I SA/Po 852/12
WyrokWSA w Poznaniu2013-03-14
Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Izabela Kucznerowicz, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Powiatu ustalająca miesięczną stawkę dotacji dla niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych o uprawnieniach szkół publicznych, która weszła w życie z mocą wsteczną od początku roku kalendarzowego, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Zarządu Powiatu ustalająca stawki dotacji, która weszła w życie z mocą wsteczną od początku roku kalendarzowego, nie narusza zasady lex retro non agit. Podstawą prawną dla nadania wstecznej mocy obowiązującej jest art. 5 ustawy o ogłoszeniu aktów normatywnych, który dopuszcza takie rozwiązanie, gdy zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Sąd podkreślił, że zakaz działania prawa wstecz nie jest bezwzględny, a w tym przypadku nadanie mocy wstecznej było konieczne ze względu na późne otrzymanie przez powiat danych niezbędnych do ustalenia wysokości subwencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Zarządu Powiatu ustalającą miesięczne stawki dotacji dla niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych o uprawnieniach szkół publicznych w roku 2012. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz, brak podstawy prawnej do wydania uchwały przez Zarząd Powiatu oraz naruszenie przepisów dotyczących ustalania wysokości dotacji. Organ argumentował, że uchwała została podjęta po otrzymaniu niezbędnych danych z Ministerstwa Edukacji Narodowej, a jej wsteczna moc była konieczna do zapewnienia ciągłości finansowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant referent stażysta Monika Wiza po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na uchwałę Zarząd Powiatu w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia miesięcznej stawki dotacji przypadającej na jednego ucznia/słuchacza niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych o uprawnieniach szkół publicznych w 2012 r. oddala skargę
Zarząd Powiatu w P. w uchwale Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. w sprawie ustalenia miesięcznej stawki dotacji przypadającej na jednego ucznia/słuchacza niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych o uprawnieniach szkół publicznych w roku 2012 podjętej na podstawie art. 90 ust. 2a i 3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm) uchwalił w § 1:
pkt 1 miesięczną stawkę dotacji przypadającej na jednego ucznia w następujących szkołach niepublicznych posiadających uprawnienia szkoły publicznej, o których mowa w art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty:
1) licea ogólnokształcące – [...] zł;
2) licea ogólnokształcące z uczniami niepełnosprawnymi (waga ...) – [...] zł;
3) szkoły zawodowe – [...] zł.
pkt 2 miesięczną stawkę dotacji przypadającej na jednego ucznia w następujących szkołach niepublicznych posiadających uprawnienia szkoły publicznej, o których mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty:
1) licea ogólnokształcące – [...] zł;
2) uzupełniające licea ogólnokształcące – [...] zł;
3) technika uzupełniające – [...] zł,
4) technika 4 letnie – [...] zł,
5) szkoły policealne – [...] zł,
6) medyczne szkoły policealne – [...] zł.
pkt 3 miesięczną stawkę dotacji przypadającej na jednego ucznia w liceum ogólnokształcącym – szkole niepublicznej dla dorosłych, w której realizowany jest obowiązek nauki – [...] zł (art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty oraz § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 grudnia 2009r. w sprawie przypadków, w których do publicznej lub niepublicznej szkoły dla dorosłych można przyjąć osobę, która ukończyła 16 albo 15 lat).
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w związku z obowiązkiem dotowania szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych na podstawie art. 90 ust. 2a oraz 3 ustawy o systemie oświaty zostały naliczone miesięczne stawki na jednego ucznia/słuchacza niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych o uprawnieniach szkół publicznych w roku 2012. Stawki dotacji na jednego ucznia w ponadgimnazjalnych szkołach niepublicznych posiadających uprawnienia szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, o których mowa w art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły części oświatowej subwencji ogólnej otrzymanej przez Powiat P.. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało pismem z dnia [...] kwietnia 2012r. w "Metryczce subwencji oświatowej 2012" o kwotach przypadających na jednego ucznia w poszczególnych typach szkół. Na tej podstawie określono stawki dla uczniów realizujących obowiązek nauki w szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych. Natomiast dla uczniów szkół t.j. liceum ogólnokształcącego, technikum uzupełniającego, technikum 4-letniego, szkoły policealnej, w których nie jest realizowany obowiązek nauki stawki dotacji określono zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty na podstawie ustalonych w budżecie Powiatu P. wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju (t.j. w Powiatowym Centrum Edukacji w P.). Dla szkół, które nie funkcjonują na terenie Powiatu P. stawki dotacji określono zgodnie z ustawą o systemie oświaty w oparciu o wydatki bieżące ponoszone przez najbliższy powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu i rodzaju. Kwota dotacji na 1 ucznia zaocznego uzupełniającego liceum ogólnokształcącego w 2012r. wyliczona została na podstawie informacji uzyskanej z Powiatu C., natomiast kwota dotacji na 1 ucznia w medycznej szkole policealnej wyliczona została na podstawie informacji uzyskanej z Departamentu Edukacji i Nauki Urzędu Marszałkowskiego w P..
Pismem z dnia [...] lipca 2012r. Centrum Nauki i Biznesu "Z." sp. z o.o. wezwała Zarząd Powiatu w P. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie w.w uchwały w całości.
W odpowiedzi na powyższe Zarząd Powiatu w uchwale Nr [...] z dnia [...] lipca 2012r. w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa podjętej na podstawie art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym w związku z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty w § 1 nie uwzględnił wniesionego przez Centrum Nauki i Biznesu "Z." Sp. z o.o. wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez Zarząd Powiatu w P. uchwałą Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. w sprawie ustalenia miesięcznej stawki dotacji przypadającej na jednego ucznia/słuchacza niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych o uprawnieniach szkół publicznych w roku 2012. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą podjęcia zaskarżonej uchwały była uchwała Nr [...] Rady Powiatu w P. z dnia [...] stycznia 2010r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji ponadgimnazjalnym szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych funkcjonujących na terenie Powiatu P. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, przy czym organ nadzoru nie wniósł żadnych zastrzeżeń do tej uchwały, została ona opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa W. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. i weszła w życie z dniem [...] maja 2010r. Następnie wskazano, że podstawą do ustalenia subwencji na rok 2012 jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w 2012r., które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2012r. Rozporządzenie to zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw Nr 288, poz. 1693 w dniu 29 grudnia 2011r. Wyliczenie ostatecznych kwot części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego dokonuje Ministerstwo Edukacji Narodowej i przekazuje poszczególnym jednostkom w formie "metryczki". Powiat P. otrzymał "metryczkę" w dniu [...] maja 2012r. i dopiero z chwilą otrzymania "metryczki" znana była ostateczna wysokość subwencji dla Powiatu P. na 2012r. Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłoszeniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011r. Nr 197, poz. 1172) przepisy art. 4 tej ustawy dotyczące terminów wejścia w życie aktów normatywnych nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. na uchwałę Zarządu Powiatu w P. z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w sprawie ustalenia miesięcznej stawki dotacji przypadającej na jednego ucznia/słuchacza niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych o uprawnieniach szkół publicznych w roku 2012r. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności w.w uchwały w całości. Zarzuciła:
naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie Zarządzenia z naruszeniem zasady lex retro non agit,
naruszenie art. 2 Konstytucji poprzez wydanie Zarządzenia bez podstawy prawnej,
naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym poprzez wydanie Zarządzenia przez Prezydenta Miasta pomimo braku umocowania do jego wydania,
naruszenie art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez wydanie Zarządzenia z naruszeniem zasad określania wysokości dotacji.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że jest organem prowadzącym szkoły świadczące usługi edukacyjne na obszarze miasta P., które uzyskują z tytułu prowadzonej działalności edukacyjnej środki z "dotacji oświatowej" i w konsekwencji zobowiązane są wykonywać obowiązki wynikające z postanowień prawa miejscowego. Podniosła, że zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Oznacza to, że organy administracji publicznej nie posiadają kompetencji do stanowienia prawa miejscowego z przekroczeniem delegacji przewidzianej w ustawie. Wskazała, że zgodnie z art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W myśl art. 90 ust. 3 ustawy dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50 % ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczną szkołę poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły danego typu i rodzaju. Z powołanych przepisów ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wynika, iż jedyną podstawą obliczenia dotacji jest kwota przewidziana na jednego ucznia (wychowanka) w części oświatowej subwencji ogólnej, czy też kwota wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych. W związku z powyższym za nieuzasadniony uznała argument podniesiony przez Zarząd Powiatu w uchwale z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], że stawki dotacji na jednego ucznia w zależności od typu i rodzaju szkoły w danym roku budżetowym ustala Zarząd Powiatu na podstawie budżetu powiatu oraz otrzymanej z Ministerstwa Edukacji Narodowej informacji o wielkości subwencji oświatowej w postaci metryczki subwencji oświatowej. Skarżąca zaznaczyła, że w przepisach cytowanej ustawy, jak i w innych przepisach prawnych, brak jest legitymacji dla Zarządu Powiatu w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji, bowiem wysokość tę a raczej zasady jej ustalania, określają w sposób wyraźny przepisy ustawy o systemie oświaty, a mianowicie art. 2a-3b. Ponadto w myśl art. 12 punkt 1 ustawy o samorządzie powiatowym prawo stanowienia aktów prawa miejscowego jest wyłącznym uprawnieniem Rady Powiatu. Zasada ta wynika bezpośrednio ze wskazanej już normy art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którą organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w graniach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Zasada ta wynika także z normy art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że żaden organ władzy publicznej nie może wprowadzać własnych, odrębnych od rozwiązań ustawowych, reguł w przedmiocie udzielania dotacji, w tym co do ustalania ich wymiaru, o ile przepis ustawy tego nie przewiduje, jak w przedmiotowej sprawie. Za niedopuszczalne uznała, że zaskarżona uchwała została podjęta w dniu [...] czerwca 2012r. z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2012r. zgodnie bowiem z obowiązującymi standardami międzynarodowymi zasada niedziałania prawa wstecz stanowi podstawę porządku prawnego. U podstaw tej zasady leży zasada demokratycznego państwa prawnego wyrażona w art. 2 Konstytucji (wyrok TK z 17 grudnia 1997 r., K 22/96) W związku z powyższym za oczywiste naruszenie jednej z fundamentalnych uznała postanowienie uchwały Zarządu Powiatu stanowiące o tym, iż uchwała z dnia [...] czerwca 2012 r. wchodzi z życiem z dniem podjęcia z mocą obowiązującą od dnia [...] stycznia 2012 r. Istotę zasady niedziałania prawa wstecz Skarżąca sprowadziła do twierdzenia, że prawo powinno działać "na przyszłość", wobec tego nie powinno się stanowić norm prawnych, które miałyby być stosowane do zdarzeń zaszłych i zakończonych przed ich wejściem w życie. W związku z powyższym następstwa prawne zdarzeń, mających miejsce pod rządami dawnych norm, należy oceniać według tych norm, nawet jeżeli w chwili dokonywania tej oceny obowiązują już nowe przepisy (wyrok TK z 12 maja 2009 r. P66/07). Naruszenie w.w zasady powoduje naruszenie istotnych zasad konstytucyjnych, mianowicie zasady zaufania obywateli do państwa i prawa czy zasady ochrony praw nabytych. Skarżąca wskazała, że dyrektywa lex retro non agit jest dyrektywą postępowania organów prawodawczych, która polega na zakazie stanowienia norm prawnych nakazujących stosować nowoustanowione normy prawne do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. Wyjaśniła, że można odstąpić od niniejszej zasady jedynie wyjątkowo i z usprawiedliwionych powodów nadając normom możliwość oddziaływania na zastaną sytuację.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Jako pierwszy należy ocenić podniesiony przez skarżącą zarzut dotyczący wydania zaskarżonej uchwały przez Zarząd Powiatu pomimo braku umocowania do jego wydania. Sąd zauważa, że podstawa podjęcia zaskarżonej uchwały określającej wysokość stawek dotacji na jednego ucznia w szkołach niepublicznych posiadających uprawnienia szkół publicznych znajduje się w art. 32 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o samorządzie powiatowym, zgodnie z którym do zadań powiatu należy w szczególności wykonywanie uchwał rady oraz wykonywanie budżetu powiatu oraz w uchwała Nr [...] Rady Powiatu w P. z dnia [...] stycznia 2010 roku w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji ponadgimnazjalnym szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych funkcjonujących na terenie Powiatu P. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Zgodnie z ww. uchwałą szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki udziela się dotacji na każdego ucznia w wysokości kwoty przewidzianej na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez Powiat P. Pozostałym niepublicznym szkołom ponadgimnazjalnym o uprawnieniach szkół publicznych nie realizującym obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki udziela się dotacji na każdego ucznia w wysokości równej 50 % ustalonych w budżecie Powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez Powiat P. w przeliczeniu na jednego ucznia a w przypadku braku na terenie Powiatu szkoły publicznej tego samego typu i rodzaju podstawą do udzielenia dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższy powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu i rodzaju. W § 8 uchwały Rady Powiatu z dnia [...] stycznia 2010r. wskazano, że wykonanie tej uchwały powierza się Zarządowi Powiatu w P.
Skład orzekający w przedmiotowej sprawie zauważa, że podstawą do ustalenia subwencji na rok 2012 jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012, które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. W.w. rozporządzenie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw Nr 288, poz. 1693 w dniu 29 grudnia 2011 r. Wyliczanie ostatecznych kwot części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego dokonuje Ministerstwo Edukacji Narodowej i przekazuje poszczególnym jednostkom w formie "metryczki". Wysokość subwencji oświatowej przewidzianej dla 1 ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymanej przez Powiat P. określa metryczka subwencji oświatowej (sporządzona odrębnie dla gminy i powiatu) otrzymywana corocznie wraz z pismem przewodnim z Ministerstwa Finansów. Powiat P. otrzymał z MEN "metryczkę" [...] maja 2012 r. W "metryczce" wskazany jest wskaźnik korygujący, uwzględniający strukturę zatrudnienia nauczycieli w podziale na stopnie awansu zawodowego zatrudnionych, w porównaniu ze strukturą ogólnokrajową. Dodatkowo wskazane są wszystkie dane o liczbie uczniów będące podstawą naliczenia kwoty subwencji oraz przyporządkowane im konkretne wagi przeliczeniowe zgodnie z aktualnym na dany rok rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Metryczka subwencji oświatowej jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego można wyliczyć stawkę dotacji na uczniów szkół wskazanych powyżej. Dopiero z chwilą otrzymania "metryczki" (... maja 2012 r.) znana była ostateczna wysokość subwencji dla Powiatu P. na rok 2012. Określenie wysokości dotacji nie zależało zatem od uznania administracyjnego Zarządu Powiatu, lecz od ustalonych ściśle w budżecie powiatu i "metryczce" MEN wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. Rola Zarządu Powiatu sprowadzała się więc do matematycznego wyliczenia i zamieszczenia jego wyniku dla poszczególnych typów szkół w zaskarżonej przez stronę uchwale. Natomiast fakt określenia przez Zarząd Powiatu wysokości stawek na poziomie minimalnym nie może być podważony, skoro upoważnia do tego organ wyraźny przepis prawa, tj. art. 90 ust. 3 zd. 1 ustawy o systemie oświaty. Stawkę dotacji na jednego ucznia w zależności od typu i rodzaju szkoły w danym roku budżetowym ustala Zarząd Powiatu na podstawie budżetu powiatu oraz otrzymanej z Ministerstwa Edukacji Narodowej informacji o wielkości subwencji oświatowej w postaci metryczki subwencji oświatowej. Do czasu otrzymania "metryczki" oraz ustalenia ostatecznej wysokości dotacji na ucznia /słuchacza w danym roku budżetowym, dotacja jest udzielana w wysokości ustalonej w roku poprzednim, a następnie za okres od stycznia do czasu jej ustalenia, dokonywane jest wyrównanie. Zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 2 i pkt 4 ustawy o samorządzie powiatowym do zadań powiatu należy w szczególności wykonywanie uchwał Rady Powiatu oraz wykonywanie budżetu powiatu. Skoro tak, to wykonanie przez Zarząd Powiatu w P. uchwały Rady Powiatu Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. znajduje podstawę prawną w przytoczonych przepisach.
Sąd nie zgodził się również z zarzutem, że zaskarżona uchwała narusza zasadę lex retro non agit. Zgodnie bowiem z art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłoszeniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych aktowi normatywnemu można nadać wsteczną moc obowiązującą, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Wskazuje to na wyraźny wyjątek od zasady lex retro non agit. Skoro możliwe jest nadanie wstecznej mocy obowiązującej aktowi normatywnemu zawierającemu przepisy powszechnie obowiązujące, to tym bardziej może to mieć miejsce w przypadku uchwały zarządu powiatu, która takich przepisów nie zawiera, a więc nie jest w ogóle źródłem prawa (akty prawa miejscowego w oparciu o art. 40 ustawy o samorządzie powiatowym może bowiem stanowić wyłącznie rada powiatu). Ponadto godzi się zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że zakaz lex retro non agit nie ma charakteru bezwzględnego, absolutnego i w sytuacjach nadzwyczajnych można od niego odstąpić. W wyroku z dnia 25 września 2000r. sygn. akt [...] uznał, że działanie prawa wstecz nie oznacza naruszenia art. 2 Konstytucji, o ile tak wprowadzone przepisy polepszają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej i zarazem nie pogarszają sytuacji prawnej pozostałych jej adresatów (OTK 2000, nr 6, poz. 186). Zauważyć bowiem należy, że organ w odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazał, że do wyliczenia miesięcznych kwot dotacji określonych w zaskarżonej uchwale niezbędne były informacje zawarte w "Metryczce subwencji oświatowej 2012", które otrzymał dopiero w dniu [...] maja 2012 r. Skoro danymi tymi Zarząd nie dysponował od dnia 1 stycznia 2012r., a dopiero od [...] maja 2012 r., to niemożliwym było podjęcie zaskarżonej uchwały przed tą datą. Strona skarżąca nie zauważa przy tym, że nadanie zaskarżonej uchwale mocy obowiązującej od dnia jej podjęcia powodowałoby, że podmioty prowadzące szkoły, o jakich mowa w art. 90 ust. 2a i 3 ustawy, pozostawałyby bez jakiejkolwiek dotacji od 1 stycznia 2012 r., gdyż każdorazowo uchwały Zarządu określające wysokość stawek dotacji podejmowane są na dany rok kalendarzowy i nie obejmują roku następnego.
Dodatkowo skład orzekający w przedmiotowej sprawie zauważa, że strona formułując zarzuty skargi w punkcie [...] wskazała na naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym poprzez wydanie Zarządzenia przez Prezydenta Miasta pomimo braku umocowania do jego wydania. Zarzut ten został sformułowany nieprawidłowo, gdyż zaskarżona uchwała nie została wydana przez Prezydenta Miasta i w sprawie nie miały w ogóle zastosowania przepisy ustawy o samorządzie gminnym.
Za bezpodstawne należy również uznać podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, gdyż zaskarżona uchwała w ocenie Sądu została wydana zgodnie z przepisami prawa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
/-/M.Bejgerowska /-/K.Wolna-Kubicka /-/I.Kucznerowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło