III SA/Kr 668/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 26 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania skargę oddala Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2012r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 kpa, odmówił wymeldowania M. K. z pobytu stałego z lokalu numer [...] na os. A w K. W uzasadnieniu Prezydent podał, że 15 marca 2011 r. na wniosek M. K. zostało wszczęte postępowanie administracyjne o wymeldowanie M. K. z pobytu stałego z ww. lokalu. Jako uzasadnienie wniosku wskazano, że M. K. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Organ stwierdził, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego i na podstawie zebranych dokumentów ustalono, że M. K. nie opuściła w sposób trwały i dobrowolny miejsca stałego zameldowania i nie zrezygnowała z zamieszkiwania w lokalu na os. A w K. Prezydent ustalił, że lokal ten jest współwłasnością M. K. i M. K., co potwierdza odpis zwykły księgi wieczystej z dnia 9 marca 2011 r. Poza sporem pozostaje fakt, iż M. K. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, lecz opuściła ten lokal, ponieważ były mąż, M. K., ma manię zbieractwa i zaśmiecił całe mieszkanie, w ten sposób, że nie można się było po nim poruszać. M. K. oświadczyła, że przychodziła do przedmiotowego lokalu w asyście funkcjonariuszy Policji, trzykrotnie zmieniała zamki w drzwiach, jednakże po tygodniu czy dwóch M. K. ponownie zmieniał zamek w drzwiach. M. K. wchodziła do lokalu, aby w nim uprzątnąć śmieci, jednakże za każdym razem M. K. na nowo zaśmiecał lokal i zgłaszał na Policji fakt, że była żona kradła z mieszkania śmieci. Prezydent ustalił, że M. K. ostatni raz do przedmiotowego lokalu próbowała wejść na jesieni 2010r, lecz oświadczyła, iż zamierza wrócić do miejsca stałego zameldowania i będzie podejmować kroki prawne w tym względzie. M. K. w dniu 28 kwietnia 2011 r. wystąpiła z pozwem do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania, a jej pozew został zarejestrowany przez Sąd Rejonowy Wydział l Cywilny pod sygn. akt [...]. Prezydent podkreślił, że dał wiarę wyjaśnieniom M. K., ponieważ potwierdzają to dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w tym także pismo lokatorów bloku na os. A w K skierowane do administracji, w którym wskazują, że przedmiotowy lokal został zaśmiecony przez M. K. i lokal ten stwarza zagrożenie dla pozostałych mieszkańców, zdjęcia przedmiotowego lokalu, protokół kontroli sanitarnej z dnia 21 września 2004r. Dlatego też, w ocenie organu l instancji, brak było podstaw do wymeldowania M. K. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. K., który bardzo szeroko opisał swoją sytuację rodzinną i mieszkaniową oraz zakwestionował zasadność odmowy wymeldowania byłej żony z przedmiotowego lokalu. Wojewoda decyzją z dnia 26 marca 2012r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem Wojewody zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie potwierdza, że M. K. nie opuściła przedmiotowego lokalu w sposób dobrowolny, lecz związane było to z notorycznym zaśmiecaniem przedmiotowego lokalu przez M. K. Wojewoda podkreślił, że M. k. czasowo przebywa w mieszkaniu córki B. N. i podejmuje wszelkie czynności celem powrotu do przedmiotowego lokalu. Dlatego należało przyjąć, że M. K. opuściła fizycznie lokal na os. A w K, ale nie miała zamiaru zerwania z nim wszelkich związków ani interesów osobistych i majątkowych, co więcej, wiązała z tym lokalem określone nadzieje i uważała go za swoje centrum życiowe. Brak było zatem podstaw do wymeldowania M. K. z lokalu nr [...] na os. A w K. Organ odwoławczy, tak jak i organ l instancji, dał wiarę wyjaśnieniom M. K., uznając je za spójne i znajdujące oparcie w zebranym materiale dowodowym. Skargę na decyzję Wojewody wniósł M. K., który ponownie szczegółowo opisał swoją sytuację rodzinną i materialną oraz relacje z byłą żoną. Zdaniem skarżącego odmowa wymeldowania byłej żony była niezasadna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, oddala skargę. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Kwestię wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego, reguluje art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z kolei ust. 2 powołanego artykułu, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Wojewodę, stanowił, że jeżeli osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, wówczas organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania. Zatem do wymeldowania osoby z miejsca jej pobytu stałego lub czasowego konieczne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego celem ustalenia, że osoba ta faktycznie opuściła miejsce swojego pobytu, a opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu. Prowadząc postępowanie w przedmiocie wymeldowania organ gminy winien kierować się zasadami zawartymi w art. 7 i art. 77 § 1 kpa, ponieważ warunkiem prawidłowości decyzji wydanej w przedmiocie wymeldowania jest właściwe i dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności z zachowanie przepisów regulujących postępowanie administracyjne, a następnie przedstawienie motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu. Stosownie do art. 7 kpa jednym z najważniejszych zadań organów prowadzących postępowanie administracyjne jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, gdyż ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Podkreślić trzeba, że art. 77 § 1 kpa nakazuje organom administracji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś art. 8 kpa tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. W ocenie Sądu przedstawione wyżej zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego zostały zrealizowane w kontrolowanym postępowaniu. Okolicznością bezsporną jest, że M. K. nie zamieszkuje w lokalu na os. A w K. Jednakże zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie przemawia za tym, że M. K. nie opuściła w sposób trwały i dobrowolny miejsca stałego zameldowania, a tym samym nie zrezygnowała z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Z przedstawionych sądowi akt postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją bez wątpienia wynika, że przyczyną opuszczenia przez M. K. lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy Os. A w K było zachowania skarżącego polegające na zaśmiecaniu lokalu i gromadzeniu dużej ilości przedmiotów, co uniemożliwiało i nadal uniemożliwia korzystanie przez M. K. z mieszkania w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, oraz uniemożliwianie przez skarżącego dostępu do mieszkania uczestniczce poprzez wielokrotną wymianę zamków. Uczestniczka podejmowała i nadal podejmuje działania w celu zamieszkania w spornym lokal. Okoliczności te potwierdzają liczne dowody w postaci zdjęć lokalu, oraz pism kierowanych przez uczestniczkę do Policji, Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, Straży Pożarnej, a także do skarżącego. Z akt tych wynika nadto, że uczestniczka była objęta pomocą Ośrodka Interwencji Kryzysowej m. in. z powodu uniemożliwiania przez skarżącego korzystania ze wspólnego mieszkania, oraz wszczęła postępowanie przed Sądem Rejonowym o wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 24 krop (k. 92-121). Organ ustalił, że ostatnio uczestniczka usiłowała wejść do lokalu na jesieni 2010r, oraz że przed Sądem Rejonowym toczy się postępowanie w sprawie o dopuszczenie uczestniczki do współposiadania spornego lokalu. Wszystkie te okoliczności wskazują, że M. K. nie opuściła lokalu na os. A w sposób trwały, ani w sposób dobrowolny. Podejmowanie kroków prawnych w celu odzyskania posiadania tego lokalu potwierdzają jej związek z miejscem stałego pobytu i uniemożliwiają uznanie opuszczenia lokalu przez M. K. za trwałe. Ponadto zgromadzony w kontrolowanym postępowaniu materiał dowodowy przemawia za tym, że opuszczenie lokalu przez M. K. nie było dobrowolne, lecz zostało wywołane zachowaniem skarżącego, który zaśmiecał przedmiotowy lokal w taki sposób, że nie można się było po nim poruszać. Ta okoliczność została ustalona nie tylko na podstawie zeznań M. K., lecz także na podstawie dokumentów, takich jak pismo lokatorów bloku na os. A w K skierowane do administracji, w którym wskazano, że przedmiotowy lokal został zaśmiecony przez M. K., co stwarza zagrożenie dla pozostałych mieszkańców, zdjęcia przedmiotowego lokalu, czy też protokół kontroli sanitarnej z dnia 21 września 2004r. W stanie faktycznym sprawy podkreślenia wymaga, że okoliczności dotyczące opuszczenia przez uczestniczkę spornego lokalu były przedmiotem ustaleń organów w prowadzonych uprzednio postępowaniach o wymeldowanie M. K., wszczynanych przez skarżącego a ustalenia poczynione przez organy w tym zakresie były przedmiotem kontrolki tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 6 lipca 2005r., sygn. akt II SA/Kr 612/03 oddalił skargę M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2003r. Nr [...] odmawiającą wymeldowania M. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...], Os. A w K. Skoro zatem organy ustaliły, że M. K. nie opuściła swojego miejsca stałego pobytu w sposób trwały i dobrowolny, a po opuszczeniu mieszkania nie tylko jednoznacznie deklarowała chęć powrotu, lecz także podjęła w tym celu konkretne kroki prawne, to organy prowadzące kontrolowane zasadnie przyjęły, że brak było podstaw do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wymeldowania M. K. z lokalu na os. A w K. Natomiast zarzuty skargi w ocenie Sądu nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w kontrolowanym postępowaniu. Ponadto liczne zarzuty dotyczące relacji pomiędzy skarżącym a jego byłą żoną oraz relacji rodzinnych skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, ponieważ w niniejszym postępowaniu sądowym kontroli podlegała jedynie prawidłowość ustalenia przez organy administracji przesłanek wymeldowania zawartych w art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu także kwestie majątkowych rozliczeń byłych małżonków, nie należą one bowiem do okoliczności podlegających ustaleniu w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.