II SAB/Wa 487/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym skargi S. K. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 14 lipca 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury policyjnej postanawia - odrzucić skargę- W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2012 r., S. K. zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 14 lipca 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2009 r. [...] o ponownym ustaleniu wysokości emerytury policyjnej. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał m. in., że Minister Spraw Wewnętrznych nie stwierdza nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Od decyzji Dyrektora dotyczących zaopatrzenia emerytalnego służy, na podstawie art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), odwołanie do sądu właściwego na podstawie przepisów k.p.c., tj. w tym przypadku do Sądu Okręgowego w [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych. W ocenie Ministra jedynie sąd powszechny może zmienić decyzję organu rentowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1). decyzje administracyjne; 2). postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3). postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4). inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a). pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5). akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6). akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7). akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8). bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stąd też skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów lub czynności albo interpretacji przepisów prawa podatkowego. W niniejszej sprawie S. K. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 14 lipca 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] o ponownym ustaleniu wysokości emerytury policyjnej. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 tej ustawy z dnia z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji, w stosunku do funkcjonariuszy m.in. Policji, organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się na wniosek zainteresowanego (art. 32 ust. 3 tej ustawy). Postępowanie, o którym mowa w ust. 3, powinno być zakończone nie później niż w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku (art. 32 ust. 3a ustawy). Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 32 ust. 4). Odwołanie do sądu przysługuje również w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w terminie określonym w ust. 3 (art. 32 ust. 5 ustawy). Zgodnie natomiast z art. art. 33 tej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej albo z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawnione nowe okoliczności, które mają wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość. Od decyzji wydanej w trybie art. 33 cytowanej ustawy również będzie służyło odwołanie do sądu powszechnego, stosownie do treści art. 32 ust 4 tej ustawy. Na gruncie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I UZP 3/10, w której stwierdził, iż od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 tej ustawy w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (OSNP 2011/17-18/233). Uchwale tej nadana została moc zasady prawnej. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku, gdy prawo lub obowiązek stwierdzone było decyzją, to jej "unieważnienie", chociaż odnosi się do decyzji "unieważnionej", to przecież odnosi się także, a nawet przede wszystkim, do prawa lub obowiązku poprzednio stwierdzonego. "Dotyczy" więc przedmiotu o którym mowa tak w art. 83 ust. 1 ustawy systemowej (ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), jak i w art. 476 § 2 k.p.c. Chociaż bezpośrednim przedmiotem postępowania jest wówczas wadliwa decyzja Zakładu, to nie sposób rozpoznać tego przedmiotu bez także bezpośredniego wglądu w stosunek prawny ubezpieczenia społecznego, w jego treść. Pogląd wyrażony w powyższej uchwale zasługuje w pełni na uwzględnienie w niniejszej sprawie, albowiem jej przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie ponownego ustalenia wysokości emerytury policyjnej. Abstrahując od tego, czy Minister Spraw Wewnętrznych jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o ponownym ustaleniu wysokości emerytury policyjnej oraz od tego, czy w świetle obowiązujących przepisów w ogóle dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności tego typu decyzji w oparciu o art. 156 k.p.a., stwierdzić należy, że wniosek skarżącego, którego rozpatrzenia domaga się on w niniejszej sprawie, jest wnioskiem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych i ma na celu ponowne ustalenie wysokości jego emerytury. Żądanie skarżącego dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie zmienia zatem faktu, że cały czas mamy tu do czynienia ze sprawą dotyczącą uprawnień emerytalnych skarżącego, a w sprawach tego typu właściwy jest sąd powszechny. Należy bowiem zwrócić uwagę na treść art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowiącego, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosownie do przepisu art. 2 tego Kodeksu powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, a także sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (art. 476 § 2 i 3 k.p.c.), zaś organami rentowymi są także wojskowe organy emerytalne (art. 476 § 4 pkt 3 k.p.c.). Zatem, z uwagi na powyższe regulacje nie ulega wątpliwości, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy ze skargi na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury policyjnej. Skoro w tych sprawach nie jest właściwy sąd administracyjny, to skarga S. K. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.