VII SA/Wa 2786/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K.Z. kwotę 760 złotych (siedemset sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 49b ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r.Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. nakazał K. Z. rozbiórkę ogrodu zimowego usytuowanego przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w czasie oględzin stwierdzono, że na nieruchomości przy ul. [...] w [...] znajduje się ogród zimowy, oranżeria konstrukcji stalowej, na fundamencie betonowym w całości przeszklona, o wymiarach : 4,75mx 3,10m i 3,10m x 0,85m, powierzchnia zabudowy 17,36 m 2. Ponieważ ogród zimowy został wybudowany bez zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych, postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2012r. nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 49b ust. 2 ustawy-Prawo budowlane, które przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2012r. inwestor przedłożył. Z przedłożonych dokumentów wynika, że odległość jednej ze ścian oranżerii od granicy z nieruchomością sąsiednią wynosi 3,00 m. Ponieważ ściana ta jest wypełniona w całości szkłem, to zdaniem organu spełnia funkcje okna. Z tych względów, doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) dotyczących sytuowania budynków w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4,00 m, w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Organ wskazał, że §12 rozporządzenia odnosi się do otworów okiennych i drzwiowych, a więc otworów wykonanych w ścianie. Mając jednak na względzie wykładnię funkcjonalną tego przepisu, należy przyjąć, iż dotyczy on także ściany w całości wykonanej z szyby. Usytuowanie zatem szklanej ściany w odległości mniejszej niż 4,00m nie spełnienia wymogów określonych w rozporządzeniu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. Z. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodził się ze stanowiskiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], iż ściana w całości wykonana ze szkła powinna być traktowana, jak ścinana z otworem okiennym bądź drzwiowym w rozumieniu § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i w związku z tym posadowiona winna być w odległości 4 m od granicy z sąsiednią działką. Odnosząc się do argumentacji odwołania wyjaśnił, iż ściana wypełniona luksferami czy pustakami szklanymi jest traktowana jako ściana pełna, natomiast w niniejszej sprawie ściana ogrodu zimowego usytuowana w odległości 3m od granicy z działką sąsiednią jest w całości przeszklona, w związku z tym spełnia funkcje okna. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj : a) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 142 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wewnętrznie sprzecznej z wydanym w toku postępowania, niezaskarżalnym postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., b) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 oraz art. 142 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy jedynie w zakresie zarzutów zawartych w odwołaniu, a tym samym brak przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, co w konsekwencji skutkuje naruszeniem zasady dwuinstancyjności, c) art. 7, 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewłaściwą jego ocenę ; oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj: a) art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym ustaleniu przedmiotu postępowania, co w konsekwencji spowodowało nałożenie obowiązku rozbiórki całego obiektu budowlanego, b) art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r, poprzez błędne przyjęcie, że usytuowanie oranżerii narusza przepisy rozporządzenia w sposób uniemożliwiający jego legalizację. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane nakazano inwestorowi rozbiórkę ogrodu zimowego - oranżerii wzniesionej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] o łącznej powierzchni 17,36 m 2. W sprawie niesporne jest, że oranżeria powstała, jako tzw. samowola budowlana, gdyż inwestor nie dopełnił obowiązku zgłoszenia jej budowy. Obowiązek taki wynika z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Stosownie do art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego budowa obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu, co do zasady skutkuje nakazaniem rozbiórki. Nakaz ten nie jest jednak orzekany bezwzględnie. Po zmianie ustawy - Prawo budowlane dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r., o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ze zm.) organy nadzoru budowlanego mają obowiązek badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia przez organ sprzeciwu jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy możliwe jest doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki może być zatem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji obiektu budowlanego. Oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 1879/07, LEX nr 478287). W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał inwestorowi przedłożenie dokumentów, o których mowa w art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, a po ich otrzymaniu, z bliżej niewyjaśnionych przyczyn wydał decyzję nakazującą rozbiórkę oranżerii. Zdaniem organu nadzoru budowlanego nie istnieje możliwość zalegalizowania tego obiektu, gdyż jedna ze ścian oranżerii, wykonana w całości ze szkła, usytuowana jest w odległości 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, co narusza przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stanowi, iż budynki mogą być lokalizowane na działce budowlanej w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4,00 m, w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Zdaniem organu, szklana ściana oranżerii powinna być traktowana, jak ściana z otworami okiennymi, a tym samym znajdować się w odległości co najmniej 4 m od granicy. Przyjęte przez organ stanowisko, w ocenie Sądu, nie zostało poprzedzone wnikliwym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim rozważaniem możliwości doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem, co jak wyjaśniono wyżej było obowiązkiem organu. Nie wyjaśniono także podniesionej w skardze okoliczności, która znana była już organowi z protokołu oględzin dokonanych w dniu 1 lutego 2012 r., dotyczącej daty budowy fundamentów oranżerii. Z akt postępowania nie wynika, czy oranżeria, jako całość tzn. łącznie z fundamentami wybudowana została przez inwestora K. Z., czy też na istniejących fundamentach wzniósł on oranżerię. Sąd nie podziela natomiast zarzutu skargi dotyczącego braku podstaw do prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania z uwagi na to, że ściana szklana nie może być utożsamiona ze ścianą z otworami okiennymi, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Twierdzenie takie jest nieuprawnione, gdyż oranżeria jest niewątpliwie obiektem budowlanym podlegającym przepisom ustawy - Prawo budowlane i wydanym na jej podstawie przepisom wykonawczym. Podsumowując stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego z naruszeniem przepisów postępowania nie wyjaśniły istotnych okoliczności sprawy, co miało wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy.