II OZ 378/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego, uzasadniony potencjalnym wyrządzeniem szkody w mieniu i trudnymi do odwrócenia skutkami faktycznymi, powinien zostać uwzględniony, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdził, że istnienie budynku powoduje realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego nie zasługuje na uwzględnienie. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. W sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdził realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ma pierwszeństwo przed ewentualnym wyrządzeniem szkody w mieniu, którą można naprawić odszkodowaniem.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego, wnioskując jednocześnie o wstrzymanie wykonania tej decyzji z uwagi na trudne do odwrócenia skutki faktyczne. Organ nadzoru budowlanego odmówił wstrzymania wykonania decyzji, wskazując na realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, podzielając stanowisko organu. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, zarzucając naruszenie przepisów PPSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 91/13 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie
S. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego. W skardze wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na to, iż jej wykonanie "spowoduje niedowracalne - a co najmniej trudne do odwrócenia – skutki faktyczne, powodujące istotną zmianę rzeczywistości".
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 21 lutego 2013 r., skarżąca ponowiła swój wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, podtrzymując argumentację zawartą uprzednio w skardze. Natomiast w piśmie z dnia 7 marca 2013 r. skarżąca nadmieniła, że teren nieruchomości objętej nakazem rozbiórki został zabezpieczony przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i nie stwarza zagrożenia dla kogokolwiek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 13 marca 2013 r., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), - dalej p.p.s.a., oddalił wniosek. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z treści zaskarżonej decyzji i z akt administracyjnych sprawy wynika, iż podstawową przyczyną orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu było stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że jego istnienie "powoduje realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego" i zagraża każdemu, kto może znaleźć się w nim, lub jego pobliżu, pomimo przeprowadzonych czynności zabezpieczających. Sąd podzielił pogląd wyrażony w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 695/11), że jakkolwiek na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie można przesądzić, że takie zagrożenie rzeczywiście zachodzi, to jednak nie można wykluczyć jego realności. Skoro więc organ nadzoru budowlanego dostrzegł takie zagrożenie, to sąd administracyjny na tym etapie postępowania nie ma podstaw ani możliwości do poczynienia ustaleń wykluczających istnienie wspomnianego zagrożenia. Gdyby jednak po przeprowadzeniu całego postępowania okazało się, że powyższe zagrożenie w rzeczywistości nie istniało oraz że orzeczony nakaz rozbiórki nie był uzasadniony, skarżącej przysługiwałoby w takiej sytuacji prawo do odszkodowania.
Zdaniem Sądu miarkując interes skarżącej z jednej strony oraz uwzględniając poziom potencjalnego zagrożenia mogącego powstać w następstwie niewykonania decyzji z drugiej strony, należy dojść do wniosku, że konieczność zapewnienia bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi ma pierwszeństwo przed ewentualnym wyrządzeniem szkody w mieniu, którą będzie można naprawić stosownym odszkodowaniem.
Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2013 r. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Należy zauważyć, że o ile słusznie skarżąca wskazuje na utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż co do zasady rozbiórka obiektu budowlanego należy do sytuacji uzasadniających konieczność udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej, o tyle jednak nie można uznać, iż jest to reguła nie dopuszczająca żadnych wyjątków. Oceniając bowiem okoliczności konkretnej sprawy w kontekście wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, obowiązkiem Sądu zawsze będzie ich analiza pod kątem obiektywnych skutków, jakie spowoduje jego wstrzymanie oraz ustalenie, czy udzielenie na czas prowadzonego postępowania sądowego ochrony prowizorycznej nie będzie potencjalnie zagrażać innym dobrom chronionym poprzez niewykonanie zaskarżonej decyzji. Do takiego wniosku słusznie doszedł Sąd pierwszej instancji, ważąc przedstawione przez skarżącą wnioski, kierując się koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu kolejowym.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło