II GZ 107/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1323/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczeniu wpisu od skargi w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem zaskarżonym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie płatności obszarowych. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 sierpnia 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty doręczenia tego wezwania. Przesyłka zawierająca to zarządzenie była wysłana na adres podany w skardze, a z powodu tego, że adresata nie zastano i nie było możliwości doręczenia jej innym osobom, została pozostawiona w placówce pocztowej dnia 27 sierpnia 2012 r. Zawiadomienie o możliwości jej odbioru pozostawiano w skrzynce listowej, a następnie powtórnie "awizowano" dnia 4 września 2012 r., jak wynika z informacji doręczyciela zawartej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i opisach znajdujących się na kopercie. Na wniosek skarżącego z dnia 20 sierpnia 2012 r. wydano mu powyższą przesyłkę. Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2012 r. W. Z. zwrócił się o przywrócenie terminu dokonania wpisu sądowego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że wezwania do uiszczenia wpisu sądowego nie odebrał, ponieważ nie przebywał pod podanym adresem, a na poczcie przesyłka nie została wydana bratu, chociaż posiadał upoważnienie do odbioru korespondencji. Sąd I instancji uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., który reguluje sposób doręczenia zastępczego. Mianowicie, z powodu niemożliwości doręczenia przesyłki w mieszkaniu adresata, dnia 27 sierpnia 2012 r. (poniedziałek) została ona złożona w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym fakcie zostało umieszczone w skrzynce listowej. Ponowne "awizo" zostało dokonane 4 września 2012 r. Tym samym zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie należało uznać za dokonane z upływem czternastu dni licząc od pierwszej daty, czyli dnia 10 września 2012 r. (poniedziałek). Sąd uznał, że termin siedmiu dni do uiszczenia wpisu sądowego upłynął dnia 17 września 2012 r. W tym czasie ani wpis sądowy nie został uiszczony, ani strona nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania wpisu strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, co oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu należy powiązać z tą czynnością, która jest równoznaczna z czynnością uiszczenia wpisu, gdy wniosek zostanie pozytywnie rozpatrzony. Strona nie uprawdopodobniła, że nie ze swojej winy nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie do dnia 17 września 2012 r. Storna nie wywiązała się z obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności procesowej. Jeśli strona podając w skardze swój adres zamieszkania faktycznie tam nie przebywała, jak podała we wniosku, to winna liczyć się z tym, że jeśli w mieszkaniu adresata doręczyciel nie zastanie również dorosłego domownika, a brak jest administracji domu lub dozorcy, to korespondencja będzie przechowywana w urzędzie pocztowym. Informacją świadczącą o tym fakcie jest zawiadomienie zwane "awizem". W takiej sytuacji dorosły domownik nie może już odebrać przesyłki w urzędzie pocztowym. Wówczas wymagane jest upoważnienie pocztowe. Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił tego, że jego brat posiadał upoważnienie pocztowe do odbioru przedmiotowej przesyłki, a Urząd Pocztowy bezprawnie odmówił wydania przesyłki. W. Z. zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem wnosząc o jego zmianę. Wyjaśnił, że do 17 września 2012 r. przebywał u syna w Austrii, a 18 września 2012 r. dowiedział się czego dotyczyła przesyłka i 20 września 2012 r. odebrał ją w WSA w Gliwicach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Ocena braku winy została pozostawiona do uznania sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKW 273/99, OSNAP 2000, Nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W przedmiotowej sprawie wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem siedmiodniowego terminu, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wnioskiem złożony został formularz PPF – co należy traktować równoznacznie z dopełnieniem czynności, dla której uchybiony był termin. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podał bowiem adres, pod którym przez dłuższy czas nie przebywał. Nie zamieszkiwał tam również inny dorosły domownik, któremu mogła zostać doręczona przesyłka. Nie uprawdopodobnił on również, że udzielił bratu w stosownej formie pełnomocnictwa uprawniającego do odbioru korespondencji na poczcie. Stwierdził jedynie ogólnikowo, że jego brat posiadał pełnomocnictwo, jednakże ani nie dołączył do wniosku tego pełnomocnictwa, bądź jego kserokopii, ani nie starał się wyjaśnić dlaczego Urząd Pocztowy odmówił wydania przesyłki na podstawie tego pełnomocnictwa. Nie można zatem uznać, przyjmując obiektywny miernik staranności, że skarżący wykazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.