II SA/Łd 1260/12
PostanowienieWSA w Łodzi2013-03-22
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Renata Kubot-Szustowska, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga dotycząca wniosku o podjęcie interwencji i objęcie nadzorem służbowym postępowania administracyjnego przez organ wyższej instancji, która nie wskazuje na konkretny akt administracyjny podlegający kontroli sądowej ani na bezczynność lub przewlekłość postępowania, mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg, które nie dotyczą konkretnych aktów administracyjnych podlegających kontroli sądowej (decyzji, postanowień) ani zarzutów bezczynności lub przewlekłości postępowania. Skarga zawierająca ogólną krytykę działalności organu administracji publicznej, bez wskazania na konkretny akt lub zaniechanie podlegające kontroli, powinna być traktowana jako skarga powszechna w rozumieniu art. 227 k.p.a., która nie podlega kognicji sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na podjęcie interwencji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w celu objęcia nadzorem służbowym postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Skarżący zarzucili, że postępowanie zostało wszczęte na anonimowy wniosek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przekazał skargę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., uznając go za właściwy do jej rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozważał kwestię swojej właściwości do rozpoznania tej skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska(spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 roku sprawy ze skargi T. O. i M. O. na podjęcie interwencji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie objęcia nadzorem służbowym postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P. postanawia odrzucić skargę LS
M. O. i T. O. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, jako jej podstawę prawną wskazując art. 246 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W jej treści wyjaśnili, iż w dniu 9 października 2012r., wnieśli o podjęcie urzędowej interwencji objęcie nadzorem służbowym przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w Ł., postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., oznaczonego numerem [...], które w ocenie skarżących wszczęte z urzędu na anonimowy wniosek złożony w [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.
Organ wyjaśnił, iż w dniu 9 listopada 2012r. przekazane zostały do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 231, w związku z art. 234 oraz art. 236 k.p.a. w/w skarga z dnia 9 października 2012r. złożona przez M. O. i T. O. oraz tożsame w swej treści skargi przesłane do tutejszego organu w dniu 17 października 2012r. i w dniu 29 października 2012r., dotyczące postępowania administracyjnego prowadzonego pod sygnaturą [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., celem rozpoznania zgodnie z właściwością rzeczową.
Wyjaśniając okoliczności, którymi kierował organ przesyłając ową skargę wskazano, iż zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Stosownie zaś do treści art. 234 k.p.a. w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne:
1) skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu,
2) skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie powinien rozpatrzyć z urzędu. Ponadto art. 236 k.p.a. stanowi, że w przypadkach określonych w art. 233 i 234 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi jest organ uprawniony do wszczęcia postępowania lub organ, przed którym toczy się postępowanie, a w przypadkach określonych w art. 235 k.p.a. organ właściwy do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo do jej uchylenia lub zmiany. Organ wskazał, iż po zapoznaniu się ze skargą M. O. i T. O. z dnia 9 października 2012r. organ uznał, że zawarte w niej zarzuty dotyczą postępowania prowadzonego przed organem I instancji, a zatem organem właściwym do jej rozpatrzenia jest właśnie ten organ. Stosownie zatem do treści art. 231 k.p.a. jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ.
Organ wskazał, iż przepisy postępowania administracyjnego nie przewidują zarówno "podjęcia interwencji urzędu, jak również "objęcia nadzorem służbowym zwierzchnim (prawnym)", postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ pierwszej instancji, w tym przypadku postępowania prowadzonego pod sygnaturą [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., a ocena przeprowadzonego postępowa adminstracyjnego może być dokonana przez organ wyższej instancji tylko w ramach postępowania odwoławczego/zażaleniowego, bądź w trybach nadzwyczajnych.
Organ podkreślił, iż pismo skarżących nie jest rozstrzygnięciem organu administracji, zatem nie powinno podlegać ocenie sądu administracyjnego, co winno skutkować odrzucenie przedmiotowej skargi. odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Z uwagi na treść skargi oraz wniosek organu o jej odrzucenie Sąd uznał, iż przed przystąpieniem do merytorycznego jej rozpoznania konieczne jest w pierwszej kolejności rozważenie, czy dotyczy ona spraw należących do właściwości sądu administracyjnego.
W tym zakresie wskazać zaś trzeba na art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a. Stosownie do § 1 tego artykułu, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Nadto, w myśl § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Wskazane regulacje prawne określają właściwość rzeczową sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli nad działalnością organów administracji publicznej.
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje (jak wynika z cyt. normy prawnej) w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne (takie jak decyzje, postanowienia) oraz akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
W treści rozpoznawanej skargi skierowanej do Sądu, zwracając się o podjęcie urzędowej interwencji objęcie nadzorem służbowym przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w Ł., postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. skarżący nie wskazali na żaden tego typu akt podlegający kontroli sądowej. Nie zarzucili organowi w tym zakresie również żadnej bezczynności, czy przewlekłości. Zawarli natomiast ogólną (jak należy przyjąć) krytykę i niezadowolenie z działalności organów nadzoru budowlanego, powołując się przy tym na przepisy zawarte w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego.
Powyższe wskazuje, iż pierwotnym zamiarem skarżących było w istocie wniesienia skargi przewidzianej w art. 227 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego, która to skarga w efekcie końcowym trafiła do rozpatrzenia przez sąd administracyjny, który, jak wynika ze wskazanej powyżej treści art. 3 p.p.s.a., nie jest właściwy w tego rodzaju sprawach.
Tytułem wyjaśnienia należy wskazać, iż stosownie do treści art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi, w tym przepisie przewidzianej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Użyte w cytowanym artykule sformułowanie "w szczególności" oznacza, iż przedmiotem tej skargi mogą być także inne okoliczności w nim nie wymienione, z których wynika niezadowolenie z działania lub zaniechania organu. Tego typu skarga ma charakter powszechny, przysługuje bowiem w każdym czasie wszystkim obywatelom we wszystkich sprawach i w stosunku do wszystkich ogniw aparatu państwowego i społecznego.
Nadto, dodać trzeba, iż do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy określone w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, w art. 229 - 230.
Do skarg uregulowanych w dziale VIII k.p.a. nie ma natomiast zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Skarga przewidziana w wskazanych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy.
W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości.
Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż rozpoznawana skarga nie dotyczy spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zawiera ona krytykę działalności organu, a tę skarżący winien skierować do właściwego organu -określonego w art. 229 i art. 230 k.p.a., w skardze powszechnej, o której mowa w. art. 227 tej ustawy. Ogólnie niezadowolenie z działania organu nie podlega bowiem żadnej kontroli ze strony sądu administracyjnego.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji postanowienia.
a.bł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło