I SAB/Wa 68/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. i A. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...] działka nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących E. S. i A. M. (solidarnie) kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. S. i A. M. – działając przez pełnomocnika adwokata I. R. - pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2012 r. o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" działka nr [...]. Skarżący zarzucili Prezydentowi W. naruszenie przepisu art. 35 § 1 – 3 i § 5 kpa, polegające na niezałatwieniu sprawy najdalej w ciągu dwóch miesięcy oraz prowadzenie postępowania dłużej niż jest to konieczne i uzasadnione. Mając powyższe na uwadze wniesiono o stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w zakresie wniosku skarżących, o stwierdzenie, że zaistniała bezczynność ma charakter rażący, o zobowiązanie Prezydenta do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, w określonym przez Sąd terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od daty zwrotu akt administracyjnych do organu oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego podkreślając, że zażalenie skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie uznane zostało za uzasadnione przez Wojewodę [...], który postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., nr [...] wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjecie rozstrzygnięcia wynoszący [...] miesiące od daty jego doręczenia. Skarżący zaznaczyli, że pomimo wskazanego terminu organ nie podjął nawet czynności zmierzających do rozpoznania wniosku – w sprawie nie został powołany biegły do oszacowania odszkodowania. Zdaniem skarżących, wobec faktu, że wszelkie kwestie formalne zostały już ustalone, nic nie stało na przeszkodzie oszacowania odszkodowania i wydania stosownej decyzji. Mimo upływu ustawowych terminów do rozpoznania sprawy wynikających z art. 35 kpa, a także terminu wskazanego przez Wojewodę [...], do dnia sporządzenia skargi decyzja nie została wydana. Organ nie wskazał też nowego terminu załatwienia sprawy oraz nie podał kolejnych przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. Skarżący przytoczyli stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i stanowisko doktryny dotyczące bezczynności organu podkreślając, że postępowanie Prezydenta W. pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa oraz z zasadą wyrażoną w art. 8 kpa. Skarga jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przesłankami badanymi w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie przedmiotowej nieruchomości są - określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz jakie było przeznaczenie ww. terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego W. z dnia [...] sierpnia 1931 r. oraz że w celu ustalenia powyższego, pismami z dnia [...] stycznia 2013 r. wystąpiono do określonych podmiotów o udzielenie informacji. Organ zaznaczył jednocześnie, że pełnomocnik stron pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie jej zakończenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że wniosek skarżących z dnia [...] maja 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" działka nr [...], wpłynął do Prezydenta W. w dniu [...] maja 2012 r. Pierwsze czynności w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, podjęte zostały przez organ dopiero w sierpniu 2012 r. - pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. zwrócono się do Urzędu W. Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie pismem z tej samej daty poinformowano pełnomocnika skarżących o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 kpa oraz że przewidywany termin rozpatrzenia wniosku to [...] grudnia 2012 r. Kolejne czynności w sprawie podjęte natomiast zostały dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność organu, tj. w dniu [...] stycznia 2013 r. Zaznaczyć trzeba, że pisma z dnia [...] sierpnia 2012 r. wystosowane zostały po wpłynięciu zażalenia skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie, a prośba o nadesłanie akt własnościowych była w istocie jedyną podjętą przez organ czynnością mającą na celu wyjaśnienie sprawy i zgromadzenie stosownego materiału dowodowego. Podkreślić również należy, że Prezydent W. nie dochował zarówno terminu wyznaczonego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. jak i terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] września 2012 r., nr [...] uznającego zażalenie E. S. i A. M. na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczającego termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący [...] miesiące od daty doręczenia postanowienia. W ocenie Sądu okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że wskazany organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że wobec podejmowania przez Prezydenta W. nielicznych czynności mających na celu zakończenie sprawy i podejmowania ich ze znacznym przekroczeniem terminów określonych w kpa, bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.