II SA/Gl 1050/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. W dniu [...] r. J. K. złożył wniosek o wymeldowanie swojego syna D. K. z pobytu stałego w lokalu nr 1 przy ulicy [...] w C. wskazując, iż D. K. od 1984 lub 1985 r. nie przebywa w kraju. Swoje stanowisko uzasadniał ponadto zamierzeniem wykupu przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Prezydent Miasta C., po ponownym rozpatrzeniu tej sprawy orzekł o odmowie wymeldowania D. K. z miejsca pobytu stałego, tj. z lokalu nr 1 przy ul. [...] w C.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż zebrany materiał dowodowy nie wykazał jednoznacznie, że D. K. nie zamieszkuje w C. przy ul. [...] oraz, że definitywnie i trwale ten lokal opuścił. Zdaniem organu nie zostały więc spełnione przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Odwołanie od tej decyzji złożył J. K. podnosząc, iż została ona wydana w oparciu o nieprawdziwie ustalone fakty. W szczególności wskazał, że w toku postępowania nie ustalono adresu D. K., jak też nie uwzględniono okoliczności, że od około 1989 r. jest zameldowany na terenie N., gdzie przebywa. Nie zbadano ponadto dokumentów, na podstawie których D. K. przekraczał granice państwa polskiego. J. K. stwierdził, że pobyty syna w Polsce sprowadzają się do przebywania w mieszkaniu skarżącego i jego byłej żony H. K. Zaznaczył ponownie, że zameldowanie D. K. pod wskazanym adresem utrudnia mu przeprowadzenie postępowania o wykup zajmowanego mieszkania. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając w uzasadnieniu, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi w tym przedmiocie przepisami prawa. Zasadność wskazanej decyzji zakwestionował J. K. w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu podkreślił, iż decyzje organów obu instancji oparte zostały na nieprawdziwych okolicznościach faktycznych i fałszywych zeznaniach świadków. Powtórzył ponadto zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz argumenty związane z wykupem mieszkania. Wskazał, że żona D. K. w innym postępowaniu zeznała, iż wraz z mężem zamieszkuje na stałe poza granicami kraju. Skarżący kwestionował także prawdziwość zeznań świadków, podających w swojej treści, że w latach 2006 – 2010 D. K. przebywał w Polsce. Wyrokiem z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 34/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił w/w decyzję Wojewody oraz decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r., nr [...]. Sąd uznał, że kontrolowana decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są zgodne z prawem, albowiem zostały wydane bez dostatecznego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Nie wykazano mianowicie w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie zaistniała. Wobec braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego brak było możliwości wydania na jego podstawie, ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy bezsporne wydaje się, że D. K. od wielu lat przebywa poza granicami kraju, niezbędnym było przeprowadzenie wnioskowanego przez J. K. dowodu na okoliczność ewentualnego zameldowania D. K. na terenie N.. Wskazana jest także konfrontacja zeznań świadków z zeznaniami żony D. K. i stron postępowania. Wymagane jest również zweryfikowanie informacji J. K., w drodze zebrania innych dowodów, o rzekomym przebywaniu D. K. w innym miejscu niż podaje. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 kpa, po uzupełnieniu postępowania dowodowego przez: przesłuchanie J. K. i H. K., złożenie wyjaśnień przez D. K. oraz K.G. – K., uzyskanie informacji z Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w H. i Urzędu w L., przeprowadzenie oględzin objętego postępowaniem mieszkania, Prezydent Miasta C. orzekł o wymeldowaniu D. K. z adresu: C., ul. [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ, po przytoczeniu treści zeznań stron postępowania, po przedstawieniu wyniku przeprowadzonych oględzin mieszkania objętego wnioskiem oraz przytoczeniu informacji uzyskanych z Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej i Urzędu w L. stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego "bezsprzecznie wynika", iż D. K. w przedmiotowym lokalu nie mieszka. Przebywa on w tym mieszkaniu tylko przez kilka dni w roku, sporadycznie i okazjonalnie, głównie gdy przyjeżdża odwiedzić zamieszkałą tam swoją matkę H. K. Przebywania tego nie można uznać za stałe zamieszkiwanie ani też za koncentrację w tym mieszkaniu jego spraw życiowych. Nie świadczy o tym także fakt umeblowania jednego z pokoi znajdujących się w mieszkaniu czy pozostawienie tam przez D. K. swoich rzeczy osobistych. Większość czasu spędza on bowiem poza granicami kraju, gdzie też znajduje się obecnie jego centrum życiowe. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. K. zarzucając jej, że jest niezgodna z obowiązującymi w tym przedmiocie przepisami prawa, została podjęta w oparciu o nieprawdziwe przesłanki, jest szkodliwa społecznie. Skarżący domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że przedmiotowe mieszkanie stanowi dla niego centrum życiowe, nie opuścił go nigdy na okres dłuższy niż 3 miesiące, z przedmiotowym lokalem wiąże swoją przyszłość. Zakwestionował ponadto uznanie J. K. za stronę postępowania, albowiem ten domaga się jego wymeldowania z mieszkania jako całości. Tymczasem lokal ten wyrokiem rozwodowym został podzielony na dwie części, funkcjonujące jako dwa oddzielne mieszkania, co pozbawia J. K. prawa żądania wymeldowania skarżącego z części przydzielonej jego matce H. K. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 15 ust. 2 w związku z art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, po zrelacjonowaniu dotychczasowego postępowania w sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że całość zgromadzonego materiału dowodowego daje podstawę do uznania, iż D. K. opuścił lokal przy ul. [...]w C. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Nie zamieszkuje w nim od wielu lat. W mieszkaniu przebywa sporadycznie, kilka razy w roku, pobyty te nie mają stałego charakteru, związane są z okazjonalnymi odwiedzinami matki – H. K. W dniu [...] r. D. K. uzyskał obywatelstwo N., deklarując chęć stałego zamieszkania na terenie N.. Od [...]r. mieszka na terenie miasta L. Twierdzenie D. K., że jego pobyt na terenie N. nie ma charakteru stałego nie zasługuje na uwzględnienie, w sytuacji gdy za granicą pracuje i tam koncentruje swoje sprawy życiowe. Jednocześnie organ odnosząc się do zarzutu braku przymiotu strony przez J. K. uzyskał informację z Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w C., z której wynika, że przedmiotowy lokal nigdy nie został podzielony na dwa odrębne mieszkania, a jedynie zostały wyodrębnione dwie kartoteki dla tego lokalu celem prawidłowego księgowania należności przypadających za jego użytkowanie. Organ zakwestionował również słuszność pozostałych zarzutów skarżącego jako nie mających wpływu na treść kwestionowanego rozstrzygnięcia z uwagi oparcia ich na podstawie innej niż przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy podniósł też, iż nie jest uprawniony do wypowiadania się o subiektywnym aspekcie wpływu decyzji o wymeldowaniu na sytuacje stron postępowania w innych aspektach niż prawo administracyjne. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...]ego D. K. wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z obowiązującym prawem, podjętej w oparciu o nieprawdziwe przesłanki, nadinterpretacje, częściowe pominięcie materiału dowodowego i jako szkodliwej społecznie. Uzasadnienie skargi sprowadza się do polemiki z ustaleniami dokonanymi przez orzekające w sprawie organy. D. K. co do zasady ponownie wskazuje okoliczności, podnoszone już wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto podnosi, iż w toku postępowania nie zostało wykazane, że opuścił lokal przy ul. [...]w C. na okres ponad 3 miesiące. Sam fakt posiadania obywatelstwa N. nie wyklucza jego zdaniem stałego zamieszkiwania w C. pod wskazanym adresem. Od 2 lat skarżący opłaca pakiet telewizji cyfrowej, przeznacza środki pieniężne na remont lokalu. Skarżący wskazuje także okoliczności nie związane ze sprawą administracyjną, a dotyczące uprzedniej karalności J. K.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej uchylenie, co w kontekście treści jej uzasadnienia wskazuje, że organ odwoławczy domaga się oddalenia skargi, podnosząc argumenty wskazane już w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja Wojewody [...]została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko w tym zakresie podlega kontroli sądowej zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Należy w związku z tym przyjąć, że przebywanie to ma mieć charakter świadczący o tym, iż pod danym adresem koncentrują się sprawy życiowe osoby zameldowanej, na co słusznie zwracały uwagę organy obu instancji, przywołując ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo. W konsekwencji za zamieszkiwanie takie nie może być uznane przebywanie w danym lokalu w sytuacji, gdy sprawy życiowe danej osoby koncentrują się pod innym adresem. Wtedy bowiem zamieszkiwanie pod tym innym adresem stanowi pobyt stały w rozumieniu przepisów wskazanej wyżej ustawy. Przepisy nie przewidują przy tym zameldowania na pobyt stały pod więcej niż jednym adresem. Dla przyjęcia, że przebywanie pod danym adresem jest pobytem stałym, wbrew stanowisku, które zdaje się być prezentowane w treści skargi, nie wystarczy sama wola danej osoby uznania danego adresu za pobyt stały. Przesądzające znaczenie ma bowiem stan faktyczny, dający podstawę do stwierdzenia, że rzeczywiście ktoś na stałe pod danym adresem zamieszkuje. W tym względzie istotne znaczenie ma też treść art. 10 ust 2b ustawy, zgodnie z którym zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z tego powodu o zameldowaniu nie przesądza uprawnienie do lokalu i do przebywania w nim. Z tych względów organy orzekające prawidłowo zdaniem Sądu uznały, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że skarżący nie mieszka w objętym postępowaniem lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania. Za zamieszkiwanie takie nie może być bowiem uznany fakt przebywania w tym lokalu tylko kilka razy w roku, w czasie przyjazdu do Polski w związku z odwiedzinami matki H. K. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący od 1992 r. posiada obywatelstwo N., a od wielu lat mieszka na terenie N., a od 2009 r. zameldowany jest w miejscowości L., co daje zdaniem Sądu podstawę do przyjęcia, że właśnie tam, a nie w Polsce i w objętym postępowaniem mieszkaniu koncentrują się jego sprawy życiowe. Z uwagi na czasokres i cel pobytu za granicą pobyt na terenie Polski w ocenie Sądu utracił charakter pobytu stałego. Deklaracje skarżącego, w których podaje przeciwne do ustalonych okoliczności, nie zasługują zdaniem Sądu na uwzględnienie. Charakter pobytów w mieszkaniu usytuowanym w C. przy ul. [...]wskazuje bowiem, że ten lokal mieszkalny jest wykorzystywany przez skarżącego tylko okazjonalnie, pobyty w nim mają charakter pobytu czasowego i są związane głównie z odwiedzinami matki. Wprawdzie w lokalu tym, w jednym z pokoi znajdują się rzeczy osobiste skarżącego, tym nie mniej nie jest to wystarczająca przesłanka do uznania, że właśnie w tym miejscu D. K. koncentruje swoje sprawy życiowe. Także twierdzenie skarżącego, że z tym lokalem wiąże swoją przyszłość nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie ma ono potwierdzenia w zgromadzonych dowodach i w sytuacji, gdy jak stwierdzono wyżej, centrum życiowe skarżącego koncentruje się od wielu lat poza granicami Polski. Skarżący nie posiada nawet paszportu polskiego. Nie występują więc czynniki, świadczące o łączącej skrzącego więzi z tym mieszkaniem, dające podstawę do przyjęcia zamiaru stałego w nim przebywania. W konsekwencji utrzymanie zameldowania skarżącego w tym mieszkaniu pozostawałoby zdaniem składu orzekającego w sprzeczności z treścią art. 10 ust. 2b ustawy, gdyż nie stanowiłoby potwierdzenia faktu stałego w nim pobytu. Pozostałe kwestie podnoszone w skardze przez D. K., a dotyczące zastosowania w sprawie przepisów prawa wykroczeń nie znajdują uzasadnienia na gruncie rozpatrywania sprawy o charakterze administracyjnym. W tego typu sprawach wyłączną podstawę orzekania stanowią przepisy prawa administracyjnego. Nie potwierdziły się też twierdzenia skarżącego odnośnie podziału mieszkania objętego postępowaniem na dwa samodzielne lokale. Z uzyskanych informacji jednoznacznie wynika, że dla przedmiotowego lokalu mieszkalnego, dla celów prawidłowego księgowania należności, wyodrębniono tylko dwie kartoteki. W wyroku rozwiązującym małżeństwo H. K. i J. K. przez rozwód orzeczono jedynie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez rozwiedzionych małżonków. Wyrok ten nie dokonał jego podziału na dwa odrębne lokale. Tym samym kwestionowanie przez skarżącego legitymacji J. K. do złożenia wniosku o jego wymeldowania, nie znajduje uzasadnienie w zgromadzonych dowodach. Sąd oddalił wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z protokołu z dnia [...]r., sygn. akt [...], albowiem jego treść nie ma istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie. Przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym nie była bowiem kwestia pobytu skarżącego w tym mieszkaniu oraz charakteru tego pobytu. Ponadto jest jedynie kserokopią dokumentu urzędowego – protokołu rozprawy, a wobec braku poświadczenia za zgodność z oryginałem nie można w oparciu o niego poczynić żadnych wiążących ustaleń. Wobec ustalenia, że skarżący nie mieszka w lokalu przy ul. [...]w C. z zamiarem stałego w nim przebywania słuszne jest stwierdzenie, że mieszkanie to opuścił jako miejsce stałego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Ustalenie takie uzasadniało, w świetle regulacji art. 15 ust. 2 ustawy, wydanie decyzji o jego wymeldowaniu. Powyższe wskazuje, że decyzje organów obu instancji odpowiadają obowiązującemu prawu, a skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zdaniem Sądu organy wyjaśniły sprawę w należyty i dostateczny sposób z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w wydanym w sprawie wyroku z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 34/11. Zgromadzony materiał dowodowy należycie też, przy uwzględnieniu treści art. 80 Kpa, oceniły. Należy także podnieść, że fakt wymeldowania skarżącego nie pozbawia go możliwości ponownego zameldowania się w objętym postępowaniem lokalu w sytuacji, gdyby ponownie w nim zamieszkał z zamiarem stałego przebywania. Ponadto wydanie decyzji o wymeldowaniu nie pozbawia skarżącego możliwości przebywania w tym mieszkaniu w czasie okazjonalnych pobytów skarżącego w Polsce. W tym przypadku może skorzystać z gościnności swojej matki H. K. i przebywać w pokoju, w którym pozostawił swoje rzeczy osobiste (gdyby nie doszło w postępowaniu cywilnym do odmiennego uregulowania kwestii korzystania z tego mieszkania). Tym samym skarżący nie został pozbawiony możliwości obrony matki przed negatywnymi (według jego twierdzeń) zachowaniami jego ojca. mw