I SA/Ke 34/13
WyrokWSA w Kielcach2013-03-18
Skład orzekający: Danuta Kuchta, Maria Grabowska, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może rozpoznać merytorycznie odwołanie, jeśli pełnomocnictwo do jego wniesienia nie pochodzi od strony postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może rozpoznać merytorycznie odwołania, jeśli pełnomocnictwo do jego wniesienia nie pochodzi od strony postępowania. W takiej sytuacji organ powinien wezwać stronę do podpisania odwołania, a w przypadku braku uzupełnienia tego braku, zastosować rygor pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Rozpoznanie sprawy bez prawidłowo wniesionego odwołania narusza zasady praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. złożyła odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy C. określającej jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012 r. Odwołanie zostało podpisane przez pełnomocnika, jednakże pełnomocnictwo nie pochodziło od spółki T. Sp. z o.o., lecz od innej spółki o podobnej nazwie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie zostało wszczęte prawidłowo. Spółka wniosła skargę do WSA w K., zarzucając błędy proceduralne i materialne. WSA w K. uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie zasad postępowania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz T. Sp. z o.o. w K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2013 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz T.Sp. z o.o. w K. kwotę 1346 (tysiąc trzysta czterdzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Ke 34/13 Uzasadnienie
1.1 Decyzją z dnia [...] r., znak [...]Burmistrz Miasta i Gminy C. określił T. Sp. z o.o. (dalej jako spółka, strona, skarżąca) zobowiązanie w podatku od nieruchomości za okres od 1 kwietnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w kwocie 5.397 zł.
W dniu 20 czerwca 2012 r. spółka złożyła od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając naruszenie art. 165 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749). W związku z wskazanym zarzutem wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając odwołanie, spółka wskazała, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie pisemnej. Natomiast w niniejszej sprawie po otrzymaniu wezwania z dnia 12 kwietnia 2012 r. do złożenia deklaracji w zakresie podatku od nieruchomości otrzymała jedynie postanowienie z dnia 15 maja 2012 r. wyznaczające stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Spółka nie otrzymała zatem postanowienia o wszczęciu postępowania.
1.2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]znak: [...]utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 95, poz. 613, dalej określanej jako u.p.o.l.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na podstawie art. 3 ust. 1 w/w ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 6 ust. 9 u.p.o.l, m.in. na osobach prawnych ciąży obowiązek składania w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracji na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzonych na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku.
Organ podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się akt notarialny nr rep. A 2774/2012 z dnia 14.03.2012 r., z którego wynika, że spółka stała się właścicielem nieruchomości zabudowanej, położonej w miejscowości C. w gminie C., oznaczonej jako działka nr 230/3 o powierzchni 5 000 m2. Mimo prawnego obowiązku wynikającego z nabycia nieruchomości, spółka nie złożyła Burmistrzowi Miasta i Gminy C. deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2012. Spowodowało to zasadne wezwanie do złożenia deklaracji. Wobec niezastosowania się do tego wezwania, Burmistrz Miasta i Gminy C. postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012 r. wszczął wobec "T." sp. z o.o. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012. Postanowienie to zostało doręczone skarżacej na adres , ul. S. 12, 25-365 K.. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia oznaczono, że zostało ono doręczone za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 7 maja 2012 r., J. Ś. - pełnomocnictwo pocztowe nr 559. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło zatem, że organ pierwszej instancji nie naruszył art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż wszystkie czynności w sprawie, prowadzone były już po wszczęciu postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podkreśliło ponadto, że organ pierwszej instancji wydał decyzję, którą zasadnie określił wysokość zobowiązania podatkowego, przyjmując za podstawę wymiaru (wobec niezłożenia przez spółkę deklaracji) dane zawarte w deklaracji podatkowej na rok 2012 złożonej przez poprzedniego właściciela nieruchomości. Do opodatkowania organ przyjął: powierzchnię 5.000 m2 gruntów związanych z działalnością gospodarczą, powierzchnię 115 m2 budynków związanych z działalnością gospodarczą oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 48.000 zł.
2.1 Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i niepoprawne zastosowanie przepisów prawa materialnego. Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Rozwijając zarzuty skargi, spółka wskazała, że organ pierwszej instancji niewłaściwie przyjął wysokość podstawy opodatkowania w części dotyczącej budowli. Nie ma bowiem przepisu pozwalającego na zastosowanie "podstawy przyjętej przez poprzedniego zobowiązanego". Podstawa opodatkowania budowli powinna wynikać z dokumentacji podatnika i stanowić wartość, od jakiej nalicza on amortyzację. Organ nie podjął starania, by taką wartość ustalić.
Ponadto organom z urzędu było wiadome - na skutek przekazania aktu notarialnego przez notariusza - że w dniu 3 lipca 2012 r. podatnik zbył nieruchomość. Zbycie nieruchomości wpływa zaś na obowiązek podatkowy, gdyż ten wygasa z końcem miesiąca, w którym dokonano zbycia nieruchomości. Organ pierwszej instancji nie załączył posiadanych dokumentów do akt sprawy, przez co Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie uchyliło decyzji i nie przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w celu określenia podatku w nowej wysokości. W związku z powyższym skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi aktu notarialnego Rep. A nr 3731/2012 z dnia 3 lipca 2012 r.
2.2 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało dotychczasową argumentację.
Dodatkowo organ zaznaczył, że o zbyciu przedmiotowej nieruchomości przez skarżącą dowiedział się dopiero ze złożonej skargi i dołączonego do niej aktu notarialnego. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji w aktach sprawy znajdował się jedynie akt notarialny z dnia 14 marca 2012 r., świadczący o zakupie przez spółkę opodatkowanej nieruchomości. Pomimo obowiązku wynikającego z przepisu 6 ust. 9 pkt. 2 u.p.o.l. oraz wezwania z dnia 29 października 2012 r., spółka nie powiadomiła o zaistnieniu zdarzenia mającego wpływ na wysokość podatku. Świadczy to o tym, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Natomiast wyjście na jaw w/w okoliczności, może stanowić ewentualnie podstawę do wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje:
3.1 Sądy adsministracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U.Nr 153, poz 1269 ze zm.). Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszajace prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami admnistracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Nadto z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana w powyższy sposób kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga jest zasadna choć nie z przyczyn w niej podniesionych.
3.2 Zaskarżona decyzja zapadła w nastepujących okolicznościach proceduralnych: Burmistrz Miasta i Gminy C. decyzją z dnia [...]. określił T. sp.z o.o. w K. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012r. W dniu 22.06.2012r. P. Z.. Do odwołania nie złożył dokumentu umocowania w związku z czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. pismem z dnia 2.10.2012r. wezwało go w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 749) do złożenia w terminie 7 dni dokumentu pełnomocnictwa wraz z aktualnym odpisem z KRS w zakresie reprezentacji spółki , pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W odpowiedzi działający w imieniu spółki doradca podatkowy złożył dokument pełnomocnictwa udzielonego mu w dniu 13 kwietnia 2006r. przez “T.." sp. z o.o. , oraz wyciąg z KRS z dnia 16.10.2012r. dotyczący skarżacej spółki.
3.3 Zgodnie z art. 136 ord. pod. strona może działać osobiście lub przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że odwołanie od decyzji organu I instancji może za stronę złożyć ustanowiony przez nią pełnomocnik. Z art. 137 § 2 i 3 ord. pod. wynika, że pełnomocnictwo winno być udzielone na pismie lub zgłoszone do protokołu a jego orginał lub uwierzytelniony odpis dołączony do akt sprawy. Istotnym jest, że wniesione na pismie podanie ( odwołanie ) zgodnie z dyspozycją art. 168 § 3 ord. pod. powinno być podpisane przez wnoszacego lub zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami przez reprezentującego wnoszacego pełnomocnika.
3.4 Złożone w sprawie odwołanie od decyzji organu I instancji standardów tych nie spełnia , albowiem co umknęło organowi umocowanie podpisanego pod odwołaniem pełnomocnika nie pochodzi od strony. Stroną postępowania podatkowego była bowiem spółka T., zaś pełnomocnictwa do działania udzieliła nie będąca stroną spółka “T.". W takiej sytuacji obowiązkiem organu było wezwanie strony do podpisania odwołania, czego w sprawie organ nie zrobił , przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy ( patrz np. orzeczenie ISA/Lu 457/12 LEX nr 1234859).
3.5 W sprawie doszło zatem do przedwczesnego i dowolnego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji, które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy był bowiem uprawniony rozpoznać sprawę w drugiej instancji co do istoty , tylko po uprzednim stwierdzeniu, że odwołanie zostało prawidłowo wniesione (podpisane przez osobę uprawnioną). Tylko bowiem prawidłowo wniesione odwołanie może skutecznie wszcząć postępowanie przed organem II instancji. W sytuacji zatem gdyby strona nie podpisała w ustawowym terminie wniesionego odwołania , organ nie byłby uprawniony do jego rozpatrzenia. Oznacza to , że doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego tj. zasady praworządności oznaczającej w myśl art. 120 ord. pod. , że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wynikajacej z art. 121 ord. pod.
3.6 Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji wezwie stronę do podpisania odwołania w trybie art. 169 § 1 ord. pod. Na wypadek niepodpisania odwołania zastosuje rygor o jakim mowa w tym przepisie (porównaj orzeczenia NSA II FSK 1642/10 dostepne w bazie LEX). W przypadku uzupełnienia braku przystąpi do merytorycznego rozpatrzenia złożonego odwołania. Wobec dostrzeżonych uchybień proceduralnych przedwczesnym było ustosunkowywanie sie do merytorycznych zarzutow skargi.
3.7 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Admnistracyjny w K. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach ( zwrot uiszczonego wpisu 100zł , plus wynargodzenia pełnomocnika 1200zł i 17 zł opłaty od pełnomocnictwa) wydano w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło