przesyłki była w innej dacie, niż próba doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13. Pełnomocnik nie wskazał, kiedy odebrał awizo w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13, co nie wyklucza sytuacji, że uczynił to przed pozostawieniem awiza o przesyłce zawierającej postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. W ocenie Sądu zatem, argumenty przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodabniają, aby niedochowanie terminu do wniesienia zażalenia było następstwem okoliczności, za które skarżący działający przez pełnomocnika nie ponosi odpowiedzialności. Sąd orzekający w sprawie zauważył również, że pełnomocnik skarżącego zmienił adres siedziby kancelarii, o czym informuje w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu. Z treści wpisów w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej wynika, że od stycznia 2013 r. głównym miejscem wykonywania działalności Kancelarii Adwokackiej Adwokata M. H. jest ul. K. w Ożarowie Mazowieckim. Z okoliczności tej można wywieść, że wraz z przeniesieniem swojej działalności pełnomocnik skarżącego prawdopodobnie nie sprawdzał codziennie zawartości skrzynki pocztowej i w konsekwencji nie dowiedział się o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zawierającego postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. Sąd upatruje w powyższym lekkie niedbalstwo pełnomocnika przy prowadzeniu sprawy swojego mocodawcy. Pełnomocnik skarżącego podejmując odpowiedni wysiłek np. wcześniej informując Sąd o zmianie adresu, mógł usunąć przeszkodę, która uniemożliwiła mu odebranie korespondencji z Sądu. Okoliczność ta nie wskazuje na brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że oczywistym jest, że pełnomocnik skarżącego nie dysponuje jakimkolwiek dowodem, że przesyłka z postanowieniem Sądu z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie sygn. akt IV SO/Wa 5/13 nie była dwukrotnie awizowana poprzez pozostawienia awiza przez doręczyciela pocztowego w skrzynce pocztowej. Podkreślił jednak, że również Sąd nie dysponuje jakimkolwiek dowodem, że w skrzynce pocztowej pełnomocnika skarżącego zostało rzeczywiście pozostawione dwukrotnie awizo przez doręczyciela. Wskazał, że notoryjnym faktem jest to, że w skrzynkach pocztowych wielokrotnie doręczyciele nie pozostawiają awiza, pomimo ciążącego w tym zakresie obowiązku. W ocenie pełnomocnika skarżącego, istotne w sprawie jest to, że dacie 25 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącego odebrał w urzędzie pocztowym przesyłkę w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13, awizowaną w dniu 18 marca 2013 r. Przesyłka w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 5/13 miała być awizowana w dniach 20 marca 2013 r. oraz 28 marca 2013 r. Skoro w dacie 25 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącego będąc w urzędzie pocztowym odebrał przesyłkę w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13, to logicznym jest, że w tej dacie (tj. 25 marca 2013 r.) podczas wizyty w urzędzie pocztowym odebrałby również przesyłkę w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 5/13 (która powinna się znajdować w urzędzie pocztowym już od dnia 20 marca 2013 r.), gdyby tylko miał wiedzę o takiej przesyłce na podstawie zostawionego w skrzynce pocztowej awiza. Skoro nie odebrał takiej przesyłki, to logicznym wnioskiem jest, że pełnomocnik skarżącego nie miał wiedzy o tym, że nastąpiła próba doręczenia przesyłki w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 5/13. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Stosownie natomiast do art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyjęte w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący, a ściślej jego pełnomocnik z urzędu, nie wykazał w przekonujący sposób, że uchybienie terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 12 marca 2012 r. miało miejsce wskutek okoliczności, za które nie ponosi on winy. Pełnomocnik skarżącego podając jako okoliczność wskazującą na brak jego winy w uchybieniu terminu nieprawidłowość doręczenia przesyłki zawierającej to postanowienie, polegającą, jak twierdzi, na braku pozostawienia zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej (awizo) – w jakikolwiek bądź sposób okoliczności tej bowiem nie uprawdopodobnił. Tymczasem w opisanej przez siebie sytuacji, mógł, a wykazując się szczególną starannością jako profesjonalny pełnomocnik procesowy, powinien był złożyć reklamację na nienależyte wykonanie usługi pocztowej we właściwej placówce pocztowej – stosownie do art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r. poz. 1529). Wobec powyższego, skoro w dyspozycji Sądu pozostaje przesyłka zawierająca postanowienie z dnia 12 marca 2013, z której wynika, że była ona awizowana dwukrotnie, tj. w dniu 20 marca 2013 r. oraz w dniu 28 marca 2013 r. o czym, jak wynika z adnotacji, pozostawiono informację w oddawczej skrzynce pocztowej, a adresat - pełnomocnik skarżącego nie podjął niezbędnych czynności formalnych w celu podważenia domniemania doręczenia to tym samym należało uznać, że doręczenie zastępcze pisma procesowego – postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2013 r. spełniało wymogi z art. 73 p.p.s.a. konieczne dla uznania jego skuteczności. Nie mogły więc odnieść zamierzonego skutku argumenty pełnomocnika skarżącego zmierzające do podważenia skuteczności doręczenia przedmiotowej przesyłki, a stanowiące podstawę do wykazania braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie. Podzielić przy tym trzeba stanowisko Sądu I instancji, że okoliczność doręczenia przesyłki w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13 nie miała wpływu na ocenę skuteczności doręczenia przesyłki w sprawie niniejszej. Z powyższego względu wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia prawidłowo nie został uwzględniony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, co znalazło swój wyraz w zaskarżonym postanowieniu z dnia 26 czerwca 2013 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.