I OZ 340/13

Dnia 9 maja 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. i K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2012/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2012/12, odmówił K. K. i K. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postanowieniem z dnia 3 stycznia 2013 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił K. K. i K. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na nieprzedstawienie wskazanych w wezwaniu z dnia 29 listopada 2012 r. dokumentów potwierdzających ich stan majątkowy. Skarżący od wyżej wymienionego postanowienia wnieśli sprzeciw. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 7 lutego 2013 r. ponownie wezwano skarżących do przedłożenia wskazanych dokumentów i informacji obrazujących ich sytuację majątkową. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wnieśli o zmianę zarządzenia z dnia 7 lutego 2013 r., uznając je za krzywdzące, niesprawiedliwe i wiążące się z poniesieniem dodatkowych kosztów, na które ich nie stać. Jednocześnie oświadczyli, iż wszelkie wymagane przez Sąd dane dotyczące formularzy wniosków są zgodne z "całą prawdą i stanem faktycznym". Wobec niedostosowania się przez skarżących do wezwania z dnia 7 lutego 2013 r., na podstawie zgromadzonych informacji Sąd I instancji uznał, iż niemożliwa jest rzetelna analiza stanu majątkowego skarżących, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znaleźli wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Tym samym na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 tej ustawy odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Zażalenie na to postanowienie wnieśli K. K. i K. K. podnosząc, iż znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i bytowej, a co za tym idzie nie są w stanie ponieść żadnych, nawet najmniejszych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od udowodnionych przez stronę faktów istotnych dla rozpatrywanego zagadnienia. Zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Art. 255 P.p.s.a. pozostawia swobodnej ocenie Sądu ustalenie czy informacje podane we wniosku są wystarczające i czy konieczne jest wezwanie do uzupełnienia wniosku. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął czynności, o których mowa w art. 255 P.p.s.a., bo zobowiązał skarżących K. K. i K. K. do przedstawienia żądanych informacji, lecz skarżący nie wykonali wezwania Sądu z dnia 7 lutego 2013 r. Skarżący nie przedstawili wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawców rachunków bankowych z okresu trzech miesięcy, dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość otrzymywanych przez rodzinę zasiłków, dodatków i innych świadczeń, stanowiących źródło utrzymania rodziny, dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem i oświadczenia wskazującego, czy wnioskodawcy poza pracą w gospodarstwie rolnym rodziców osiągają jakiekolwiek dochód, a jeżeli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie w świetle powyższych okoliczności odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rzeczą skarżących było bowiem rzetelne wykazanie wszystkich istotnych danych, co do ich sytuacji majątkowej. Tymczasem skarżący nie złożyli żadnych dokumentów, o które byli wzywani. Dlatego Sąd I instancji ocenił tylko ten materiał dowodowy, który został zebrany w przeprowadzonym postępowaniu. Analizę tę należy podzielić, zwłaszcza że skarżący w zażaleniu w żaden sposób nie podważyli ustaleń i oceny przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym nie zaistniały warunki dla odmiennej, niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oceny ich sytuacji materialnej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.