I OZ 971/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt IV SO/Wa 5/13, o odrzuceniu zażalenia w sprawie z wniosku S. T. o wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych za nie przekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie pisma z dnia 2 marca 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt IV SO/Wa 5/13, odrzucił zażalenie S. T. na postanowienie z dnia 12 marca 2012 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r. odrzucony został wniosek S. T. o wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych za nieprzekazanie w terminie WSA w Warszawie pisma z dnia 2 marca 2012 r. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 kwietnia 2013 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwana dalej "p.p.s.a." W piśmie z dnia 29 maja 2013 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 31 maja 2013 r.) pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r. WSA w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. oddalił zażalenie S. T. na postanowienie z dnia 26 czerwca 2013 r. Sąd pierwszej instancji podniósł dalej, że zgodnie z art. 194 § 1 pkt 10 i § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie, którego przedmiotem jest ukaranie grzywną, wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. W przypadku wniesienia zażalenia po terminie, sąd odrzuca postanowieniem zażalenie, stosownie do art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 kwietnia 2013 r. Termin do wniesienia zażalenia mijał zatem z dniem 10 kwietnia 2013 r. Tymczasem pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie dopiero w dniu 31 maja 2013 r. Termin ten nie został przez Sąd przywrócony. Z tych względów, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zażalenie odrzucił. S. T. w zażaleniu na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia, zakwestionował prawidłowość doręczenie postanowienia z dnia 12 marca 2013 r. w trybie art. 73 p.p.s.a. Zdaniem strony oczywistym jest, że pełnomocnik skarżącego nie dysponuje jakimkolwiek dowodem, że przesyłka z postanowieniem Sądu z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie sygn. akt IV SO/Wa 5/13 nie była dwukrotnie awizowana poprzez pozostawienia awiza przez doręczyciela pocztowego w skrzynce pocztowej. Podkreślił jednak, że również Sąd nie dysponuje jakimkolwiek dowodem, że w skrzynce pocztowej pełnomocnika skarżącego zostało rzeczywiście pozostawione dwukrotnie awizo przez doręczyciela. Zdaniem skarżącego strona postępowania nie ma realnej możliwości, aby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo, nawet w sytuacji, kiedy awiza rzeczywiście nie zostało pozostawione w skrzynce pocztowej przez doręczyciela lub też zostało usunięte ze skrzynki pocztowej przez osobę nieuprawnioną czy też zaginęło w wyniku nieprzewidzianych zdarzeń. Nawet złożenie reklamacji na nienależyte wykonywanie usługi pocztowej nie odniosłoby jakiegokolwiek skutku wobec twierdzenia doręczyciela pocztowego, że awizo zostało pozostawione w skrzynce. Wskazano, że notoryjnym faktem jest to, że w skrzynkach pocztowych wielokrotnie doręczyciele nie pozostawiają awiza, pomimo ciążącego w tym zakresie obowiązku. W ocenie pełnomocnika skarżącego, istotne w sprawie jest to, że w dacie 25 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącego odebrał w urzędzie pocztowym przesyłkę w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13, awizowaną w dniu 18 marca 2013 r. Przesyłka w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 5/13 miała być awizowana w dniach 20 marca 2013 r. oraz 28 marca 2013 r. Skoro w dacie 25 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącego będąc w urzędzie pocztowym odebrał przesyłkę w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13, to logicznym jest, że w tej dacie (tj. 25 marca 2013 r.) podczas wizyty w urzędzie pocztowym odebrałby również przesyłkę w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 5/13 (która powinna się znajdować w urzędzie pocztowym już od dnia 20 marca 2013 r.), gdyby tylko miał wiedzę o takiej przesyłce na podstawie zostawionego w skrzynce pocztowej awiza. Skoro nie odebrał takiej przesyłki, to logicznym wnioskiem jest, że pełnomocnik skarżącego nie miał wiedzy o tym, że nastąpiła próba doręczenia przesyłki w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 5/13. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a. "Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia". Uchybienie temu terminowi skutkuje odrzuceniem zażalenia, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zarzuty zawarte w zażaleniu zmierzają w istocie do zakwestionowania skuteczności zastępczego doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 12 marca 2012 r. w trybie art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Cytowane przepisy ustanawiają instytucję tzw. fikcji doręczenia, która w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Warunkiem jednak jest aby strona miała możliwość odbioru przesyłki, czy to na poczcie czy to w urzędzie gminy, ale z niej nie skorzystała. O możliwości tej doręczyciel pozostawić musi zawiadomienie. Pełnomocnik strony postępowania w zażaleniu podnosi, że nie otrzymał awiza (zawiadomienia) informującego o możliwości odbioru na poczcie przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. Zarzut tak sformułowany nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem z informacji poczty na zwróconej do Sądu I instancji przesyłce zawierającej postanowienie z 12 marca 2013 r. wynika, że była ona prawidłowo awizowana, zgodnie ze wskazanymi na wstępie regułami. Zauważyć również należy, że strona skutecznie nie uprawdopodobniła, że podniesione w zażaleniu okoliczności miały miejsce. Dla takiego uprawdopodobnienia konieczne byłoby wykazanie, że skrzynka oddawcza była uszkodzona lub też dostęp do tej skrzynki był powszechny. Domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być również obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została, zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, zgłoszona reklamacja. W piśmiennictwie wyrażono również stanowisko, że co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka–Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, s. 238). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. W rozpatrywanej sprawie nie można było uznać za wystarczającą dla podważenia skuteczności zastosowanego trybu doręczenia przesyłki sądowej argumentacji dotyczącej okoliczności związanych z odbiorem korespondencji w sprawie IV SO/Wa 4/13. Z tych względów należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem odrzucił zażalenie, jako wniesione po terminie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.