II OZ 1040/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2866/12 o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 marca 2013 r. w sprawie ze skargi R. Z. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2866/12 odmówił R. Z. przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 marca 2013 r. w sprawie z jego skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 marca 2013 r. odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych zostało doręczone skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, ze skutkiem doręczenia o jakim mowa w art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W dniu 8 sierpnia 2013 r. wpłynął do Sądu wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia z dnia 22 marca 2013 r. wraz ze sprzeciwem z dnia 6 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że skarżący nie dochował terminu bez własnej winy, ponieważ nie otrzymał postanowienia z dnia 22 marca 2013 r. Ponadto dodał, że skarżący powziął wiadomość o wydaniu ww. postanowienia dopiero przy doręczeniu mu postanowienia z dnia 11 lipca 2013 r. odrzucającego skargę, tj. w dniu 30 lipca 2013 r. Podniesiono, że nie zostało pozostawione w miejscu zamieszkania skarżącego awizo przedmiotowej przesyłki, ani powtórne awizo. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszej kolejności zaznaczył, że został on wniesiony w terminie, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przyczyna bowiem uchybienia terminu ustała, jak wynika z przytoczonych okoliczności faktycznych, w dniu 30 lipca 2013 r., przedmiotowy zaś wniosek został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 6 sierpnia 2013 r. Przechodząc zatem do oceny przedstawionych we wniosku okoliczności, Sąd uznał, że nie świadczą one o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Podnoszona we wniosku wadliwość doręczenia zastępczego nie została przez skarżącego potwierdzona. Na zwróconej do Sądu przesyłce widnieją: dwukrotne awiza (pierwsze z dnia 3 kwietnia 2013 r., drugie z dnia 11 kwietnia 2013 r.) oraz oświadczenie listonosza, że przesyłki nie doręczono adresatowi z przyczyny "zamkniętego mieszkania", przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej 148, o czym zawiadomienie umieszczono w skrzynce oddawczej. Brak jest zatem potrzeby wszczynania przez Sąd procedury reklamacyjnej, skoro przedmiotowa przesyłka została prawidłowo dwukrotnie awizowana i może skutecznie korzystać z domniemania o jakim mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a. Ponadto, jak zaznaczył Sąd, skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska o braku pozostawienia w miejscu zamieszkania skarżącego awiza, nie przedstawił ani wyniku postępowania reklamacyjnego, ani nie próbował takiego postępowania wszcząć. Z powyższych przyczyn Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący, nie zgadzając się z przyjętymi przez Sąd okolicznościami, wskazał, że Sąd w sposób mechaniczny przyjął, iż skarżący ponosi winę w nieodebraniu korespondencji. Tymczasem sam zapis na kopercie o pozostawieniu awiza w oddawczej skrzynce pocztowej jeszcze nie oznacza, że rzeczywiście ww. awizo w tej skrzynce pozostawiono. Celem weryfikacji powyższego skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o podjęcie procedury reklamacyjnej, co czyni całkowicie niezrozumiałymi twierdzenia zawarte w uzasadnieniu, które obciążają skarżącego za brak wszczęcia procedury reklamacyjnej. Wszak o fakcie, że Sąd nie podejmie procedury reklamacyjnej skarżący dowiedział się dopiero z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ww. ustawy). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 marca 2013 r. Kryterium braku winy wiąże się bowiem z koniecznością dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a powołane przez stronę okoliczności nie wskazują na to, że niedokonanie czynności w ustawowym terminie spowodowane było przeszkodą nie do przezwyciężenia przy dochowaniu najwyższej staranności. Za okoliczność braku winy w uchybieniu terminu nie może być uznany powołany przez skarżącego fakt, że nie odebrał dwukrotnie awizowanej przesyłki zawierającej postanowienie referendarza, a w konsekwencji, że nie wiedział o wydanym postanowieniu, ponieważ w skrzynce oddawczej awizo nie było. Przede wszystkim należy podkreślić, że w aktach sprawy znajduje się prawidłowo awizowana przesyłka zawierająca to postanowienie (k. 48 akt sądowych), z odpowiednimi adnotacjami pracownika poczty o pozostawieniu zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. Stwierdzenie skarżącego, że awizo nie było w skrzynce może być uznane jedynie za przypuszczenie. Natomiast, aby przyznać mu charakter faktu, adresat przesyłki musi uprawdopodobnić, że tak było rzeczywiście. Fakt niepodjęcia starań wyjaśnienia okoliczności związanych z pozostawieniem awizo skarżący nie może usprawiedliwiać faktem, iż ze stosownym wnioskiem o podjęcie postępowania reklamacyjnego wystąpił do Sądu. Podkreślić należy, że przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na zwróconej do Sądu przesyłce była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.