VI SA/Wa 2684/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-13
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo odmówił zgody na przeprowadzenie badań diagnostycznych za granicą, uznając, że wnioskowane świadczenia mogą być wykonane w kraju, mimo opinii wskazujących na brak możliwości przeprowadzenia kompleksowej diagnostyki i leczenia w Polsce?Ratio decidendi
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo odmówił zgody na przeprowadzenie badań diagnostycznych za granicą, ponieważ organ wykazał, że wnioskowane świadczenia, w tym badania neuropsychologiczne, video EEG oraz badanie MR, mogą być przeprowadzone w krajowych placówkach medycznych. Sąd uznał, że organ nie naruszył przepisów postępowania, a zebrany materiał dowodowy, w tym opinie krajowych specjalistów, potwierdził możliwość przeprowadzenia diagnostyki i leczenia w Polsce, co wyklucza spełnienie przesłanki braku możliwości przeprowadzenia świadczenia w kraju zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.Stan faktyczny
Przedstawiciele ustawowi małoletniego J. P. złożyli wniosek o zgodę na przeprowadzenie badań diagnostycznych (testy neuropsychologiczne, 7-dniowe badanie video EEG, 3- lub 7-teslowe MR głowy) za granicą w celu zlokalizowania ognisk padaczki. Lekarz wnioskująca wskazała na lekooporną padaczkę u dziecka i brak skuteczności dotychczasowego leczenia w Polsce. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił zgody, uznając, że badania te mogą być przeprowadzone w kraju, opierając się na opiniach krajowych specjalistów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na wybiórczą ocenę dowodów i brak możliwości przeprowadzenia kompleksowej diagnostyki w Polsce.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. P. (małoletni) reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych M. G. i A. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zgody na przeprowadzenie badań diagnostycznych za granicą oddala skargę
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie wyraził zgody na przeprowadzenie badań diagnostycznych tj. testów neuropsychologicznych, 7- dniowego badania video EEG, 3- lub 7- testowego MR głowy mających na celu zlokalizowanie ogniska (ognisk) padaczki u małoletniego J. P. ([...] poza granicami kraju w E., Republika Federalna Niemiec.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
M. G. i A. P., przedstawiciele ustawowi małoletniego syna J. P. złożyli za pośrednictwem [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniosek do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w Polsce. Oryginał ww. wniosku wraz z tłumaczeniem jego części II oraz załączoną do wniosku dokumentacją w sprawie wpłynął do Kancelarii Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] sierpnia 2012 r.
Przedmiotem wniosku było przeprowadzenie badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w Polsce, tj. testów neuropsychologicznych, 7- dniowego badania video EEG, 3- lub 7- testowego MR głowy mających na celu zlokalizowanie ogniska/ognisk padaczki u małoletniego J. P. w ośrodku zagranicznym wskazanym we wniosku.
Lekarz wnioskująca dr. hab. . med. B. S., specjalista neurologii dziecięcej, neurolog epileptolog z O. wskazała, że u małoletniego J. P. rozpoznano ogniskową padaczkę lekooporną. Napady u chłopca występują od pierwszego roku życia. Do chwili obecnej nie zlokalizowano ognisk padaczki. Leczenie farmakologiczne nie daje rezultatu. W ostatnim czasie objawy choroby uległy zaostrzeniu. Poza tym u małoletniego stwierdzono także cechy upośledzenia umysłowego i znaczną nadpobudliwość psychoruchową. Ten nasilający się zespół objawów ogranicza możliwość kontaktu chłopca z grupą rówieśniczą, utrudnia nad nim opiekę i dalszą edukację.
W toku diagnozowania przyczyn padaczki lekoopornej w listopadzie 2011 r. wykonano badanie MR głowy (1,5 T), które nie wykazało żadnych zmian w strukturach mózgowia. Poza tym wykonano badanie PET, w którym wykazano obniżony metabolizm w prawym płacie skroniowym bez określenia lokalizacji ogniska padaczkowego.
Z uwagi na to, że dziewięcioletni okres diagnozowania i leczenia chłopca w kilku ośrodkach w Polsce nie przyniósł poprawy jego stanu zdrowia lekarz wnioskująca wskazała na konieczność przeprowadzenia badań diagnostycznych mających na celu zlokalizowanie ogniska/ognisk padaczki przez niemieckich lekarzy posiadających doświadczenie w tym zakresie, mogących również przygotować pacjenta do leczenia operacyjnego. Według jej opinii konieczne jest przeprowadzenie wielodniowego monitorowania zapisu czynności bioelektrycznej mózgu z rejestracją kilku napadów padaczkowych oraz badanie PET, badanie zmian ogniskowych w EEG (międzynapadowych i śródnapadowych) jak również badanie 3 - teslowym MR głowy, a w przypadku gdy badanie na wykazie wszystkich ognisk padaczkowych podlegających zabiegowi chirurgicznemu - 7 teslowym MR. Lekarz wnioskująca podkreśliła, że ośrodek w Niemczech dzięki wysokiej jakości sprzętowi, odpowiedniemu oprogramowaniu do interpretacji wyników badań oraz wieloletniemu doświadczeniu pracujących tam lekarzy osiąga bardzo dobre rezultaty w diagnozowaniu i leczeniu trudnych przypadków padaczki. Celem konsultacji do kliniki niemieckiej wysłane zostały ostatnio wykonane w Polsce badania chłopca.
Specjaliści z kliniki niemieckiej na podstawie otrzymanych wyników badań, postawili wstępną diagnozę – ogniskową dysplazję korową mózgu w prawym płacie skroniowym, która jest przyczyną lekoopornej padaczki u chłopca. Dalej dr. hab. n. med. B. S. podkreśliła, że te same badania zostały w Polsce błędnie zinterpretowane jako prawidłowe- w granicach normy.
Przedmiotowy wniosek został pozytywnie zaopiniowany przez prof. dr. hab. med. W. S., będącego konsultantem wojewódzkim w dziedzinie neurologii dziecięcej dla województwa wielkopolskiego, który stwierdził brak możliwości przeprowadzenia wszechstronnej diagnostyki w kraju.
Działając na podstawie upoważnienia wynikającego z treści § 8 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wniosku Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] września 2012 r. zwrócił się do lekarzy specjalistów:
1) prof. dr hab. n. med. S. J.- k.
2) prof. nadzw. dr hab. n. med. E. S.- k.,
3) prof. dr hab. n. med. M. K.- k. z prośbą o zajęcie stanowiska w zakresie możliwości przejęcia przez wskazaną wyżej klinikę dalszego leczenia pacjenta, a w szczególności w zakresie możliwości wykonania wnioskowanych badań diagnostycznych celem ustalenia ogniska padaczki.
W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia [...] września 2012 r. prof. dr hab. n. med. M. K. wskazał, że kierowana przez niego klinika ma możliwość pełnej oceny video EEG i neuropsychologicznej wnioskodawcy, jednak nie ma możliwości wykonania należytego neuroobrazowania za pomocą MR co według ww. specjalisty jest procedurą kluczową, gdyż na terenie K. znajduje się tylko jeden 3 teslowy aparat w jednostce prywatnej iMed. 24.
W piśmie z dnia [...] września 2012 r. prof. dr hab. n. med. S. J. wskazał, że w klinice kierowanej przez niego ani w żadnym innym ośrodku pediatrycznym w Polsce nie ma możliwości wykonania wielodniowego (7 dni) badania video EEG jak również badania mózgu 3 - ani 7 - teslowym MR.
Ww. lekarz specjalista podkreślił, że w odróżnieniu od Niemiec, Danii, Szwecji czy Norwegii w Polsce nie utworzono specjalistycznego ośrodka leczenia padaczki, w którym można by było wykonać tak wysokospecjalistyczne i drogie procedury.
Prof. nadzw. dr hab. n. med. E. S.- k. w swojej opinii wyrażonej w piśmie z dnia [...] września 2012 r. zaproponowała przyjęcie wnioskodawcy do I., wskazując termin [...] października 2012 r.
Podkreśliła, że podczas hospitalizacji wykonane zostanie kilkugodzinne badanie EEG oraz badanie neuropsychologiczne w celu określenia dalszego planu leczenia. Ww. lekarz specjalista podkreśliła, że badanie 3 - teslowym MR, możliwe jest w Polsce w 2 ośrodkach: S. i P. oraz w G. Podczas rozmowy telefonicznej pracownika centrali Narodowego Funduszu Zdrowia z prof. nadzw. dr hab. n. med. E. S. uzyskano informację, że klinika kierowana przez ww. lekarza specjalistę współpracuje z O. w zakresie leczenia operacyjnego pacjentów z rozpoznaną padaczką lekooporną.
W związku z powyższym Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] września 2012 r. zwrócił się do dr hab. med. S. K.- kierownika ww. oddziału z prośbą o zajęcie stanowiska w zakresie możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia na terenie kraju oraz w sytuacji gdy rodzice dziecka zdecydowaliby o leczeniu dziecka w Polsce o nawiązaniu współpracy z prof. nadzw. dr hab. n. med. E. S. w zakresie ustalenia planu dalszego leczenia dziecka.
W piśmie z dnia [...] października 2012 r. dr hab. med. S. K. wyraził opinię, że wskazane badanie dotyczące diagnozowanie oraz ustalenia planu leczenia dziecka mogą być wykonane w Polsce, podkreślając jednocześnie, że w szczególności badanie neuropsychologiczne w kierunku umiejscowienia ośrodków elokwentnych mózgu powinny być wykonane w Polsce przez polskojęzycznego psychologa. Lekarz specjalista wskazał, że badanie 3 testowym MR możliwe jest do wykonania w Polsce w kilku ośrodkach, w tym w K. W W. można natomiast wykonać bardzo przydatne do planowania operacyjnego leczenia padaczki badanie fuzji MR i SPECT. Ww. lekarz specjalista stwierdził na podstawie przedłożonej dokumentacji medycznej, że u pacjenta można wykonać zabieg operacyjny lezjonektomii skroniowej, zadeklarował również chęć współpracy w dalszych etapach leczenia małoletniego J. P.
Oceniając zebrany materiał dowodowy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że aktualne wnioskowane badanie diagnostyczne oraz ewentualne dalsze leczenie operacyjne, o którym mowa we wniosku jako niezbędnym następnym etapie leczenia jest możliwe do przeprowadzenia w placówkach krajowych. Małoletni J. P. nigdy nie był konsultowany w klinikach oraz przez specjalistów, którzy opiniowali sprawę na prośbę Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
W związku z powyższym, według oceny organu stwierdzenie lekarz wnioskującej o braku możliwości dalszego diagnozowania dziecka w Polsce wydaje się nieuprawnione.
Ustosunkowując się do opinii prof. dr hab. n. med. S. J. z I. wyrażonej w piśmie z dnia [...] września 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że stwierdzenie ww. opinii, że niemożliwe jest wykonanie wnioskowanych badań diagnostycznych w Polsce z powodu braku krajowego ośrodka leczenia padaczki- w kontekście opinii wyrażonych przez specjalistów z innych renomowanych krajowych palcówek opieki zdrowotnej deklarujących możliwości diagnozowania i leczenia chłopca w kraju, nie mogło być dla organu podstawą dalszych ustaleń w sprawie.
W tym stanie rzeczy, skoro niezbędne badania diagnostyczne mogą zostać przeprowadzone na terenie kraju, brak jest podstaw do wyrażenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zgody na przeprowadzenie badań diagnostycznych poza granicami kraju. Zdaniem organu, skoro podstawowa przesłanka orzekania w niniejszej sprawie zawiera się w sformułowaniu art. 26 ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach "których nie przeprowadza się w kraju", dopiero brak możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych na terenie kraju jest przesłanką podstawową i wyjściową do dokonywania dalszych ustaleń w sprawie.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że przedmiotowa decyzja nie zamyka drogi do ewentualnej diagnostyki dziecka poza granicami kraju w sytuacji, gdy diagnostyka wykonana w krajowych ośrodkach wskazanych przez organ okaże się niewystarczająca. W sytuacji gdy po wyczerpaniu diagnostyki proponowanej w ośrodkach krajowych, niezbędnym okaże się wykonanie 7-teslowego MR mózgu możliwe będzie wydanie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zgody na przeprowadzenie powyższego badania za granicą po uprzednim złożeniu kolejnego wniosku o przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w Polsce.
Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. przedstawiciele ustawowi małoletniego J. P. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 80 k.p.a. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność możliwości przeprowadzenia w Polsce wnioskowanych badań w oparciu o opinie specjalistów wybrane w sposób wybiórczy oraz zbyt ogólnikowe i nieodnoszące się do indywidualnej sytuacji skarżącego,
b) art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegające na niewyjaśnieniu rozbieżnych wniosków wynikających z opinii specjalistów wydanych w toku postępowania,
c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wskazania w uzasadnieniu dowodów, na których organ oparł się wydając zaskarżoną decyzję oraz przyczyn z powodu których innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i poprzestanie jedynie na zreformowaniu treści poszczególnych wydanych w toku postępowania opinii bez wyciągnięcia z nich wniosków w świetle okoliczności niniejszej sprawy
2) naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez przyjęcie, że badanie diagnostyczne i leczenie, które są dla zdrowia skarżącego niezbędne są w Polsce przeprowadzane, wynikające z uznania, że sama teoretyczna możliwość wykonania niektórych wnioskowanych badań w Polsce uzasadnia sama w sobie brak zgody bez względu na rzeczywistą możliwość poprawy stanu zdrowia skarżącego.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o:
• uchylenie decyzji w całości zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. oraz
• zasądzenie kosztów postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. strona skarżąca wskazała, że z niewiadomych przyczyn organ uznał za wiarygodne opinie, wyrażone przez prof. S. i dr. K., pomijając opinie wyrażone przez prof. S., prof. J. i prof. K., którzy w sposób jednoznaczny stwierdzili, że skarżący wymaga leczenia za granicą z uwagi na brak możliwości odpowiedniego leczenia w kraju. Organ nie był uprawniony do bezkrytycznego przyjęcia za właściwe dwóch ww. opinii z pominięciem pozostałych zwłaszcza w sytuacji, gdy na brak możliwości leczenia w kraju wskazywał konsultant krajowy i wojewódzki. Dysponując różnymi opiniami organ powinien nabrać wątpliwości co do rzeczywistej możliwości przeprowadzenia leczenia w Polsce i podjęcie próby rozwiania wątpliwości na tym tle w toku dalszego postępowania, choćby przez konfrontację specjalistów, którzy wydali opinie, zapytanie o możliwość leczenia innych jeszcze specjalistów czy kontakt ze wskazanymi w opiniach ośrodkami.
Niezależnie od powyższego żadna z opinii, na których organ się oparł, wydając swoje rozstrzygnięcie do indywidualnego przypadku skarżącego się nie odnosi.
Opinie prof. S. oraz dr K. mają charakter zbyt ogólny i lakoniczny, aby na ich podstawie móc uznać, że skarżący może być w sposób właściwy i rzeczywisty diagnozowany i leczony w kraju, zwłaszcza w sytuacji, gdy pozostali specjaliści wypowiedzieli się na temat braku możliwości leczenia skarżącego w Polsce.
Jeżeli chodzi o opinie prof. S., to wynika z niej, że istnieje możliwość hospitalizacji małoletniego w kierowanym przez nią ośrodku i przeprowadzenia w jej trakcie kilkugodzinnego badania EEG oraz badania neuropsychologicznego, ale już badanie 3-teslowym rezonansem magnetycznym mogłoby się odbyć w innych jednostkach szpitalnych, które nie są wyspecjalizowane w leczeniu padaczki.
W tym wypadku zdaniem strony skarżącej, nie ma mowy o kompleksowości diagnozy, która jest ogromnie istotna jako wstęp do tak newralgicznej operacji jak operacja mózgu. Poza tym opinia prof. S. odnosi się wyłącznie do kilkugodzinnego badania EEG, natomiast małoletni powinien być poddany badaniu EEG kilkudniowemu, obejmującemu okres ataku padaczki, który pozwoli precyzyjnie ustalić jego źródło. Z kolei opinia dr K. poprzestaje na ogólnikowym stwierdzeniu, że diagnostyka i leczenie mogą być wykonane w Polsce, ale nie wskazuje gdzie. Opinia ta jest wprost sprzeczna z negatywną opinią innego lekarza pracującego w tym samym szpitalu, fakt do którego organ w ogóle się nie odniósł, a który powinien być z całą pewnością rozstrzygnięty.
Zdaniem strony skarżącej w sprawie nie chodzi tylko o badanie ale o badania przeprowadzone w wyspecjalizowanym ośrodku pod kątem ewentualnego leczenia operacyjnego, posiadającym ponadto oprogramowanie, które pozwoli na ich właściwą interpretację.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 77 § 1 i 7 k.p.a. strona wskazała, że w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie został wyczerpująco zebrany i wszechstronnie oceniony, w konsekwencji czego ustalenia będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji są wadliwe. Organ mimo uzyskania w toku postępowania dowodów o przeciwstawnej treści zaniechał wyjaśnienia przyczyn rozbieżności pomiędzy opiniami poszczególnych specjalistów oraz prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie.
Z uzyskanych opinii o rozbieżnych konkluzjach wybrał wybiórczo dwie z nich, wskazując na możliwości przeprowadzenia leczenia w kraju, pomijając pozostałe, które jednoznacznie wskazywały na brak takiej możliwości, przy czym wybrane wybiórczo przez organ opinie były zbyt lakoniczne i oderwane od indywidualnej sytuacji skarżącego przez co nie pozwalały na przyjęcie okoliczności możliwości przeprowadzenia wnioskowanych badań w kraju za udowodnioną.
Zdaniem strony, organ uchybił przepisowi art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie decyzji sprowadza się do szczegółowego zrelacjonowania treści uzyskanych opinii, jednak bez ich oceny i szczegółowej analizy w świetle okoliczności niniejszej sprawy. Organ nie odniósł się w uzasadnieniu do rozbieżności między opiniami specjalistów, którzy zajęli stanowisko w sprawie i nie wskazał przyczyn, dla których nie uwzględnił opinii wskazujących na brak możliwości wykonania wnioskowanych badań w kraju i stwierdzających konieczność ich przeprowadzenia za granicą.
Według oceny strony skarżącej wskazane naruszenia prawa procesowego doprowadziły do naruszenia art. 26 ustawy o świadczeniach poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie, umożliwiające skarżącemu diagnostykę i leczenie w wyspecjalizowanym ośrodku w Niemczech. Jedyną alternatywą dla polepszenia stanu zdrowia małoletniego czerpiącego na padaczkę lekooporną jest diagnoza umożliwiająca zlokalizowanie ognisk padaczki, ocena czy ogniska te mogą być operowane bez zakłócenia istotnych funkcji życiowych oraz ewentualne przeprowadzenie operacji. Wskazane wyżej badania diagnostyczne ani leczenie nie są w Polsce przeprowadzane. Świadczy o tym opinia prof. J., który wskazał, że w Polsce nie ma wyspecjalizowanego ośrodka, który przeprowadziłby taką diagnostykę i leczenie. Jak to wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie chodzi o dostępność formalną badań, deklarowaną przez przepisy prawne o charakterze programowym ale o dostępność rzeczywistą, stanowiącą realizację określonego w ust. 1 art. 68 Konstytucji prawa do ochrony zdrowia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 26 lutego 2013 r. strona skarżąca nadal popierała skargę, albowiem według jej oceny zaskarżona decyzja narusza prawo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej "p.p.s.a.").
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, wydana między innymi na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach odmawiająca udzielenia zgody na przeprowadzenie badań diagnostycznych małoletniego J. P. poza granicami kraju. Powołany przepis stanowi, że Prezes Funduszu na wniosek wnioskodawcy, jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka może skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy.
W świetle zatem art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia jest uznaniowa (Prezes NFZ może skierować) a możliwość jej podjęcia uwarunkowana jest wcześniejszym ustaleniem istnienia dwóch przesłanek:
1. wnioskowane świadczenie musi być niezbędne dla poprawy stanu zdrowia pacjenta
2. musi to być także świadczenie, którego nie udziela się w kraju.
Przedmiotem wniosku jest przeprowadzenie badań diagnostycznych skarżącego tj. testów neuropsychologicznych, 7-dniowego badania video EEG, 3-lub 7 teslowego MR głowy mających na celu zlokalizowanie ognisk padaczki w ośrodku zagranicznym wskazanym we wniosku.
Według oceny Sądu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie dopuścił się wykazanych w skardze uchybień proceduralnych tj. naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spawy. Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające organ nie oparł się tylko na opinii lekarz wnioskującej dr hab. n. med. B. S., specjalisty neurologii dziecięcej, neurologa epileptologa z O. oraz na opinii prof. dr hab. med. W. S.- k. [...] ale korzystając z treści § 8 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wniosku zwrócił się do konsultanta krajowego w dziedzinie neurologii dziecięcej oraz do innych specjalistów z tej dziedziny medycyny. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że:
1. w K. [...] prof. dr hab. n. med. M. K. istnieje możliwość pełnej oceny video EEG i neuropsychologicznej wnioskodawcy.
2. prof. nadzw. dr hab. n. med. El. S.- k. podjęła się dalszej diagnostyki oraz leczenia dziecka wskazując, że podczas hospitalizacji dziecka w podległej jej jednostce mogą być wykonywane kilkugodzinne badanie EEG, badanie neuropsychologiczne oraz niezbędna dalsza diagnostyka.
3. badanie 3-teslowym MR możliwe jest w Polsce w co najmniej 2 ośrodkach: S. oraz G.
4. jak wskazał dr hab. n. med. S. K.- k. badania dotyczące diagnozowania w celu ustalenia dalszego planu leczenia dziecka mogą być wykonane w kilku ośrodkach w Polsce, badania neuropsychologiczne w kierunku umiejscowienia ośrodków elokwentnych mózgu powinny być wykonane w kraju przez polskojęzycznego psychologa, w ośrodku [...] można również wykonać bardzo przydatne dla planowania operacyjnego leczenia padaczki badanie fuzji MR i SPECT, na kierowanym przez niego oddziale można wykonać zabieg operacyjny lezjonektomii skroniowej jako ewentualny następny etap leczenia. Dr hab. med. S. K. zadeklarował chęć współpracy w dalszych etapach leczenia małoletniego J. P.
W tym stanie rzeczy organ prawidłowo ustalił, że wnioskowane badania diagnostyczne mogą być przeprowadzane w kraju. Należy podkreślić, że lekarze wypowiadający się pozytywnie o możliwości przeprowadzenia badań mieli do wglądu dokumentację choroby małoletniego, która została im przesłana przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Istotna z punktu widzenia kompleksowości leczenia jest opinia dr hab. n. med. S. K., który jako neurochirurg wskazał na możliwość przeprowadzenia zabiegu operacyjnego u małoletniego, deklarując swój udział w leczeniu.
W świetle powyższych opinii, zwłaszcza dr hab. n. med. S. K. organ słusznie nie wziął pod uwagę opinii dr hab. n. med. . S. prof. dr hab. med. W. S. i prof. dr hab. n. med. S. J., którzy negatywnie wypowiedzieli się co do możliwości przeprowadzenia badań diagnostycznych małoletniego w kraju. Specjaliści Ci wywodzą się z ośrodków, w których małoletni przebywał i w których dotychczasowe badanie i leczenie skarżącego nie przyniosło pożądanych efektów. Stąd ich opinia o konieczności skierowania chłopca celem przeprowadzenia specjalistycznych badań w ośrodku w Niemczech. Należy podkreślić, że małoletni do chwili obecnej nie przebywał w I. ani też w U., stąd wniosek o niemożliwości przeprowadzenia badań diagnostycznych w kraju i ewentualnego dalszego leczenia operacyjnego należy uznać za przedwczesny. Istotnie w Polsce, jak to podniósł prof. dr. hab. n. med. S. J. nie ma wyspecjalizowanego ośrodka leczenia padaczki a to ze względu na strukturę placówek opieki zdrowotnej, zakładających istnienie specjalistycznych oddziałów i klinik ze względu na dziedzinę medycyny a nie ze względu na poszczególne schorzenia.
W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutów skargi, że organ nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego, oceniając opinie przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów zaś stanowiska w sprawie nie uzasadnił należycie.
Zdaniem Sądu, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie oraz uznał, że wnioskowane badania diagnostyczne mogą być przeprowadzone w kraju. Brak jest podstaw do podzielenia poglądu strony o deklarowanej i formalnej dostępności tych badań w Polsce. Zarówno prof. nadzw. dr hab. n. med. E. S., jak i dr hab. n. med. S. K. zadeklarowali przyjęcie małoletniego na kierowany przez nich oddział jak również dalszy udział w leczeniu małoletniego.
W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Wobec tego, że zarzuty skargi okazały się bezzasadne Sąd orzekł o ich oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło