I SAB/Wa 491/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. L. z dnia 28 lipca 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako "[...]" [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego M. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W., zarzucając organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kpa przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. W skardze wniósł o: 1) zobowiązanie organu do wydania aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2) zobowiązanie Prezydenta W. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; 3) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 28 lipca 2011 r. złożył w Urzędzie Miasta W. wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Wskazał, że do wniosku dołączył niezbędną dokumentację. W dniu 23 stycznia 2012 r. skarżący wysłał do Urzędu Miasta W. ponaglenie dotyczące tej sprawy. W piśmie z dnia 30 stycznia 2012 r. Kierownik Działu Nieruchomości Dekretowych Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. poinformował, że nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w terminie przewidzianym w art. 35 Kpa i jednocześnie wyznaczył na podstawie art. 36 § 1 Kpa termin zakończenia postępowania do 30 czerwca 2012 r. Do dnia dzisiejszego skarżący nie otrzymał żadnej decyzji w sprawie. Skarżący podkreślił, że wskazany w przepisie art. 35 Kpa termin na załatwienie sprawy obejmuje nie tylko przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego, ale również podjęcie decyzji. Sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego, o których mowa w art. 35 § 3 Kpa powinny być załatwiane przez organ pierwszej instancji nie później, niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. Skarżący podał, że dnia 14 sierpnia 2012 r., na podstawie art. 37 § 1 Kpa złożył do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Dnia 23 sierpnia 2012 r. [...] Urząd Wojewódzki przekazał kopię zażalenia wraz z prośbą o przesłanie przedmiotowych akt postępowania administracyjnego oraz o ustosunkowanie się, co do zawartych zarzutów. Organ nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza, że wniosek skarżącego nie został rozpoznany. Tym samym organ naruszył art. 35 § 3 Kpa, który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą art. 8 Kpa oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 Kpa. Za uzasadnione w związku z tym należy uznać zobowiązanie Prezydenta do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 Kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał, że nieruchomość [...] przy ul. [...], ozn. jako hip. [...] hip. [...] d. [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Organ podał, że akta sprawy zostały przekazane do Wojewody [...] 27 września 2012 r. w celu rozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie w terminie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość i do tej pory nie zostały zwrócone, a samo zażalenie rozpoznane. Mając na uwadze powyższe organ wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 11 grudnia 2012 r. Prezydent W. poinformował, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie M. L. na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione oraz wyznaczył dodatkowy termin na jej załatwienie do 31 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez pełnomocnika Prezydenta W., że skoro skarga została wniesiona do sądu administracyjnego przed wydaniem postanowienia załatwiającego zażalenie z dnia [...] sierpnia 2012 r. na niezałatwienie sprawy w terminie, to skarga winna zostać odrzucona. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Aby dochować wymogu wyczerpania środka zaskarżenia wystarczy przed wniesieniem skargi sądowej wnieść zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa. To zaś, czy i kiedy zostanie wydane postanowienie przez organ wyższego stopnia nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi. W niniejszej sprawie zażalenie zostało wniesione do Wojewody [...] [...] sierpnia 2012 r., natomiast skarga 10 października 2012 r. Wobec tego M. L. wniósł niniejszą skargę po wyczerpaniu środka zaskarżenia, a zatem jego skarga jest dopuszczalna. Odnosząc się do meritum sprawy Sąd zauważa, że nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie Prezydent W. pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 Ppsa. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został przekroczony. Poza sporem jest bowiem to, że wniosek M. L. o odszkodowanie Prezydent W. otrzymał w dniu 28 lipca 2011 r. (prezentata widniejąca na podaniu), a akta sprawy właściwa komórka organizacyjna organu otrzymała w dniu 14 września 2011 r. (pismo z dnia 9 września 2011 r., nr [...] ). Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można postawić organowi zarzutu, że pozostaje w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Prezydent W. podejmował bowiem czynności procesowe, mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego. Pismem z dnia 17 sierpnia 2011 r. organ wystąpił do dzielnicowej komórki organizacyjnej o przesłanie akt własnościowych, a pismem z dnia 30 stycznia 2012 r. zażądał od Delegatury Biura Gospodarowania Nieruchomościami w [...] akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Prezydent W. pismem z dnia 30 stycznia 2012 r. poinformował skarżącego o przyczynach niezałatwienia wniosku w terminie i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. Pismem z dnia 17 września 2012 r. organ wystąpił o przedłożenie aktualnego wypisu z rejestru gruntów i mapy sytuacyjnej wskazujących dawną nieruchomość hipoteczną oraz nowe działki ewidencyjne. Po wniesieniu przez M. L. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie organ pismem z dnia 27 września 2012 r. udzielił Wojewodzie [...] stosownych wyjaśnień, co do stanu sprawy. Wobec powyższego nie można uznać, że organ jest w sprawie zupełnie bezczynny. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ podjął czynności procesowe, zmierzające do wyjaśnienia stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi w rozumieniu art. 35 § 3 Kpa Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Sądu termin 14 dni wskazany w skardze byłby zbyt krótki. W sprawie tej należy bowiem dokonać ustaleń, dotyczących zdarzeń, które miały miejsce kilkadziesiąt lat temu. Organ winien wyjaśnić, jakie mienie przeszło w trybie dekretu na własność państwa (gospodarstwo rolne na gruntach objętych działaniem dekretu, dom jednorodzinny, działka mogąca być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed wejściem w życie dekretu), ustalić, czy wystąpiła przesłanka faktyczna, dotyczącą pozbawienia właścicieli bądź następców prawnych możliwości władania gruntem po dniu 5 kwietnia 1958 r., jeżeli sprawa będzie dotyczyła przejętego gospodarstwa rolnego lub gruntu mogącego być przeznaczonym pod budownictwo jednorodzinne. Jeżeli okaże się, że przesłanki z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami są spełnione, czego na obecnym etapie sprawy Sąd nie przesądza, zajdzie potrzeba zlecenia biegłemu sporządzenia wyceny nieruchomości. Sąd nie mógł zobowiązać Prezydenta W. do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, ponieważ Sąd nie stosuje przepisów art. 37 § 2 i art. 38 Kpa. Przepis art. 149 § 1 Ppsa umożliwia zobowiązanie organu, jedynie do wydania w sprawie stosownego (aktu, interpretacji, czynności, aby zlikwidować stan bezczynności i doprowadzić do załatwienia złożonego w sprawie wniosku, dotyczącego np. przyznania, stwierdzenia, ustalenia na rzecz wnioskodawcy konkretnego prawa. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 Ppsa.