I OZ 341/13

Dnia 9 maja 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2012/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2012/12, odmówił S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postanowieniem z dnia 3 stycznia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił S. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na nieprzedstawienie wskazanych w wezwaniu z dnia 29 listopada 2012 r. dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy. Skarżąca od wyżej wymienionego postanowienia wniosła sprzeciw. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 7 lutego 2013 r. ponownie wezwano skarżącą do przedłożenia wskazanych dokumentów i informacji obrazujących jej sytuację majątkową. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wniosła o zmianę zarządzenia z dnia 7 lutego 2013 r., uznając je za krzywdzące, niesprawiedliwe i wiążące się z poniesieniem dodatkowych kosztów, na które ją nie stać. Jednocześnie oświadczyła, iż wszelkie wymagane przez Sąd dane dotyczące formularzy wniosków są zgodne z "całą prawdą i stanem faktycznym". Wobec niedostosowania się przez skarżącą do wezwania z dnia 7 lutego 2013 r., na podstawie zgromadzonych informacji Sąd I instancji uznał, iż niemożliwa jest rzetelna analiza stanu majątkowego skarżącej, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Tym samym na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 tej ustawy odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Zażalenie na to postanowienie wniosła S. K. podnosząc, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i bytowej, a co za tym idzie nie jest w stanie ponieść żadnych, nawet najmniejszych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, jakie okoliczności w tej materii zostaną udowodnione przez stronę. Zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Art. 255 P.p.s.a. pozostawia swobodnej ocenie Sądu ustalenie czy informacje podane we wniosku są wystarczające i czy konieczne jest wezwanie do uzupełnienia wniosku. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął czynności, o których mowa w art. 255 P.p.s.a., gdyż zobowiązał skarżącą S. K. do przedstawienia żądanych informacji, lecz skarżąca nie wykonała wezwania Sądu z dnia 7 lutego 2013 r. Nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej renty rodzinnej, wykazu lub wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, dokumentów lub oświadczenia o wysokości miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym oraz wydatków ponoszonych na leczenie, oświadczenia w przedmiocie posiadania przez wnioskodawczynię majątku, w postaci nieruchomości np. domu, mieszkania, nieruchomości rolnych i innych oraz zasobów pieniężnych, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie w świetle powyższych okoliczności odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rzeczą skarżącej było bowiem rzetelne wykazanie wszystkich istotnych danych dotyczących jej sytuacji majątkowej. Tymczasem skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów, o które była wzywana. Dlatego Sąd ocenił tylko ten materiał dowodowy, który został zebrany w przeprowadzonym postępowaniu. Analizę tę należy podzielić, zwłaszcza że skarżąca w zażaleniu w żaden sposób nie podważyła ustaleń i rozważań przedstawionych w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym nie zaistniały warunki dla odmiennej, niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oceny jej sytuacji materialnej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.