II OZ 192/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt III SO/Gd 16/12 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pozostawił bez rozpoznania wniosek T.Z. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż we wniosku jako przedmiot zaskarżenia wskazano niesprecyzowaną decyzję [...] w przedmiocie umorzenia zaległości alimentacyjnych. Zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2012 r. Sąd wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania, czy wskazana przez niego decyzja była przedmiotem odwołania do organu wyższego stopnia. W odpowiedzi T.Z. oświadczył, iż wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, nie wskazał jednak ani daty ani oznaczenia rozstrzygnięcia wydanego przez ten organ. Sąd wezwał wnioskodawcę do wskazania daty oraz numeru decyzji SKO, jednakże w odpowiedzi strona oświadczyła jedynie ponownie, że złożyła odwołanie do Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy złożony został przedwcześnie. Żądanie prawa pomocy może być skuteczne dopiero po wydaniu takiego rozstrzygnięcia. Obecnie wobec niewydania stosownego rozstrzygnięcia przez SKO w Gdańsku, wnioskodawca nie jest w stanie wskazać zaskarżonego do sądu aktu w rubryce 3.1. i następne formularza PPF, a tym samym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy dotknięty jest brakiem formalnym . Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł T.Z., domagając się jego zmiany i przyznanie mu prawa pomocy obejmującego ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu żalący się wskazał, iż jest osobą niedowidzącą i niepełnosprawną i ustanowienie dla niego pełnomocnika jest niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia postępowania. Strona powołała się po raz kolejny na decyzję MOPS w Pruszczu Gdańskim, która została zaskarżona za pośrednictwem tego organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako ustawa P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem lub w toku postępowania. Oznacza to, że strona może wprawdzie żądać przyznania jej prawa pomocy przed wszczęciem postępowania, jednakże konieczne jest, aby jego wszczęcie było w ogóle możliwe. Sytuacja taka zachodzi wtedy, gdy w postępowaniu przed organami strona skorzysta ze wszystkich przysługujących jej środków odwoławczych, a decyzja która ma stać się przedmiotem skargi będzie ostateczną. W przedmiotowej sprawie T.Z. we wszystkich swoich pismach wskazuje decyzję MOPS (prawdopodobnie w Pruszczu Gdańskim), o numerze [...], wydaną w przedmiocie umorzenia zaległości alimentacyjnych. Decyzja ta była decyzją pierwszoinstancyjną i jak wynika z oświadczeń strony stała się przedmiotem odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Strona mimo wezwania ani razu nie wskazała na numer czy datę ewentualnego rozstrzygnięcia Kolegium, a dopiero ta decyzja mogłaby stać się podstawą skargi do sądu. Oznaczało to w istocie, iż wniosek o prawo pomocy dotknięty jest brakiem formalnym. Konsekwencją tego stanu rzeczy było uznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy za przedwczesny i pozostawienie go bez rozpoznania. Niewskazanie rozstrzygnięcia organu odwoławczego uniemożliwiło Sądowi I instancji ustalenie przedmiotu ewentualnej skargi, określenie koniecznych do poniesienia kosztów. Nie pozwoliło na ocenę spełnienia wymogów z art. 247 ppsa. Wydane w tym zakresie postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Zauważyć trzeba w tym miejscu, iż niniejsze postanowienie nie zamyka stronie drogi do dochodzenia swoich praw przed sądem ani możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, już po wydaniu decyzji przez SKO w Gdańsku. Niezbędnym w tym względzie jest złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.