IV SA/Wa 2599/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-22
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Jakub Linkowski, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wielokrotne naruszenie porządku prawnego przez cudzoziemca, w tym popełnienie wykroczeń skarbowych, stanowi podstawę do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na zagrożenie dla porządku publicznego, nawet jeśli nastąpiło zatarcie skazań?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, polegającego na niewyjaśnieniu istotnej dla sprawy okoliczności, a mianowicie, czy nastąpiło zatarcie skazań cudzoziemki. Sąd wskazał, że wielokrotna karalność za wykroczenia skarbowe może mieć wpływ na istnienie przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia ze względu na zagrożenie porządku publicznego, jednakże organ powinien zbadać, czy zatarcie skazań wpływa na tę ocenę. W ponownym postępowaniu organ ma również uwzględnić aktualną sytuację rodzinną i zawodową skarżącej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony obywatelce A. B., która wielokrotnie naruszała polski porządek prawny, popełniając wykroczenia skarbowe. Organy administracji uznały, że jej dalszy pobyt stanowi zagrożenie dla porządku publicznego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji i ustawy o cudzoziemcach. WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej A. B. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 11 lutego 2011 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 5, ust. 7 w zw. z art. 8 ust. 1 oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 234, poz. 1694, ze zm.), zwanej dalej "ustawą", po rozpatrzeniu wniosku obywatelki B. A. B. z dnia 9 czerwca 2010 r. odmówił udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz określił termin opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - do 7 dni od daty doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zasadniczym powodem złożenia wniosku było pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim M. B. Ponadto wnioskodawczyni podała, iż pracuje i pobiera naukę w Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ podniósł, że wnioskodawczyni od dnia 8 lipca 2010 r. pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim M. B. Małżonkowie zamieszkują razem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Zaznaczono, iż wnioskodawczyni w czasie swojego pobytu w Polsce wielokrotnie naruszała porządek prawny:
1. w dniu [...] października 2007r. Sąd Rejonowy [...], wyrokiem z dnia [...] października 2007 r., sygn. akt [...], skazał ją na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na okres próby wynoszący 2 lata oraz grzywnę (wyrok wydano na podstawie art. 263 § 2 Kodeksu karnego);
2. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...], wnioskodawczyni (używająca wówczas nazwiska L.) oskarżona o przestępstwo skarbowe z art. 65 § 3 w zw. z art. 91 § 3 w zw. z art. 7 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765), zwanej dalej "K.k.s.", uzyskała zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności;
3. wyrokiem z dnia [...] lutego 2002 r. Sąd Rejonowy [...], sygn. akt [...], uznał wnioskodawczynię (używającą wówczas nazwiska K.) winną popełnienia czynu stanowiącego wykroczenie skarbowe z art. 65 § 4 K.k.s.
W sprawie wnioskodawczyni prowadzono postępowania zakończone wymierzeniem grzywien za ujawnione wykroczenia skarbowe w dniach [...] września 2006 r. i [...] maja 2009 r.
Jak wynika z informacji z U. w K. z dnia 8 sierpnia 2010 r. w sprawie wnioskodawczyni (używającej wówczas nazwiska L.) prowadzono liczne postępowania karne skarbowe w związku z nabywaniem i przechowywaniem wyrobów akcyzowych bez polskich znaków akcyzowych, których rodzaj i ilość wskazywały na ich przeznaczenie do działalności gospodarczej; zakończone:
1. postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2005 r., sygn. akt [...], o udzieleniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności;
2. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2006 r., sygn. akt [...], o udzieleniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności;
3. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., sygn. akt [...], o udzieleniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności;
4. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 2009 r., sygn. akt [...], o udzieleniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności;
5. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...], o udzieleniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności;
6. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...], o udzieleniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności;
7. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...], o udzieleniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności;
Organ wskazał, że działalność wnioskodawczyni związana z naruszaniem polskiego porządku prawnego naraziła na uszczuplenia należności Skarbu Państwa na łączną kwotę 37.437 zł.
Wnioskodawczyni w dniu 8 września 2010 r. podała, iż zarabiając mało i potrzebując środków pieniężnych na opłacanie studiów prowadziła nielegalny handel papierosami. Zeznała również, iż od stycznia 2010 r. nie prowadzi już sprzedaży papierosów bez akcyzy.
Nadmieniono, że wnioskodawczyni zatajała w przeszłości przed organem I instancji istotne fakty dotyczące naruszania przez nią porządku prawnego w Polsce, co wskazuje na lekceważący stosunek do obowiązujących ją podczas pobytu w Polsce przepisów prawa. Pozwala to uznać, iż wnioskodawczyni nie daje rękojmi przestrzegania obowiązującego w Polsce porządku prawnego.
W ocenie organu I instancji wspomniane wyżej informacje o notorycznym naruszaniu przez stronę polskiego porządku prawnego oraz informacje niejawne wskazują, iż dalszy jej pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla porządku publicznego.
Wobec powyższego uznano, iż została wyczerpana dyspozycja art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy, który stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając na uwadze treść pozostających w dyspozycji organu materiałów niejawnych, postanowienia art. 8 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o cudzoziemcach oraz postanowienia art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 1999r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r. nr 196, poz. 1631 ze zm.) w związku z art. 107 § 5 K.p.a., organ I instancji postanowił odstąpić od uzasadnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia w części, ponieważ wymagają tego względy ochrony porządku publicznego.
Wnioskodawczyni wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawczyni przebywała ostatnio w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności od dnia 14 sierpnia 2008 r. do dnia 13 sierpnia 2010 r. z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim S. L. Cudzoziemka w niniejszym postępowaniu powołuje się na związek małżeński z M. B. Wnioskodawczyni przedstawiła zaświadczenie o zatrudnieniu w przedsiębiorstwie A. w K. oraz zaświadczenie o przyjęciu na studia w W w K.
Wobec cudzoziemki w okresie od 2006 r. do 2009 r. zapadło 7 wyroków, na mocy których była skazywana na kary grzywny za popełnienie wykroczeń stypizowanych w K.k.s. Ponadto, wobec cudzoziemki zapadł tożsamy wyrok w 2002 r., a w 2005 r. cudzoziemka dobrowolnie poddała się odpowiedzialności karnej za popełnienie kolejnego wykroczenia.
W związku z powyższym organ odwoławczy zgodził się ze stwierdzeniem organu I instancji, że pobyt cudzoziemki w Polsce stanowi zagrożenie dla porządku publicznego, a zatem zachodzą wobec niej przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Wskazano, że ostatni wyrok wobec cudzoziemki został orzeczony w 2010 r., jednak fakt, iż w trakcie pobytu w Polsce wielokrotnie popełniała ona wykroczenia skarbowe, za które wymierzano jej kary grzywny i narażała Skarb Państwa na straty finansowe wprowadzając do obrotu de facto w sposób ciągły wyroby akcyzowe bez polskich znaków akcyzy, mają negatywny wpływ na ocenę jej postępowania w przyszłości. W niniejszej sprawie istotna jest przede wszystkim wielokrotność popełnianych wykroczeń, aczkolwiek ich ciężar ma równie istotne znaczenie.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie zainteresowanej cechuje się lekceważącym stosunkiem do obowiązującego w Polsce porządku prawnego i uzasadnia stwierdzenie, że jej dalszy pobyt na terytorium naszego kraju stanowi zagrożenie dla porządku prawnego obowiązującego w Polsce.
Względy ochrony obronności lub bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, które uzasadniają odmowę udzielenia zezwolenia na czas oznaczony na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy. Przez "porządek publiczny" rozumieć należy przestrzeganie norm prawa polskiego i stosowanie się do tych norm. Dlatego organ odwoławczy, badając zasadność zastosowania powyższego przepisu uwzględnił wielokrotność naruszeń względem porządku publicznego.
Z uwagi na ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz uwzględniając interes kraju, uzyskanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i korzystanie z uprawnień z niego wynikających możliwe jest tylko wówczas, gdy cudzoziemiec respektuje polski porządek prawny i w tym pozytywnym aspekcie wykazuje związek z państwem przyjmującym. Wnioskodawczyni naraziła Skarb Państwa na straty finansowe, co stoi w sprzeczności z respektowaniem polskiego porządku prawnego. W związku z powyższym sankcjonowanie takiego stanu rzeczy poprzez udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1, pkt 6 lub art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy stałoby w sprzeczności z interesem społecznym i obniżałoby autorytet polskiego porządku prawnego.
Dodano, że dane wnioskodawczyni nie figurują w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego, jednak cudzoziemka dopuściła się wykroczeń skarbowych, których nie zamieszcza się w tym rejestrze. Jak stanowią przepisy ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. 2012 r., poz. 654) w rejestrze gromadzi się dane o osobach, które dopuściły się m. in. przestępstw skarbowych. Fakt, że dane cudzoziemki nie figurują w tym rejestrze, nie wpływa na ocenę organów administracji w kwestii naruszenia porządku prawnego.
Fakt braku figurowania danych cudzoziemki w Krajowym Rejestrze Karnym nie stanowi zaprzeczenia naruszenia przez nią obowiązującego porządku prawnego. Organy nie zarzucają cudzoziemce zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, lecz zagrożenie porządku prawnego z uwagi na wielokrotne naruszenie przepisów.
Z uwagi na fakt, iż wobec wnioskodawczyni zachodzą obligatoryjne przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy, organ odwoławczy odstąpił od badania, czy w chwili wydania decyzji spełnia ona przesłanki do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Organ odwoławczy uznał też, że nie naruszono art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.), zwana dalej Konwencją.
A. B. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego pismem z dnia 21 września 2012 r. (k. 2-8), wniesionym przez adw. J. Z., która została uzupełniona pismem z dnia 23 września 2012 r. (k. 12-17), wniesionym przez adw. P. K.
W powyższych pismach skarżąca zarzuciła, że organ naruszył m. in.:
1. art. 42 ust. 3 Konstytucji poprzez przyjęcie, że skarżąca jest osoba karaną w sytuacji, gdy nie figuruje w rejestrze skazanych,
2. art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy uznając, że każde naruszenie prawa skutkuje istnieniem zagrożenia dla porządku publicznego, który zdaniem skarżącego nie jest tożsamy z porządkiem prawnym; ponadto błędna jest prognoza wobec skarżącej, że będzie nadal naruszała prawo, jako że zawarła ona związek małżeński, kształci się i pracuje,
3. art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy w zw. z art. 18 Konstytucji oraz art. 8 Konwencji poprzez błędne przyjęcie, że odmowa udzielenia zezwolenia nie stanowi naruszenia podstawowych praw rodziny do zamieszkania razem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ ustalenia faktyczne nie są kompletne z uwagi na:
1. niesprawdzenie, czy nastąpiło wobec skarżącej zatarcie skazań, ewentualnie uznanie orzeczenia kary grzywny za niebyłe (art. 52 § 1 i 3 K.k.s.). Jednocześnie organ podniósł, że uprzednia, częsta karalność za wykroczenia skarbowe, z których skarżąca uczyniła sobie dodatkowe źródło dochodów, może mieć wpływ na ocenę co do zagrożenia porządku publicznego,
2. długotrwałość postępowania odwoławczego skutkująca brakiem zbadania, czy aktualne życie rodzinne skarżącej oraz pobieranie przez nią nauki w szkole wyższej ma wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości, jeżeli stwierdzi inne, poza dającym podstawę do wznowienia postępowania, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzje organu pierwszej instancji, ponieważ organy naruszyły przepisy postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", poprzez niewyjaśnienie istotnej dla sprawy okoliczności i niedanie jej wyrazu w decyzjach poprzez niesprawdzenie, czy nastąpiło wobec skarżącej zatarcie skazań, o których mowa w decyzjach organów.
Zgodnie bowiem z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wymagają tego względy ochrony porządku publicznego.
Zdaniem Sądu wynikająca z akt administracyjnych, niesporna zresztą, wielokrotna uprzednia karalność skarżącej za wykroczenia skarbowe, może mieć wpływ na istnienie odmownej przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy, tj. wymaganie względów ochrony porządku publicznego. Ochrona "porządku publicznego" w ocenie Sądu jest bowiem nierozerwalnie związana z ochroną "porządku prawnego" (przestrzegania przepisów prawa) i choć jest ona pojęciem szerszym niż ochrona "porządku prawnego", to każde naruszenie porządku prawnego (przepisów prawa) stanowi jednocześnie naruszenie porządku publicznego, będącego w swej istocie wolnym od zakłóceń biegiem życia zbiorowego, uporządkowanym przepisami prawnymi.
W niniejszej sprawie zadaniem organu rozpatrującego ponownie sprawę będzie ustalenie, czy i wobec jakich skazań skarżącej nastąpiło ich zatarcie, a jeśli nastąpiło, to kiedy oraz jaki to ma wpływ na określoną w art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy przesłankę względów ochrony porządku publicznego, to znaczy, czy stanowi czy też nie stanowi przesłanki do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i dlaczego. Uzasadnienie decyzji w tym zakresie powinno spełniać wymogi, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a.
W ponownie wydanej decyzji organ weźmie również pod uwagę aktualną sytuację rodzinną i zawodową skarżącej, uwzględniając brzmienie art. 8 Konwencji.
W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt II. sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt III. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło