II SA/Kr 76/13
WyrokWSA w Krakowie2013-03-15
Skład orzekający: Andrzej Irla, Aldona Gąsecka-Duda, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i poprzedzona została rokowaniami z właścicielem, mimo braku zgody właściciela na dobrowolne udostępnienie nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i poprzedzona została rokowaniami z właścicielem, nawet jeśli właściciel nie wyraża zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Spełnienie tych przesłanek, wraz z precyzyjnym określeniem zakresu ograniczenia, jest wystarczające do wydania zezwolenia.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej w celu przeprowadzenia urządzeń kanalizacyjnych w ramach projektu współfinansowanego z funduszy UE. Starosta wydał decyzję zezwalającą na czasowe zajęcie nieruchomości, mimo braku zgody właścicielki, wskazując na zgodność z planem miejscowym i przeprowadzone rokowania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając m.in. nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań oraz nieprecyzyjne określenie lokalizacji przepompowni ścieków.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2013 r. sprawy ze skargi A.K.-K. na decyzję nr [...] Wojewody z dnia 22 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skargę oddala.
Przedmiotem skargi A.K.-K. jest oznaczona "nr [...]" decyzja Wojewody z dnia [...] .11.2012 r. (znak: [...]) utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] 08.212 r. (znak: [...]), którą ograniczono sposób korzystania z działki nr [...] położonej w W. , stanowiącej własność A.K.-K. . W związku z zaskarżeniem wskazanej decyzji do sądu administracyjnego, Wojewoda , postanowieniem z dnia 8.01.2013 r. z urzędu wstrzymał jej wykonanie.
Decyzje te zapadły w następującym stanie sprawy:
Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. "A. sp. z o.o." z siedzibą w K. zwróciła się do Starosty K. z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania m.in. z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w W. , stanowiącej własność A.K.-K., . Wymieniona spółka żądała udzielenia zezwolenia na okres 6 miesięcy na założenie i przeprowadzenie przez* wskazaną nieruchomość urządzeń kanalizacyjnych w ramach projektu współfinansowanego z funduszy Unii Europejskiej pod nazwą "Zapewnienie prawidłowej gospodarki ściekowej na terenie aglomeracji K. — dorzecze R. ". Wniosek inwestora obejmował posadowienie na działce nr [...] kolektora kanalizacyjnego grawitacyjnego z rur DN 250 o długości ok. 30 m. oraz l studni o średnicy 600 mm oznaczonej jako studnia A4. Urządzenia kanalizacyjne znaleźć winny się na głębokości 3 m.
Pismem z dnia 21.05.2012 r. spółka [...] sp. z o.o. X wskazała, iż łączna powierzchnia przeznaczona do zajęcia działki A.K.-K. , na czas prowadzenia prac wynosić będzie ok. 150 m2 tj. 30 m długości kanału i 5 m szerokości pasa montażowego. Natomiast powierzchnia działki, która będzie zajęta po zakończeniu prac, wynosić będzie ok. 8 m2. Wg informacji wnioskodawcy, strefa ochronna dla kolektora kanalizacyjnego grawitacyjnego wynosi w przypadku budynków - 4 m, natomiast w przypadku ogrodzeń 1.5 m. Teren w odległości 4 m od kolektora kanalizacyjnego jest wyłączony z zabudowy.
Wnioskodawca wskazał, że planowana na działce nr [...] inwestycja objęta jest decyzją Starosty K. o pozwoleniu na budowę z dnia 4.05.2004 r. (znak: [...]), a nadto, iż obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący działkę nr [...] w W. przewiduje w par. 14 ust. 2 pkt 4, dopuszczalność lokalizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Ostatnio wskazany rodzaj infrastruktury zdefiniowany jest w art. 143 ust. 2 ugn. Przepis ten stanowi, że przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi lub nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych, telekomunikacyjnych.
Decyzją z dnia [...].08.2012 r. (znak: [...]) Starosta K. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,3500 ha, położonej w obr. W. jedn. ewid. K. objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność A.K.-K. – przez dzielenie zezwolenia spółce [...] sp. z o.o. na założenie i przeprowadzenie urządzeń kanalizacji sanitarnej w ramach projektu pn. "Zapewnienie prawidłowej gospodarki ściekowej na terenie aglomeracji K. - dorzecze R. " tj. kolektora kanalizacyjnego grawitacyjnego z rur DN 250 o długości ok. 30 m oraz jednej studni o średnicy 600 mm oznaczonej jako studnia A4 o łącznej powierzchni zajętości działki na czas prowadzenia prac ziemnych - ok.150 m2 (tj. 30 m długości kanału x 5 m szerokości pasa montażowego) o łącznej powierzchni zajętości działki po zakończeniu inwestycji ok. 8 m2 wraz ze strefą ochronną dla kolektora kanalizacyjnego - 4 m wykluczoną z zabudowy, na głębokości pod poziomem gruntu ok. 3 m, na okres 6 miesięcy - w stosunku do A.K.-K, , zgodnie z projektem budo wlano-wykonawczym "Kanalizacja sanitarna miejscowości w W. ", wykonanym przez projektanta inż. J.K. (upr. Nr [...] , zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 4 maja 2004 r. nr[ ..] Ponadto Starosta K. zobowiązał spółkę "A. sp z o.o." do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót.
Orzekając we wskazany wyżej sposób organ I instancji podał, iż wniosek spółki "[...] sp. z o.o." spełnia wymogi przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ponieważ jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego " Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 18 marca 2004 r. zaktualizowanego Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 12 października 2006 r. oraz Uchwałą nr [...] z dnia 25 czerwca 2009 r. Złożenie wniosku przez spółkę poprzedzone zostało rokowaniami inwestora z właścicielem nieruchomości w sprawie uzyskania zgody na wykonanie prac, związanych z w/w inwestycją. Powyższe rokowania nie doprowadziły do wyrażenia zgody przez właściciela nieruchomości na przeprowadzenie stosownych prac. Jako podstawę prawną wydanej decyzji, Starosta K. wskazał art. 124 ust. l ugn.
Organ ten podał, że A.K.-K. sprzeciwiła się posadowieniu urządzeń kanalizacji sanitarnej na będącej jej własnością nieruchomości, z uwagi na planowane położenie przepompowni ścieków Pl. Przepompownia ta, zgodnie z projektem budowlano-wykonawczym sporządzonym przez inż. J.K. , zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 4.05.2004 r., ma zostać posadowiona na działce nr [...] w W Wskazana działka nie stanowi własności A.K.-K. .
Wymieniona osoba uzależniła udzielenie zgody na zajęcie swojej nieruchomości (działki [...]) od przeniesienia przepompowni ścieków w inne miejsce. Spółka [...] sp. z o.o. wskazała, że na obecnym etapie zaawansowania prac, nie jest możliwe uwzględnienie tej prośby. Nadto organ podał, że działka [...] w W. aktualnie jest wykorzystywana jako łąka i taki sam status ma ona w rejestrze ewidencji gruntów. W planie miejscowym działka ta figuruje w obszarze oznaczonym jako "tereny zieleni nieurządzonej o szczególnym znaczeniu przyrodniczym", gdzie wprowadzono zakaz realizacji nowych obiektów kubaturowych. Organ podał, że zrealizowanie kanalizacji na tej działce nie będzie powodować ograniczeń w wykonywaniu prawa własności, albowiem działka ta ma rolniczy charakter.
Dodatkowo organ I instancji wskazał, że w piśmie z dnia 23.07.2012 r. A.K.-K. podała, że nie była informowana o budowie przepompowni, zaś w pozwoleniu na budowę kanalizacji brak jest numeru działki, na której ma przepompownia zostać zlokalizowana. Ustosunkowując się do tego zarzutu starosta podał, że okoliczność powyższa pozostaje poza przedmiotem postępowania dotyczącego udzielenia zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. W postępowaniu tym organ bada wyłącznie przesłanki wynikające z art. 124 ust. l ugn.
Odwołanie od tej decyzji wniosła A.K.-K. . W uzasadnieniu podała, że w decyzji o pozwoleniu na budowę kanalizacji nie wskazano lokalizacji przepompowni oznaczonej symbolem Pl. Nie została wskazana działka na której przepompownia ta miała zostać zlokalizowana. Podała, że działka nr [...] na której ma być wybudowana przepompownia powstała w 2006 r., a wiec 2 lata po wydaniu pozwolenia na budowę. Podanie zaś rzędnych dla przepompowni, zdaniem odwołującej się, nie spełnia wymogu lokalizacji przepompowni. Nie daje to też podstaw do zastosowania w sprawie art. 124 ust. l ugn, który wymaga aby w przypadku ograniczenia prawa do korzystania z nieruchomości, odpowiadało ono decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego.
Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...].11.2012 r. (znak: [...] wydaną na podstawie art. 9a ugn oraz art. 138 par. l pkt l kpa -utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ ten podał, że art. 124 ust. l ugn uzależnia możliwość udzielenia przez starostę podmiotowi realizującemu inwestycję zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości od zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji w przypadku braku planu. Nadto niezbędne jest przeprowadzenie z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie nieruchomości w sposób dobrowolny. Zdaniem Wojewody, w sprawie tej obie przesłanki zostały spełnione.
Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości W. w Gminie K. w jej granicach administracyjnych, zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 18 marca 2004 r. zaktualizowanym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 12 października 2006 r. oraz Uchwałą nr [...] z dnia 25 czerwca 2009 r., stanowiąca przedmiot postępowania działka nr [...] położona w miejscowości W. , znajduje się w terenie oznaczonym symbolem ZN tj. tereny zielem nieurządzonej o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, częściowo w strefie przepływów wezbrań powodziowych "Z",w strefie G l - obejmującej obszar górniczy wód leczniczych. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 4 tego planu na terenach zieleni nieurządzonej dopuszcza się "możliwość realizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Organ odwoławczy podał, że treść art. 143 ust. 2 ugn nie pozostawia wątpliwości, iż założenie urządzeń kanalizacji sanitarnej, mieści się w pojęciu "realizacji (budowy) sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Z kolei art. 6 pkt 3 wskazanej ustawy przesądza o tym, iż "budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania" jest celem publicznym.
Brak jest również, zdaniem organu odwoławczego podstaw do tego by stwierdzić, iż mająca miejsce w przedmiotowej sprawie korespondencja pomiędzy wnioskodawcą a A.K.-K. nie mogła zostać uznana za przeprowadzenie rokowań o których mowa w ust. 3 art, 124 ugn. Z akt sprawy, w tym z załączonych do wniosku z dnia 22 grudnia 2011 r. materiałów jednoznacznie wynika, iż w przeciągu niemal całego roku 2011 spółka "[...] sp z o.o." co najmniej kilkakrotnie (m.in. pisma z dnia: 13 stycznia 2011 r., 20 września 2011, 30 września 2011 r., 2 grudnia 2011 r., negocjacje przeprowadzone w dniu 19 września 2011 r.) zwracała się do A.K.-K z prośbą o dobrowolne udostępnienie stanowiącej jej własność działki nr [...] w celu umożliwienia pełnej realizacji zamierzonej inwestycji. Co więcej, wnioskodawca w odpowiedzi na formułowane przez tę osobę wątpliwości i pytania, udzielał wyjaśnień starając się przekonać ją do zmiany stanowiska. Ostatecznie A.K.-K. podtrzymała sprzeciw wobec dobrowolnego udostępnienia swej nieruchomości (pismo z dnia 3 listopada 2011 r.). W tej sytuacji brak jest więc podstaw by kwestionować spełnienie przez wnioskodawcę warunku przeprowadzenia rokowań o których mowa w art. 124 ust. 3 ugn.
Wojewoda odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, wskazał, iż są one oparte na błędnej interpretacji zarówno przepisów prawa i wybranych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i niektórych fragmentów zaskarżonej decyzji, wobec czego nie zasługują na uwzględnienie.
Twierdzenie odwołującej, iż "art. 124 ust. l u.g.n. stanowi, iż ograniczenie właściciela, gdy nie wyraża zgody na ograniczenie korzystania z działki może nastąpić, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego", jest niezgodne z brzmieniem przywołanego przepisu, który wyraźnie stwierdza, iż " ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego". Organ odwoławczy podał, że wobec faktu, iż w przedmiotowej sprawie ograniczenie korzystania z nieruchomości jest zgodne z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, brak jest podstaw do jakiegokolwiek odwoływania się do treści decyzji o lokalizacji celu publicznego. Wojewoda podał także, iż bez wpływu na przedmiotowe postępowanie jest podnoszona przez odwołującą kwestia ważności decyzji z dnia 8.05.2003 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji liniowej. Nadto wskazał, że zarówno art. 124 ugn, jak i żaden inny przepis, nie wiąże wydania zezwolenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości z przepisami prawa budowlanego. Powoduje to, iż niezrozumiały jest zarzut odwołującej się, iż "jak wynika z treści omawianej decyzji Starosta orzekając w przedmiotowej sprawie, odwołał się do decyzji z dnia 4.05.2004 roku nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji, co daje podstawę do przyjęcia, iż ocenił realizację projektu, jako odpowiadającego lokalizacji przewidzianej w pozwoleniu na budowę z 4.05.2004 r. nr [...]
Wojewoda podkreślił, że istota zarzutów A.K.-K. sprowadza się nie do kwestii rozmieszczania urządzeń kanalizacji sanitarnej na działce nr 869, lecz umiejscowienia przepompowni na działce nr [...] . Ta ostatnia działka nie jest własnością odwołującej się. Wobec powyższego, organ wskazał, iż kwestia lokalizacji budynku przepompowni wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania, którym jest rozpatrzenie wniosku o ograniczenie korzystania z nieruchomości nr [...], a zatem nie może być przedmiotem oceny organu odwoławczego.
Organ odwoławczy podkreślił, że w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. l
u.g.n. konieczne jest określenie sposobu dokonania ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. Poza tym uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga, aby przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum. Z tego względu decyzja musi wskazywać jednoznacznie zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego), i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego. Samo zaś odwołanie się w decyzji do planu miejscowego jest niewystarczające (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 grudnia 2007 r., II SA/Go 579/07, LEK nr 357505)" (E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LEX 2011). W opinii organu odwoławczego wskazane wymogi zostały w zaskarżonej decyzji spełnione. Starosta wskazał bowiem precyzyjnie zakres ograniczenia korzystania z nieruchomości (zarówno w aspekcie czasowym jak i zajmowanej powierzchni), a także dokonał analizy ewentualnej uciążliwości dla właściciela wynikającej z przebiegu planowanej inwestycji wskazując m.in., iż "zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości W. w Gminie K. , przedmiotowe nieruchomości znajdują się w obszarze tereny zieleni nieurządzonej o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, gdzie wprowadzono zakaz realizacji obiektów kubaturowych. W związku z powyższym po wykonaniu inwestycji i przywróceniu nieruchomości do stanu poprzedniego, właściciel nieruchomości nie będzie ograniczony w wykonywaniu swojego prawa własności, bowiem posadowienie kanalizacji i istnienie strefy ochronnej nie spowoduje przeszkód w rolniczym wykorzystaniu nieruchomości zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki". Wojewoda podzielił powyższe stanowisko organu I instancji.
Skargę do sądu administracyjnego na opisaną wyżej decyzję wniosła A.K.-K. . Zaskarżonej decyzji zarzuciła, iż organ I instancji w decyzji z dnia 6.08.2012 r. odwołał się do projektu zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 4.05.2004 r. Istotna zatem jest ocena tego, co stanowiło podstawę wydania decyzji z art. 124 ust. l ugn, czyli czy był to plan miejscowy, czy też pozwolenie na budowę z dnia 4.05.2004 r. Zdaniem skarżącej, zagadnienie to jest istotne z punktu widzenia oceny przesłanek przewidzianych w art. 124 ust. l ugn.
Zdaniem skarżącej, decyzja Starosty K. jest nieprawidłowa bowiem w sposób ogólnikowy odnosi się do planu miejscowego.
Nadto skarżąca zarzuciła, że mając na uwadze, że uzasadnienie decyzji wskazuje również na projekt zatwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę z 4.05.2004 r., kwestionowana decyzja nie spełnia również wymogów dających podstawy do zastosowania art. 124 ust. l ugn. W projekcie budowlanym nie określono lokalizacji przepompowni ścieków Pl, tj. obiektu wpływającego na uciążliwość kanalizacji. Nie została w projekcie tym wskazana działka, na której obecnie będzie budowana przepompownia (tj. dz. nr [...] ). Działka ta nie istniała w okresie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, albowiem jej wyodrębnienie nastąpiło w 2006 r. Skarżąca podała, że zarzuty dotyczące lokalizacji przepompowni nie mogły być podniesione w czasie przyjmowania projektu budowlanego dla kanalizacji, bowiem nie była wskazana lokalizacja przepompowni.
Skarżąca zakwestionowała twierdzenie organu, że fakt udzielenia pozwolenia na budowę pozostaje poza przedmiotem analizy w tej sprawie. Wskazuje, że ustalenie lokalizacji w pozwoleniu na budowę stanowi część planu miejscowego. Powołując się na treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, skarżąca podawała, że jako właściciel nieruchomości sąsiedniej w stosunku do planowanej przepompowni, jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę.
Może więc zajmować stanowisko w sprawie lokalizacji przepompowni, mimo, że na jej działce nie jest ona projektowana.
Nadto skarżąca wskazała, że brak jest podstaw do przyjęcia w tej sprawie, że były przeprowadzone rokowania. Trudno bowiem uznać za rokowania jednostronne podyktowane przez inwestora warunki. Do rokowań mają zastosowanie te same zasady, co do rokowań wywłaszczeniowych. Efekt uzgodnień winien mieć formę pisemną, a w razie braku zgody należy sporządzić protokół, potwierdzający ten fakt. Protokół winien zostać podpisany przez uczestników rokowań. Zdaniem skarżącej tezę o braku rokowań potwierdza okoliczność utrzymania w tajemnicy aż do 2010 r. usytuowania przepompowni, co doprowadziło do nierozważenia możliwych innych wariantów lokalizacji tego obiektu, m.in. przedłużenia kolektora w kierunku ul. [...]j. Inwestor pozorował rokowania ze skarżącą, a w istocie dążył do jak najszybszego zakończenia procedury celem pozyskania środków z UE. Podstawą udzielenia zezwolenia o którym mowa w art. 124 ugn nie może być możliwość utraty przez inwestora źródeł finansowania inwestycji. A.K.-K. dodała, że projektowana przepompownia nie posiada dojazdu, co powoduje znaczny wzrost kosztów jej utrzymania, a to rzutować będzie na ceny ścieków.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie,
podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 124 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.; dalej ustawa powoływana jest jako "ugn") starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do ust. 3 tego przepisu, udzielenie zezwolenia o którym mowa w ust. l, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. l. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić / wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że udzielenie przez starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne, zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie zaś, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. l ugn powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Wymaga jednoczesnego podkreślenia, że z istoty omawianej decyzji, która, jest rodzajem wywłaszczenia wynika, że istotne jest precyzyjne i jednoznaczne określenie przez wydający tę decyzję organ administracji, zarówno przebiegu inwestycji przez nieruchomość, jak również zakresu dokonanego przez organ ograniczenia właściciela (użytkownika wieczystego) w jego prawie korzystania z nieruchomości.
W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu trafnie uznano, że inwestycja planowana przez [...] sp. z o.o. w K. - jest celem publicznym, który jednocześnie zgodny jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Cele publiczne wymienione są w art. 6 ugn. W pkt 3 powołanego przepisu, jako cel publiczny wskazana jest budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania. Wobec faktu, że przedmiotowa sprawa dotyczy budowy kanalizacji, uznać należy, że analizowana przesłanka została spełniona. Nie budzi także wątpliwości, że wydane zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...]w W, zgodne jest z zapisami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Na terenie wymienionej miejscowości obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia 18 marca 2004 r., Nr [...] wraz z późniejszymi zmianami). Działka skarżącej (nr [...] ) znajduje się na terenie oznaczonym symbolem ZN (zieleń nieurządzona), częściowo w strefie Z (wezbrań powodziowych) oraz Gl (obszar górniczy wód leczniczych). Zgodnie z par. 14 ust. 2 pkt 4 planu, na terenie ZN wyznacza się jako dopuszczalne użytkowanie możliwość realizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie z art. 143 ust. 2 ugn urządzenia infrastruktury technicznej to: budowa m.in. urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Ponadto, zgodnie z § 22 ust. l planu, w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obszaru a szczególnie spełnienia wymogów sanitarnych tworzy się strefę U - warunków uzbrojenia terenu obejmującą obszar będący przedmiotem ustaleń planu. W ustępie 2 powołanego przepisu wskazano, że jako generalne zasady obowiązujące w strefie, warunkujące wprowadzenie i przebudowę zainwestowania kubaturowego ustala się w zakresie gospodarki wodno-ściekowej realizację sieci kanalizacji sanitarnej wraz z głównymi kolektorami dla pozostałej części wsi (pkt g). Wskazać więc należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w miejscowości W. dopuszcza lokalizację kanalizacji na całym obszarze objętym planem (por. § 21 planu). Konkretne zaś miejsce przebiegu tej inwestycji (na działce skarżącej) nie było przedmiotem kontrowersji w sprawie. Zarówno w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak również w skardze do sądu, skarżąca nie podnosiła żadnych zarzutów w powyższym zakresie. Nie był także kwestionowany przez skarżącą zakres przyjętego przez organ ograniczenia jej - jako właściciela działki nr [...] - w prawie do dysponowania tą nieruchomością. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji w sentencji decyzji precyzyjnie wskazał zarówno powierzchnię działki, która podlegać będzie zajęciu, jak również rodzaj prac, które mają być wykonane, a także czas w ciągu którego ograniczenie będzie występować. Zarówno dokonana przez sąd ocena przyjętego przez organ sposobu korzystania z działki nr [...], jak również fakt niekwestionowania przez stronę skarżącą tych ograniczeń, prowadzi do wniosku, iż są one optymalne dla osiągnięcia celu, dla którego sporna decyzja jest wydawana.
Wbrew twierdzeniu skarżącej, sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie przeprowadzone zostały rokowania, o których stanowi cytowany wyżej art. 124 ust. 3 ugn. Za wnioskiem tym przemawia znajdująca się w aktach sprawy korespondencja między inwestorem a skarżącą. Z korespondencji tej wynika, że skarżąca uzależniła zgodę na wykonanie prac na działce nr [...]w W. od zmiany lokalizacji przepompowni Pl. Inwestor zaś stał na stanowisku, że zmiana ta jest niemożliwa. Rokowania kończą się bowiem niepowodzeniem w razie postawienia przez strony wzajemnie takich warunków, że zostały one uznane za niemożliwe do przyjęcia. Brak konsensusu w powyższym zakresie, był wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie kontrolowanej obecnie decyzji, było poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji
Odnośnie zarzutu skarżącej, iż nie został w sprawie sporządzony protokół z negocjacji wskazać należy, że w celu udokumentowania rokowań nie ma potrzeby sporządzenia protokołu, a w szczególności protokołu podpisanego przez obie strony. Nie jest to bowiem czynność procedury administracyjnej, zaś prowadzenie negocjacji wynika jedynie z nakazu ustawy, w celu ewentualnego zawarcia umowy (tak G. Matusik w: S. Kalus, G. Matusik, M. Gdesz, E. Mzyk, G. Bieniek Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz; Teza 108 do art. 124; LexisNexis 2012 r.).
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że w projekcie budowlanym nie wskazano lokalizacji przepompowni P l, a także, iż nie wskazano działki na której ma być ona zlokalizowana, podkreślić należy, że podnoszone zarzuty nie są związane ze sprawą, i z punktu widzenia przesłanek wynikających z art. 124 ust. l i ust. 3 ugn, nie mają dla sprawy tej znaczenia. Także jako nietrafny, bo nieodnoszący się do sprawy ocenić należy zarzut skarżącej, że działka nr [...] na której ma być zlokalizowana przepompownia - nie była wyodrębniona w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę kanalizacji. Wskazać należy, że z samego faktu, że wyodrębnienie geodezyjne działki nr [...] nastąpiło po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie można wyprowadzić wniosku o jej wyłączeniu z zamierzenia inwestycyjnego. Sama zaś działka nr [...] (z której później wyodrębniona została działka nr [...] - była wymieniona w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 4.05.2004 r.
Wobec zatem faktu, że decyzja Starosty K. z dnia 6.08.2012 r. wskazuje nieruchomość, która jest przedmiotem postępowania, cel publiczny, który realizowany jest w ramach planowanej inwestycji, określa prawo, które podlega ograniczeniu, właściciela któremu prawo rzeczowe przysługuje, zakres uprawnionych zachowań podmiotu, na rzecz którego decyzja jest wydawana, termin na wykonanie prac budowlano-montażowych oraz podmiot uprawniony (na rzecz którego decyzja jest wydawana), uznać należy, iż zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Nie jest zatem wadliwa utrzymująca ją w mocy zaskarżona obecnie decyzja Wojewody z dnia 22.11.2012 r. (znak: [...]). Przeprowadzona natomiast przez sąd kontrola tej decyzji i postępowania ją poprzedzającego, wykazała, że jest ona zgodna z prawem. W tym stanie rzeczy, sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. póz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło