II OZ 186/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. O. i I. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2513/12 odmawiające przyznania prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. O. i I. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 19 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2513/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K. O. i I. O. (dalej wnioskodawcy) przyznania prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. O. i I. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Sąd I instancji podał, że wnioskodawcy we wniosku złożonym na urzędowym formularzu wskazali, że prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe; posiadają dom o powierzchni 92 m² i działkę o powierzchni 600 m². Utrzymują się z emerytur o łącznej wysokości 4.143 zł brutto miesięcznie; posiadają oszczędności w wysokości 15.000,00 zł (zdeponowane na dwu lokatach bankowych), które przeznaczą w razie potrzeby na leczenie i opiekę. Wnioskodawcy wskazali, że są osobami w podeszłym wieku i wymagają stałej opieki lekarskiej, przez co muszą korzystać z odpłatnej pomocy w rozładowywaniu węgla do kotłowni. W ocenie Sądu rozpoznającego wniosek, stan majątkowy wnioskodawców i ich możliwości płatnicze nie stanowią podstawy do ustalenia, że nie są oni w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. W związku z powyższym nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy w zakresie określonym we wniosku. Stały dochód ze świadczeń emerytalnych (4.143 zł miesięcznie brutto) i posiadane oszczędności (15.000 zł), zdaniem Sądu I instancji pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawcy od ww. postanowienia wnieśli zażalenie, zarzucając błędne ustalenia faktyczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżących nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się winno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy miesięcznie uzyskują dochód z emerytur w łącznej wysokości 4.143 zł brutto, nie posiadają innych osób na utrzymaniu, a więc Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że są oni w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania koszty te ograniczają się do obowiązku solidarnego uiszczenia kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi (k. 6 akt sądowych). Wpis ten stanowi mniej niż dwudziestą część miesięcznych dochodów brutto wnioskodawców. Wojewódzki Sąd dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i trafnie uznał, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych też względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.