II OSK 1920/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-06
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieznaczne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, takie jak niewielkie przekroczenie odległości budynku od granicy działki czy wykonanie dodatkowego okna, uzasadniają nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nieznaczne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, takie jak niewielkie przekroczenie odległości budynku od granicy działki (o 11 cm) czy wykonanie dodatkowego okna, nie mogą być kwalifikowane jako istotne odstąpienie od projektu w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W związku z tym, zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez nakazanie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem byłoby pozbawione cech racjonalności i nieuzasadnione.Stan faktyczny
Skarga kasacyjna dotyczyła decyzji odmawiającej nałożenia obowiązków w związku z budową budynku mieszkalnego. Wnioskodawca domagał się nałożenia obowiązków związanych m.in. z odległością budynku od granicy działki i liczbą okien. Organy nadzoru budowlanego oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że budowa jest zgodna z prawem, a ewentualne nieznaczne odstępstwa od projektu nie uzasadniają nałożenia obowiązków naprawczych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 918/12 w sprawie ze skargi B. P., D. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązków oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. P. i D. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązków.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
W dniu 12 kwietnia 2012 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białobrzegach wpłynęło pismo B. R., z dnia 11 kwietnia 2012 r., z prośbą o skontrolowanie budynku postawionego na działce nr ew. [...] i [...] w S., gm. B., zamieszkałego od czerwca 2011 r. Organ I instancji, pismem z dnia 4 maja 2012 r., poinformował B. R., że w kwestiach dostępu do drogi gminnej należy zwrócić się do Burmistrza Miasta i Gminy B., natomiast w sprawie podwyższania gruntu popiołem do Starosty Białobrzeskiego. W pozostałej części wniosek został rozpatrzony przez organ I instancji.
W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że budowa na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości S. gm. B. została wykonana na podstawie decyzji [...] Starosty Białobrzeskiego z dnia 15 marca 2010 r., znak: [...], w której Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] i [...] położonej w S. gm. B., kategoria obiektu - I. Dnia 28 lutego 2012r. inwestor zawiadomił organ I instancji o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...], położonych w S. gm. B., do którego to zawiadomienia organ I instancji nie wniósł sprzeciwu. W związku z powyższym, przedmiotowy obiekt budowlany mógł być użytkowany od 21 marca 2012 r. Natomiast wniosek B. R. wpłynął do organu I instancji dnia 12 kwietnia 2012r., czyli już po uzyskaniu zgody na użytkowanie.
Następnie organ I instancji, w wyniku przeprowadzonych w dniu 28 maja 2012 r. oględzin na przedmiotowej nieruchomości stwierdził, że na działkach nr ew. [...] i [...] znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, a inwestor dołączył wówczas trzy rysunki z opinią projektanta. Na podstawie dokonanych pomiarów na ww. nieruchomości ustalono, iż odległość budynku od ogrodzenia, od północnej strony działki wynosi 3,71m. Wymiary budynku to: długość 15,03m (w projekcie 14,86m), szerokość 11,13m (w projekcie 11,00m). Wysokość budynku w części nad garażem od terenu do kalenicy wyniosła 6,96m (wg projektu 6,72m + 0,45m = 7,17m). Wysokość budynku mierzona od tarasu, od strony południowej (poziom zerowy budynku 0,00) do belki 14cm x 18cm wyniosła 5,71m (w projekcie 5,68m). W wyniku porównania przekroju i wykonanego powyżej pomiaru stwierdzono, że budynek ma wysokość zgodną z projektem. Odprowadzanie wód z dachu budynku poprzez rury spustowe wykonano do gruntu za pomocą rur plastikowych perforowanych o średnicy 100 mm. Ze sporządzonego protokołu oględzin wynika, że: "od drogi do wjazdu do garażu teren został utwardzony płytami chodnikowymi 50x50cm. Teren od drogi do budynku na szerokości budynku został usypany kamieniem. Pozostały teren nie odbiega wysokością od terenów przyległych (brak wzniesień na działce). (...) W dniu kontroli stwierdza się, że budowa budynku jest zakończona". Nadto L. G. oświadczył, że rury perforowane zakopał wiosną 2011 r. Od strony działki nr ew. [...] są 4 okna. Na elewacji północnej w projekcie narysowano 3 okna. Teren wokół budowy został uporządkowany wraz z terenem przyległym i działką dojazdową. Według oświadczenia właścicieli działki nr ew. [...], działka została wyrównana żużlem, a teren nie został podniesiony, zakopano jedynie istniejące doły. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. organ I Instancji działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7 art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a. orzekł o odmowie nałożenia obowiązków na małżonków: A. G. i L. G. wykonania określonych czynności oraz robót budowlanych wskazanych we wniosku z dnia 11 kwietnia 2012r. oraz podniesionych w skardze z dnia 7 maja 2012 r.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. uznając, że jest ona prawidłowa, a argumenty podnoszone w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Powtórzył, iż budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany przy ul. [...] w S. gm. B., będący własnością A. G. i L. G. został wybudowany po uzyskaniu decyzji Starosty Białobrzeskiego, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę na działce nr ew. [...] i [...]. Ponadto inwestor w dniu 28 lutego 2012 r. zawiadomił organ I instancji o zakończeniu budowy ww. budynku, a organ ten nie wniósł sprzeciwu co do powyższego zawiadomienia, w związku z tym obiekt może być użytkowany od dnia 21 marca 2012 r. Wskazał, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin na przedmiotowej nieruchomości, stwierdzono po dokonaniu pomiarów przez inspektorów PINB w Białobrzegach, że budynek mieszkalny jednorodzinny przy ul. [...] w S. gm. B. jest wybudowany zgodnie z projektem budowlanym, załączonym do akt sprawy.
Skargę na przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. P. i D. P..
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyżej wyrokiem oddalił skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego W ocenie Sądu I instancji w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie skargi. Wbrew zarzutom skargi organy administracji publicznej przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowanie z zachowaniem przewidzianych w k.p.a. zasad i obowiązków, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, oceniając na jego podstawie czy istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności zostały udowodnione. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia wskazywanych w skardze naruszeń art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 84 a ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, która obejmuje kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu I instancji organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie dokonał wyczerpujących ustaleń, niezbędnych do rozstrzygnięcia, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 roku, Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej zwane "rozporządzeniem z 2002 roku", jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 metry – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Jak wynika z załącznika do protokołu oględzin z dnia 28 maja 2012 roku odległość spornego budynku od granicy z działką nr [...] należącą do skarżących według pomiarów dokonanych podczas tych oględzin wynosi 3,89 metra. Należy bowiem zsumować odległość budynku od ogrodzenia wynoszącą 3,71 metra i odległość ogrodzenia od granicy z działką nr [...] wynoszącą 0,18 metra.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżących, wartości pomiarów ustalonych podczas oględzin nie budzą wątpliwości, zostały one bowiem wykonane poprzez pomiar odległości pomiędzy stałymi punktami takimi jak ściana budynku, ogrodzenie i słupek graniczny. Ustalenie wartości, o których mowa w oparciu o odległość mierzoną w stosunku do odnalezionego słupka granicznego jest wystarczające na potrzeby niniejszego postępowania. Należy bowiem zauważyć, iż nie należy do obowiązków nadzoru budowlanego dokonywanie rozgraniczenia działek, jednocześnie wykonanie pomiarów w oparciu o zaznaczone punkty jest prawidłowe. Zastrzeżenia skarżących co do błędów w pomiarach, o których mowa są gołosłowne i nie zasługują na uwzględnienie. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, organ prawidłowo dokonał oceny zgodności usytuowania spornego budynku w odniesieniu do granicy z działką nr [...] w oparciu o te pomiary i przepisy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 roku w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego kartograficznego (Dz. U. z 2011 roku, Nr 263, poz. 1572) (dalej: "rozporządzenie z 2011 roku"). Zgodnie z § 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 28 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 2011 roku geodezyjny pomiar sytuacyjny wykonuje się w sposób zapewniający określenie położenia punktu sytuacyjnego względem najbliżej położonych punktów poziomej osnowy geodezyjnej oraz osnowy pomiarowej z dokładnością nie mniejszą niż 0,10 m w przypadku szczegółów terenowych I grupy t.j. szczegółów jednoznacznie identyfikowalnych w terenie, zachowujących długookresową niezmienność kształtu i położenia w szczególności: znaki i punkty graniczne, znaki geodezyjne, obiekty budowlane i urządzenia budowlane, w tym elementy sieci uzbrojenia terenu, bezpośrednio dostępne do pomiaru. W myśl § 16 ust. 2 Rozporządzenia, o którym mowa wyżej średni błąd położenia punktów pomiarowej osnowy sytuacyjnej nie może być większy niż 0,10 m względem najbliższych punktów poziomej osnowy geodezyjnej. Wobec tego, iż mapa projektu zagospodarowania działek nr [...] i [...] została wykonana w skali 1:500, 1 cm na mapie równa się 5 m w terenie, odpowiednio 1 mm na mapie to 0,5 m na gruncie. W tych okolicznościach odległość budynku od granicy z działką nr [...] wynosząca 3,89 m jest mniejsza o 0,11 m od odległości 4 m wymaganej rozporządzeniem z 2002 roku i przy zastosowaniu powołanych wyżej przepisów rozporządzenia z 2011 roku co do dokładności pomiarów 0,10 m jedynie o 0,01 m jest mniejsza niż wymagane 4 m. Tym samym w ocenie Sądu uprawniona jest ocena zawarta w zaskarżonej decyzji o braku podstaw do nakazania zamurowania okien znajdujących się w ścianie budynku od strony granicy z działką skarżących.
Sąd wskazał, że z protokołu oględzin z dnia 28 maja 2012 roku wynika także, iż teren działek, na których położony jest sporny budynek poza utwardzeniem od drogi do wjazdu do garażu nie odbiega wysokością od terenów przyległych, a na działce brak jest wzniesień. Jednocześnie w sposób nie budzący wątpliwości opisane zostało wykonanie rozprowadzenia wody z dachu budynku. Powyższe rozprowadzenie wody, jak słusznie ustaliły organy nadzoru budowlanego stanowi urządzenie melioracji wodnej szczegółowej (drenowanie), o którym mowa w art. 73 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r., Nr 145 ze zm.) i wykonanie, którego zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wynika jednocześnie, iż wykonywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych jest wykonywaniem robót budowlanych. Tym samym, wobec tego, iż urządzenie melioracji szczegółowej nie jest obiektem budowlanym nie ma w tej mierze zastosowania art. 48 i 49 b Prawa budowlanego, ale art. 50 i 51 tej ustawy. Wobec tego, iż sporne rozprowadzenie wody opadowej z dachu budynku zostało już wykonane (w 2011 roku) brak było podstaw do wydawania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia tych robót budowalnych. Jednocześnie trafnie dokonano oceny czy zachodzi sytuacja określona w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego to jest czy sposób wykonania tych robót budowlanych uzasadnia nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wyprowadzone przez organy wnioski co do prawidłowości wykonania robót, o których mowa i braku podstaw do nakładania obowiązków ich dotyczących, w ocenie Sądu, nie budzą wątpliwości. Nie budzą wątpliwości także pozostałe ustalenia okoliczności sprawy i przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnioski, także te, co do których organy powołują się w oparciu o ustalenia dokonane podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 28 maja 2012 roku. Ustalenia oględzin potwierdziły podpisami osoby biorące w nich udział i brak jest podstaw do stwierdzenia, iż podpisy te poświadczają jedynie obecność podczas wykonywania tej czynności. Wynika to chociażby z tego, iż prowadzący oględziny dopuszczali zaznaczenie odmiennego stanowiska co do ustaleń zawartych w protokole, czego wyrazem jest adnotacja B. R., z której wynika kwestionowanie tych ustaleń. Mimo tego brak jest zapisów, z których wynikałoby, że pozostali uczestnicy oględzin podzielali w tej mierze pogląd B. R..
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła B. P.. Zaskarżając wyrok w całości, wskazała obie podstawy kasacyjne, a mianowicie naruszenie:
1. art. 145 § 1 okt 1 lit. "c" P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego zebrały w pełni materiał dowodowy i wyprowadziły z niego prawidłowy wniosek, mimo że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie nie dowodzi takiego stanowiska,
2. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, mimo naruszenia przez organ nadzoru budowlanego w/w przepisów;
oraz prawa materialnego, tj:
1. art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do nie zaistnienia w rozpatrywanej sprawie przesłanki do nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia wybranych robót do stanu zgodnego z prawem,
2. art. 28 K.p.a. poprzez uznanie za stronę postępowania w sprawie współwłaścicieli działki nr ew. [...] położonej w miejscowości S. bez wykazania, iż posiadają oni przymiot strony.
B. P. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Dokonując oceny zasadności wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 okt 1 lit. "c" P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Ustalenia organów co do okoliczności sprawy , zaaprobowane przez Sąd I instancji, są prawidłowe. Ponadto w sprawie w zasadzie nie są przedmiotem sporu okoliczności faktyczne lecz ich ocena prawna. Nie jest sporne, że Inwestorzy wybudowali dom na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę. Nie budzi wątpliwości także okoliczność, że Inwestorzy dokonali zgłoszenia wybudowanego domu. Niewątpliwe jest też, że dom jest minimalnie dłuższy niż w projekcie (17 cm) i minimalnie szerszy niż w projekcie (13 cm). Nie budzi wątpliwości także to, że rury perforowane zostały zakopane w 2011 r. oraz że od strony północnej są 4 cztery okna, podczas gdy z projektu wynika, że mają być 3.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie argument niewyjaśniania sprawy przez organy w zakresie nieprawidłowej odległości budynku Inwestorów od strony działki Państwa P.. Konstatacje organów w zakresie odległości wymienionego budynku od strony działki Skarżącej są prawidłowe. Wynika z nich, że odległość budynku od granicy z działką nr ew. [...] wynosi 3,89 m. Skoro w aktach administracyjnych nie ma żadnej informacji o toczącym się postępowaniu rozgraniczeniowym, to nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń w zakresie odległości domu od granicy, które to poczynił organ w trakcie oględzin.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. poprzez uznanie za stronę postępowania w sprawie współwłaścicieli działki nr ew. [...] położonej w miejscowości S. bez wykazania, iż posiadają oni przymiot strony. Jak wynika z dołączonej do akt mapy działka ta graniczy z terenem inwestycji. Prawidłowo zatem organy nadzoru budowlanego określiły, że osoby władające tą działka są stronami.
Nie podważył legalności kwestionowanego wyroku także zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Celem postępowania prowadzonego w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności (zgodności z przepisami) i jakości wykonywanych robót, w szczególności w kontekście zgodności z warunkami technicznymi oraz innymi przepisami administracyjnego prawa materialnego. Innymi słowy, postępowanie to nie jest ukierunkowane na likwidację samowoli, albowiem o tej traktują postanowienia art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego, a jedynie na usunięcie kolizji z prawem wykonywanych robót budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II OSK 2370/11 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego mogą dotyczyć czynności faktycznych, konkretnych robót budowlanych. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem powinno nastąpić w drodze nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Ratio legis art. 51 Prawa budowlanego polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia prowadzonych lub zakończonych robót do stanu zgodnego z obowiązującym prawem.
W rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez zobowiązanie do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Niewątpliwe w sprawie jest, że dom Inwestorów został zlokalizowany ścianą z otworami w odległości 3,89 m od granicy z działką od strony północnej. Ponadto jedna ze ścian zawiera dodatkowe okno. Powyższe uchybienia nie mogą być jednak zakwalifikowane jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego. W realiach rozpoznawanej sprawy nieznaczne przekroczenie odległości inwestycji od granicy działki sąsiedniej a także wykonanie dodatkowego okna w budynku mieszkalnym nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego.
Wskazane nieistotne odstępstwa od projektu budowlanego nie uzasadniały także zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż w realiach sprawy pozbawiony cech racjonalności byłby nakaz przesunięcia wybudowanego budynku o 11 cm albo zamurowania dodatkowego okna.
Zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest także uzasadniony w kontekście realizacji rur perforowanych odprowadzających wodę. Prace te były związane z prawidłowym funkcjonowaniem domu wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę. Prawidło więc przyjęto tryb naprawczy z art. 51 Prawa budowlanego, tyle że z częściowo błędną argumentacją prawną, bowiem wymienione rury nie mogą być uznane za urządzenia melioracji wodnych szczegółowych w rozumieniu art. 73 ust. 1 Prawa wodnego. Trudno bowiem uznać, że wykonanie tych rur miało służyć polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby, ułatwieniu jej uprawy albo ochronie użytków rolnych przed powodziami. Wybudowanie wspomnianych rur zgodnie ze sztuką budowlaną nie dawał podstaw do wydania nakazu ich rozbiórki.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło