I OSK 1497/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-26
Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Paweł Miładowski, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba powracająca do Polski po okresie zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE, która w tym okresie utrzymywała więzi z krajem pochodzenia, może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w Polsce, jeśli nie udowodniła stałego zamieszkania w Polsce w okresie zatrudnienia za granicą?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla przyznania zasiłku dla bezrobotnych w Polsce osobie powracającej po zatrudnieniu w innym państwie członkowskim UE, kluczowe jest udowodnienie, że w okresie zatrudnienia za granicą osoba ta nadal zamieszkiwała w Polsce. Okoliczność okazjonalnych przyjazdów do Polski, utrzymywania kontaktów rodzinnych czy zakupu mieszkania w Polsce nie jest wystarczająca do uznania polskiego miejsca zamieszkania, jeśli obiektywne kryteria wskazują na zamieszkanie w państwie zatrudnienia. Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie zinterpretował on przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004 oraz art. 11 rozporządzenia nr 987/2009, nie uwzględniając przy tym wytycznych Komisji Administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych M. D., która po okresie zatrudnienia w Wielkiej Brytanii powróciła do Polski. Organy administracji uznały, że M. D. nie spełnia warunków do przyznania zasiłku, ponieważ w okresie zatrudnienia za granicą jej ośrodek interesów życiowych znajdował się w Wielkiej Brytanii, a nie w Polsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów, uznając, że nie wyjaśniono wystarczająco więzi skarżącej z krajem pochodzenia i powinny być zastosowane kryteria subiektywne. Minister Pracy i Polityki Społecznej złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów unijnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargę M. D. Odstąpił od zasądzenia od M. D. na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) del. WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 18/13 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od M. D. na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 18/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę M. D., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], Marszałek Województwa [...] odmówił M. D. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu podał, że M. D. została w dniu 1 sierpnia 2012 r. zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna i ostatnio była zatrudniona w państwie członkowskim Unii Europejskiej, tj. Wielkiej Brytanii, gdzie przebywała od 1 sierpnia 2007 r. do 25 lipca 2012 r. W tym okresie ośrodek interesów życiowych wymienionej koncentrował się w Wielkiej Brytanii, czyli państwie ostatniego zatrudnienia, a więc nie może być ona traktowana jako osoba utrzymująca miejsce zamieszkania w Polsce.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła M. D., wnosząc o jej uchylenie. Wskazała, że za granicę wyjechała wyłącznie w celach zarobkowych i nigdy nie miała zamiaru osiąść tam na stałe. Przez cały okres pobytu w Wielkiej Brytanii utrzymywała stałe kontakty z rodziną w Polsce, przyjeżdżała do kraju średnio 3 razy w roku na okres od 2 do 3 tygodni. Ponadto przyznała, że za granicą przebywała z mężem, jednakże wszystkie ich wspólne oszczędności były kierowane do Polski. Za te środki oraz kredyt wspólnie zakupili w kraju mieszkanie, a przyjazdy do Polski były związane ze sprawami mieszkania.
Zaskarżoną decyzją Minister, po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na zasadę wynikającą z art. 62 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 2004 r. nr 166, poz. 1) oraz na wyjątek od tej zasady wynikający z art. 65 ust. 2 i 5 tego rozporządzenia. W konsekwencji Minister wskazał, że aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony, musi nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo Europejskiego Trybunału, jak i decyzja nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004. Wynika z tego, że nie można zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 ww. rozporządzenia rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i którzy pozostawili swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. Ponadto swoje ustalenia organ powinien oprzeć na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 2009 r. nr 284 poz. 1).
Kierując się powyższymi uregulowaniami organ wskazał, że okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie nie dają podstawy do uznania, że M. D. przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych (okazjonalne przyjazdy do Polski w okresie 5 letniego pobytu w Wielkiej Brytanii; prowadzenie tam wspólnego gospodarstwa domowego; w tym okresie nie była też uznawana w Polsce za rezydenta dla celów podatkowych, jej praca za granicą miała charakter ciągły; ponadto brak jest jakiejkolwiek informacji o działalności wymienionej o charakterze niezarobkowym czy to w Polsce, czy też za granicą).
Odnosząc się do sytuacji mieszkaniowej M. D., Minister wskazał, że w trakcie pobytu za granicą mieszkała pod dwoma adresami w wynajmowanych mieszkaniach, natomiast w Polsce była zameldowana na pobyt stały. Ponadto posiada wraz z mężem mieszkanie na współwłasność zakupione w trakcie pobytu za granicą.
W ocenie organu sytuacja mieszkaniowa zainteresowanej nie była więc stabilna ani w Polsce, ani w Wielkiej Brytanii.
Ustosunkowując się do kwestii wspólnego z mężem zakupu mieszkania w Polsce, organ podniósł, że inwestowanie i wydatkowanie środków finansowych otrzymywanych za granicą, nie jest jednym z kryteriów ustalania miejsca zamieszkania. Również posiadanie w kraju miejsca zameldowania nie jest równoznaczne z posiadaniem w nim miejsca zamieszkania.
W konkluzji Minister stwierdził, że w świetle przytłaczającej większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009, miejscem zamieszkania M. D. podczas pracy na terytorium Wielkiej Brytanii była właśnie Wielka Brytania. W tym stanie faktycznym nie jest więc konieczne odwoływanie się do kryteriów subiektywnych z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009. Tym samym zainteresowana nie może być traktowana jako osoba mająca podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce, co w konsekwencji powoduje niemożność skorzystania z uprawnień określonych w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004.
Z tego też względu, wobec niespełnienia przesłanek z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Minister stwierdził, że nie jest możliwe przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004 przez uznanie, że skarżąca w okresie swojego ostatniego zatrudnienia nie zamieszkiwała w innym państwie członkowskim, podczas gdy analiza zebranego w postępowaniu materiału dowodowego wskazuje, że przez cały czas pobytu w Wielkiej Brytanii, jak i po powrocie, miejscem zamieszkania skarżącej była Polska.
W uzasadnieniu wskazała, że w przepisie art. 65 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 jest mowa o bezrobotnym, który nadal mieszka w tym państwie lub powrócił do tego państwa. Oznacza to, że dla uzyskania zasiłku w Polsce wystarczającym jest powrót do kraju, a nie fakt permanentnego zamieszkiwania przez cały czas i jednocześnie powrót do kraju. Skoro skarżąca powróciła do kraju, to została objęta dyspozycją art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004. Ponadto skarżąca podniosła, że decyzja nr U2 z 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, nie może inaczej definiować pojęcia miejsca zamieszkania aniżeli Kodeks cywilny. Jednocześnie w jej ocenie ww. decyzja nie jest źródłem prawa, a jedynie wskazówką interpretacyjną.
Zgodnie z przepisem art. 25 K.c., który powinien mieć zastosowanie w sprawie, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
W jej przypadku miejscem tym jest B., gdzie skarżąca kupiła mieszkanie i się do niego wprowadziła.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 18/13, uwzględniając skargę powołał się na treść art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5a rozporządzenia nr 883/2004 i stwierdził, że warunkiem uzyskania przez bezrobotnego świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był on ostatnio zatrudniony na podstawie powyższych przepisów, jest oddanie się do dyspozycji służb zatrudnienia tego państwa oraz udokumentowanie zamieszkania w tym państwie w okresie zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE. Stanowisko takie wyraził Europejski Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu w sprawie C-128/83 – Guyot (ECR 1984/9/03507), a ponadto interpretacją przepisu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004 zajęła się również Komisja Administracyjna ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego, która wydała decyzję nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. (Dz. Urz. UE C 2010.106.43), w której wskazano, że do celów stosowania niniejszej decyzji ustalenie państwa miejsca zamieszkania następuje zgodnie z art. 11 rozporządzenia nr 987/2009.
Jednak w ocenie Sądu I instancji, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, gdyż określone w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009 kryteria obiektywne nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania skarżącej podczas jej zatrudnienia za granicą. W szczególności organ nie wyjaśnił wyczerpująco kwestii jej więzi rodzinnych, oraz więzi z krajem pochodzenia. Okoliczność, że odwiedzała kraj 2-3 razy w roku na okres od 1 do 3 tygodni, nie wyklucza istnienia takich więzi. Aby kategorycznie stwierdzić, że przyjazdy do Polski miały charakter okazjonalny, należało zbadać również, jaki charakter miała praca skarżącej za granicą, czy pozwalała na częstsze wizyty w Polce, a nadto jakie znaczenie miały koszty związane z przyjazdami do kraju. O istnieniu więzi rodzinnych oprócz przyjazdów do kraju świadczy też utrzymywanie kontaktów telefonicznych lub za pośrednictwem poczty elektronicznej, czego organ nie zbadał.
W ocenie Sądu, w takiej sytuacji organ powinien do ustalenia miejsca zamieszkania zastosować kryteria subiektywne, wymienione w art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009. Skarżąca zaś konsekwentnie utrzymywała, czego organ nie zakwestionował, że cel jej wyjazdu do Wielkiej Brytanii był zarobkowy, a zamiarem nie było osiedlenie się na stałe na terytorium tego kraju. Świadczyć o tym może przede wszystkim zaciągnięcie podczas pobytu w Wielkiej Brytanii kredytu na zakup w Polsce mieszkania i jego spłacanie środkami finansowymi uzyskanymi za granicą. Nie bez znaczenia jest również okoliczność podawana przez skarżącą, że jej wyjazd za granicę był spowodowany trudnościami w uzyskaniu zatrudnienia w kraju.
Niewyjaśnienie powyższych kwestii oraz pominięcie przy ustaleniu miejsca zamieszkania skarżącej kryteriów subiektywnych z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009, wpływają na wadliwość wydanych w sprawie decyzji.
Natomiast Sąd nie podzieli zarzutu skargi, że pojęcie "miejsce zamieszkania" winno być oceniane w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego. Rację ma bowiem organ, wskazując, że zgodnie z art. 9 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego, w tym również tzw. prawa pochodnego Unii Europejskiej, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, w którym Trybunał nie ograniczył pierwszeństwa stosowania prawa unijnego wyłącznie do rozporządzeń i dyrektyw. Ponadto z uwagi na zasadę jednolitości interpretacji i stosowania prawa Unii Europejskiej we wszystkich państwach członkowskich, pojęcie to nie może być interpretowane w oparciu o przepisy prawa krajowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył Minister Pracy i Polityki Społecznej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
- art. 65 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia nr 883/2004 przez jego błędną wykładnię polegająca na pominięciu postanowień decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r., zgodnie z którą art. 65 ww. rozporządzenia nie powinien być interpretowany rozszerzająco;
- art. 11 rozporządzenia nr 987/2009 przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że dla celów ustalenia miejsca zamieszkania należy zbadać kryterium utrzymywania więzi z krajem pochodzenia, a także uznaniu, że w przypadku niewyjaśnienia wszystkich kryteriów wymienionych w ust. 1 ww. przepisu, należy oprzeć się na kryteriach wymienionych w ust. 2 tego przepisu.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez przyjęcie, że Minister Pracy i Polityki Społecznej nie dokonał w niniejszej sprawie wystarczających ustaleń faktycznych oraz dopuścił się błędów w ocenie materiału dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Ponadto w przypadku, jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku (art. 188 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego.
Ma rację strona skarżąca kasacyjnie, że w niniejszej sprawie zaskarżony wyrok narusza wskazane przepisy prawa materialnego. Sąd I instancji błędnie interpretuje treść art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004. Przepisy te bowiem odnoszą się do pojęcia "innego państwa członkowskiego", z którym to pojęciem przepisy te wiążą kwestię "zamieszkania". Przy czym "inne państwo członkowskie" to nie to państwo członkowskie, w którym aktualnie strona postępowania ubiega się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, lecz państwo, w którym w czasie ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek osoba zamieszkiwała. W świetle ww. przepisów warunkiem uzyskania świadczeń przez bezrobotnego, który pracował w takim państwie jest w pierwszej kolejności by taka osoba spełniła warunki z art. 65 ust. 2 ww. rozporządzenia, tj. została uznana za bezrobotnego w takim "innym państwie członkowskim", ale pod warunkiem, że osoba taka nadal mieszkała w takim państwie w okresie swojego ostatniego zatrudnienia, a nawet powróciła do takiego państwa (w tej sprawie Polski) i pozostawała w dyspozycji urzędów zatrudnienia tego właśnie państwa członkowskiego. Wtedy osoba taka, która pracowała, ale nadal zamieszkuje, nawet po powrocie do innego państwa członkowskiego, może zostać uznana za bezrobotną i tam mieć przyznany zasiłek dla bezrobotnych. Ponadto jeżeli taka osoba powraca do kraju, w którym nie pracowała, ale składa wniosek, oczywiście może nadal korzystać z przysługujących jej praw z tytułu uzyskania w innym państwie członkowskim statusu bezrobotnego bądź możliwości zaliczenia okresu ubezpieczenia w innym państwie członkowskim, ale pod warunkiem, że we właściwym państwie członkowskim (w tej sprawie w Polsce) podlegała ostatnio okresom ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek (art. 61 rozporządzenia nr 883/2004), jeżeli od takich warunków ustawodawstwo polskie uzależnia przyznanie zasiłku dla bezrobotnych (wymagane jest ubezpieczenie w Polsce).
Zatem wymogiem przyznania zasiłku dla bezrobotnych dla osoby powracającej do kraju gdzie składa wniosek jest ustalenie czy osoba taka zamieszkiwała w takim państwie członkowskim podczas swojego okresu zatrudnienia za granicą i oddała się do dyspozycji urzędów tego państwa. Wtedy wypłata zasiłku dla bezrobotnych w państwie właściwym następuje na zasadzie określonej w art. 65 ust. 5 ww. rozporządzenia, tj. w wyniku przejścia odpowiedzialności za wypłatę świadczeń zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym miała ona miejsce zamieszkania, tak jak gdyby podlegała temu ustawodawstwu w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. Ocena Sądu I instancji w tym zakresie jest trafna, jednak ma rację strona skarżąca kasacyjnie, że Sąd ten dokonując wykładni art. 65 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia, nie zastosował się do treść decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r., z której wynika, że przy interpretacji pojęcia "zamieszkanie" nie powinno się stosować wykładni rozszerzającej.
Z tej decyzji wynika bowiem, jak powinno być ustalane "miejsce zamieszkania", o którym mowa w ww. przepisach rozporządzenia. Nieuwzględnienie przez Sąd I instancji treści ww. decyzji, miał wpływ na dokonanie przez ten Sąd także błędnej wykładni art. 11 rozporządzenia nr 987/2009. Kwestia "miejsca zamieszkania" jest bowiem istotnym elementem postępowania wyjaśniającego z zakresu przyznania zasiłku dla bezrobotnych w związku z treścią art. 65 ust. 2 i 5 oraz art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004. Choć wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej do tych przesłanek w ogólności należy zaliczyć też więzi z krajem pochodzenia, ponieważ co do zasady art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009 wymaga uwzględnienia wszystkich dostępnych informacji dotyczących okoliczności, które w ogólności nakierowane są na ustalenie takich więzi także powiązanych instytucjonalnie z krajem pochodzenia. Służą temu wszystkie wymienione w art. 11 ust. 1 lit. a i b przesłanki, które odnoszą się do czasowości, trwałości, powiązań rodzinnych, aktywności życiowej, sytuacji mieszkaniowej, podlegania obowiązkowi fiskalnemu. Jednak w sytuacji gdy dana osoba była stale zatrudniona lub stale wykonywała pracę na własny rachunek w państwie członkowskim, nawet wtedy gdy pozostawiła rodzinę w państwie swojego pochodzenia, kwestia więzi z krajami pochodzenia oraz więzi rodzinnych nie jest już decydująca wbrew stanowisku Sądu I instancji. Nie można zatem w oparciu o ww. przepisy prawa materialnego, które determinują kształt postępowania dowodowego, wymagać od organu przeprowadzenia w tym zakresie jakiegoś dodatkowego postępowania wyjaśniającego, skoro strona skarżąca kasacyjnie przez okres 5 lat pracowała w innym państwie członkowskim i tam zamieszkiwała w tym czasie wraz ze swoim mężem. Dlatego brak było podstaw w niniejszej sprawie do zastosowania kryteriów subiektywnych, na co wskazywał Sąd I instancji. Ma zatem rację strona skarżąca kasacyjnie, że w tym zakresie doszło do błędnej wykładni art. 11 rozporządzenia nr 987/2009. Tym bardziej jeżeli nie zostały wyjaśnione, w ocenie Sądu I instancji, kwestie więzi z krajem pochodzenia oraz więzi rodzinne. Ponieważ dopiero jeżeli w oparciu m.in. o ww. kryteria nie jest możliwe jednoznaczne rozsądzenie powinien zostać zastosowany art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia, który posługuje się kryteriami subiektywnymi, bo zamiarem i powodami z jakich nastąpiło przemieszczenie strony, celem zarobkowania w innych państwie członkowskim. Z tych względów zarzut naruszenia art. 11 ww. rozporządzenia zawiera usprawiedliwione podstawy.
Natomiast brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego naruszenia prawa procesowego w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego. W niniejszej sprawie nie chodziło o to czy doszło w tym zakresie do naruszenia zasad postępowania, lecz o dokonanie przez pryzmat ww. przepisów prawa materialnego oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; a w tym zakresie zarzut ten wymagał powiązania z art. 134 § 1 p.p.s.a., a więc z dokonaną przez Sąd oceną materiału dowodowego, ale już w ramach rozstrzygania o wyniku sprawy. Dlatego zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W związku z dokonaną powyżej oceną należy w konsekwencji stwierdzić, że organy administracyjne prawidłowo uznały, że M. D. nie przysługuje prawo do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ skarżąca nie spełniła prawnomaterialnych przesłanek wynikających z art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że w świetle ww. przepisów prawa materialnego i zebranego w sprawie materiału dowodowego skarżąca w okresie swojej ostatniej pracy w Wielkiej Brytanii zamieszkiwała w Polsce. Taką ocenę potwierdza także orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, przywołane prawidłowo przez Ministra w zaskarżonej decyzji.
Zatem wobec skutecznego podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, zaistniały tym samym przesłanki do zastosowania art. 188 p.p.s.a., dlatego skargę M. D. na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 207 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło