II OSK 1491/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-18

Skład orzekający: NSA Włodzimierz Ryms, Sędzia NSA Leszek Kamiński, Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jego budowy, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli teren, na którym został wzniesiony, w późniejszych planach zagospodarowania przestrzennego również nie przewidywał zabudowy mieszkaniowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd podkreślił, że obiekt budowlany wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jego budowy, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Nawet jeśli teren w późniejszych planach również nie przewidywał zabudowy mieszkaniowej, to niezgodność z planem w dacie budowy jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowoli budowlanej – dobudówki mieszkalnej z gankiem. Obiekt został wybudowany w 1994 r. w warunkach samowoli budowlanej i wbrew obowiązującym wówczas planom zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca kwestionowała prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania przez sądy obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kamiński (spr.) Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 122/13 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2012 r. nr ... w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 122/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. G., zw. dalej skarżącą, na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej GINB, z dnia 14 listopada 2012 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W motywach wyroku Sąd I instancji powołał się na następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 września 2012 r. na podstawie art. 103 ust. 2, art. 83 ust. 3 w zw. z art. 82 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229; ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, póz. 1071), wobec sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie wybudowania (jako samowoli budowlanej) dobudówki mieszkalnej z gankiem do istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce Nr ... przy ul. L. M. ... w Ś. oraz obecnie obowiązującego planu i wobec niemożności jej legalizacji, nakazał skarżącej, rozbiórkę samowoli budowlanej, tj. dobudówki mieszkalnej. Rozpoznając sprawę Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej w 1994 r. W ocenie Sądu, zgodnie z treścią przepisu art. 103 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w sprawie mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 24 października 1974 r. Sąd argumentował, że wymieniona ustawa, podobnie jak obecnie obowiązująca, wymagała wykonywania robót budowlanych po wcześniejszym uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 ust.1). Według treści art. 3 ustawy obiekty budowlane mogły być budowlane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Natomiast art. 1 ustawy przewidywał wykorzystanie terenów na cele budowlane zgodnie z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Plany te były uchwalane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym, obowiązującej na datę dokonanej samowoli budowlanej będącej przedmiotem postępowania w sprawie. Wymieniona ustawa o planowaniu przestrzennym w art. 8 wskazywała, że przepisy prawa budowlanego określają wykorzystanie gruntów zgodnie z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zasadę tę ustawa powtarzała w art. 33 wskazując, że plan miejscowy stanowi podstawę gospodarki gruntami, wydawania decyzji w sprawie wykorzystania gruntów na cele inwestycyjne. Przepis art. 35 ust. 1 przewidywał jedynie, że obszary, dla których plan miejscowy ustalał inne przeznaczenia mogły być wykorzystywane w sposób dotychczasowy, do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem. Na takich obszarach, w myśl art. 35 ust. 2, mogły być budowane jedynie obiekty tymczasowe, jeżeli ich budowa była niezbędna do prawidłowego wykorzystania gruntów, lub obiekty, które mogły być adoptowane do przyszłego, zgodnego z planem miejscowym, sposobu użytkowania. Sąd I instancji przyjął, że skarżąca wybudowała trwały obiekt budowlany w warunkach samowoli budowlanej oraz wbrew regulacjom obowiązującego wóiwczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu, prawidłowo zatem organ uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. W przedmiotowej sprawie nie budziło też wątpliwości Sądu, że niezgodność, z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy niezgodności z warunkami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu, nie jest uzasadnione twierdzenie skarżącej, że powinna uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, gdyż na danym terenie znajdują się wcześniej zaadoptowane na ten cel budynki mieszkalne. Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotowa dobudówka została wybudowana jako nowy, stały obiekt budowlany i nie wypełnia znamion przepisu art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu przestrzennym z 12 lipca 1984 r. Nie została wybudowana przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest też obiektem tymczasowym. Sąd uznał, że prawidłowo organ ustalił, iż zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. obowiązującego w latach 1967-1994 zatwierdzonego uchwałą Nr ... Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia 30 grudnia 1966 r. zapis dla działki nr ..., na której posadowiono przedmiotowy obiekt budowlany, brzmiał "PPIII- przemysł uciążliwy str. (strefa uciążliwości) 300 m", zaś w opisie ww. planu "Lokalizacja Ważniejszych Urządzeń". Wskazany teren został też opisany "... "O." (tj. Przedsiębiorstwo Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich "O." - Przedsiębiorstwo Państwowe w Ś.). Zgodnie natomiast z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. zatwierdzonym uchwałą Nr ... Rady Miejskiej w Ś. z dnia 19 lutego 2004 r., obowiązującym w dacie orzekania organu teren, na którym zlokalizowana jest sporna inwestycja został oznaczony symbolem TP.V.C.07 - teren portów i przystani morskich służący przede wszystkim obsłudze transportu wodnego i lądowego, przeładunkom i rybołówstwu. Według ustaleń szczegółowych jest to Wolny Obszar Celny "O.". Teren zabudowany przewidziany do modernizacji i adaptacji zgodnie z ustaleniami dla kategorii terenów portowych określonych w § 105 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Preferowana w tym planie jest lokalizacja funkcji korzystających z transportu wodnego, wymagających bezpośredniego dostępu do akwenu portowego oraz bocznic kolejowych. Zgodnie z ww. ustaleniami, na terenach portu nie dopuszcza się koncentrowania obiektów budowlanych mogących uniemożliwić funkcjonowanie tych terenów. Dotyczy to również zmian użytkowania lub rozbudowy istniejących obiektów. W ocenie Sądu I instancji, prawidłowość tych ustaleń dała podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki omawianej samowoli budowlanej. Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania z art. 7, 8 i 9 k.p.a., ani innych przepisów proceduralnych w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, ustalenia dokonane przez organ znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy, a wyciągnięte wnioski są prawidłowe. Zastosowanie przepisów prawa materialnego nie budziło żadnych zastrzeżeń Sądu. Końcowo Sąd I instancji wyjaśnił, że żądanie skarżącej dotyczące zastosowania art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., stanowiącego o pozwoleniu na użytkowanie, jest nieuzasadnione zwłaszcza, że było to przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego zakończonego negatywnie dla skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym, poprzez błędną jego wykładnię, tj. uznanie przez Sąd, że na obszarach, dla których plan miejscowy ustala inne przeznaczenie w sposób dotychczasowy, do czasu zagospodarowania obszaru zgodnie z planem mogą być budowane jedynie obiekty tymczasowe o ile ich budowa jest niezbędna do prawidłowego wykorzystania gruntów, - art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji, art. 64 ust. 1 Konstytucji, art. 75 ust. 1 Konstytucji, poprzez niewłaściwe zastosowanie, uznające, że w sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca prawidłowość wydanej przez organ decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, 2. naruszenie przepisów postępowania: - art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 184 Konstytucji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez całkowicie pominięcie zbadania przez Sąd zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. z obowiązującymi przepisami prawa, - art. 7, 8 i 9 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie Sądu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej m.in. wskazano, że Sąd nie pochylił się nad proceduralnym, ustrojowym zbadaniem aktu prawa miejscowego, w szczególności w zakresie określenia przeznaczenia terenu, na którym posadowiona jest przedmiotowa nieruchomość i bez przeprowadzenia kontroli tego aktu orzekł o zgodności treści z przepisami prawa, co zdaniem skarżącej, stanowi istotne naruszenie proceduralne (uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13). W ocenie skarżącej, Sąd w sposób nieprawidłowy uznał, że przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym ma wyłączne zastosowanie jedynie do obiektów budowlanych tymczasowych. Jej zdaniem, wykonana przez nią samowola budowlana nie należy do tego rodzaju obiektów, a zatem zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. Dokonując prawidłowej wykładani językowej oraz celowościowej art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu przestrzennym z 1984 r. należy uznać, że norma prawna wywodzona z treści dyspozycji ustępu drugiego przepisu odnosi się wyłącznie do obiektów tymczasowych, które będą dopiero w przyszłości budowane, nie zaś do obiektów budowlanych, które w dacie obowiązywania ustawy zostały już wybudowane i użytkowane. Nadto, zdaniem skarżącej, zarówno przepis ustępu pierwszego, jak też drugiego należy interpretować rozłącznie. Ustęp pierwszy art. 34 ustawy znajdzie wyłącznie zastosowanie do obiektów budowlanych (bez oznaczenia charakteru jego przeznaczenia) już powstałych, stale użytkowanych położnych na obszarach, dla których plan miejscowy ustala inne przeznaczenie (np. dla obiektu stanowiącego przedmiot sporu), ustęp drugi przepisu odnosi się wyłącznie do obiektów o charakterze obiektów tymczasowych, które powstaną dopiero w przyszłości. Skarżąca podniosła, że podczas obowiązywania przepisów o miejscowym planie zagospodarowania terenu w 1994 r. uznano za dopuszczalne przekształcenie przeznaczenia innych budynków na cele mieszkaniowe. Nadto, organ administracji budowlanej, tj. Wojewoda Z. dopuścił na tym terenie rozbudowę sieci elektroenergetycznej celem zasilenia mieszkań w budynkach wielorodzinnych na działkach (m.in. ...). Skarżąca podniosła, że Sąd wadliwie przyjął, iż wszelkie pośrednie akty mające wpływ na uznanie zabudowy mieszkaniowej położonej na działce nr ... jako zgodnej z miejscowym planem zagospodarowania terenu nie mogą stanowić o wyłączeniu zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zdaniem skarżącej, powyższe stanowi o naruszeniu zasady równości obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), prawa do własności (art. 64 ust. 1 Konstytucji), sprzyjaniu zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli przez Państwo (art. 75 ust. 1 Konstytucji), gdyż za niedopuszczalną uznać należy okoliczność, w której w podobnych warunkach, dla potrzeb jednych uczestników obrotu prawnego mieszkaniowe przeznaczenie terenu jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania terenu, a dla potrzeb innych uczestników takie przeznaczenie jest z miejscowym planem sprzeczne. W ocenie skarżącej, skoro w 1994 r., tj. w dacie budowy obiektu budowlanego, jak również w 2004 r. (data wydania decyzji przez organ administracyjny) lokalizacja budynku mieszkalnego wraz z dobudówką była zgodna z miejscowymi planami zagospodarowania terenu, to trudno przyjąć, aby w sprzeczności z wydanymi w obrocie prawnym aktami administracyjnymi, nagle owa zgodność była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania terenu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi. W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść - w granicach określonych w skardze - do ocen o charakterze prawnomaterialnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza zaskarżonego wyroku w połączeniu z zarzutami skargi kasacyjnej i oceną przedstawionych akt sprawy prowadzi do wniosku, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Skarżąca w zakresie naruszenia przepisów postępowania podniosła naruszenie art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 184 Konstytucji, poprzez pominięcie zbadania przez Sąd zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. z obowiązującymi przepisami prawa, jak i naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie Sądu. Przede wszystkim wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał kontroli decyzji GINB z dnia 14 listopada 2012 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, a na którą to decyzję skargę złożyła M. G. (skarżąca). W przedmiotowej sprawie skarżąca nie kwestionowała ani miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. obowiązującego w latach 1967-1994 zatwierdzonego uchwałą Nr ... Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia 30 grudnia 1966 r., ani miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. zatwierdzonego uchwałą Nr ... Rady Miejskiej w Ś. z dnia 19 lutego 2004 r., Sąd nie pominął zatem zbadania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. w zakresie ewentualnej zgodności dokonanej samowoli z przepisami tego planu. Natomiast wbrew oczekiwaniom strony skarżącej kasacyjnie Sąd I Instancji nie był zobowiązany do poddania kontroli zgodności z prawem aktów planistycznych, których nie zaskarżono. Tym samym zarzut naruszenia art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 184 Konstytucji uznać należało za niezasadny. Przechodząc do rozpoznania drugiego z zarzutów procesowych Sąd II instancji, podobnie jak Sąd I, instancji nie dopatrzył się w postępowaniu organów obu instancji działań, które naruszałyby zasady ogólne zawarte w art. 7, 8, i 9 k.p.a., dlatego też zgodzić się należało z wyrażoną przez Sąd I instancji oceną, że ustalenia dokonane przez organ znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy, a zatem wnioski wyprowadzone przez organ są prawidłowe, a zastosowanie przepisów prawa materialnego nie budzi zastrzeżeń. Oznacza to, że zarzut naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a. uznać należało za chybiony. W zakresie naruszenia prawa materialnego skarżąca podniosła naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu przestrzennym, poprzez błędną jego wykładnię, tj. uznanie, że na obszarach, dla których plan miejscowy ustala inne przeznaczenie w sposób dotychczasowy, do czasu zagospodarowania obszaru zgodnie z planem mogą być budowane jedynie obiekty tymczasowe o ile ich budowa jest niezbędna do prawidłowego wykorzystania gruntów, oraz naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji, art. 64 ust. 1 Konstytucji, art. 75 ust. 1 Konstytucji, poprzez niewłaściwe zastosowanie, uznające, że w sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca prawidłowość wydanej przez organ decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Wskazać należy, że bezspornym w sprawie jest, że przedmiotowa dobudówka mieszkalna z gankiem do istniejącego budynku mieszkalnego po pierwsze, nie jest obiektem tymczasowym, po drugie jest przedmiotem samowoli, czyli działania z całkowitym pominięciem kontroli organów budowlanych, w czasie kiedy obiekt ten powstawał. Skarżąca zresztą nie kwestionuje, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany i to od daty jego budowy. W obu planach analizowanych przez Sąd I Instancji, zarówno tym z daty budowy jak i daty orzekania przez organy na terenie portu nie istniała możliwość wznoszenia budynków mieszkalnych. Przyjąć zatem należy, że obsługa funkcji portowych nie może odbywać się w bezładnie zabudowanym terenie portowym, w tym obiektami powstającymi w warunkach samowoli budowlane. Dlatego też ład przestrzenny portu musi podlegać ochronie, zasadnie więc Sąd I instancji wskazał, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. obowiązującego w latach 1967-1994 przepis z którego wynika, że dla działki nr ..., ustalono zagospodarowanie "PPIII- przemysł uciążliwy str. (strefa uciążliwości) 300 m", zaś w opisie ww. planu "Lokalizacja Ważniejszych Urządzeń". Podobnie w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Ś., obowiązującym w dacie orzekania organu, teren, na którym zlokalizowana jest sporna inwestycja został oznaczony jako teren portów i przystani morskich służący przede wszystkim obsłudze transportu wodnego i lądowego, przeładunkom i rybołówstwu z preferowaną lokalizacją funkcji korzystających z transportu wodnego, wymagających bezpośredniego dostępu do akwenu portowego oraz bocznic kolejowych. wobec powyższego trafny okazał się wniosek, że zgodnie z ww. ustaleniami, na terenach portu nie dopuszcza się koncentrowania obiektów budowlanych mogących uniemożliwić funkcjonowanie tych terenów, co dotyczy również zmian użytkowania lub rozbudowy istniejących obiektów. Nie zmieniają tej oceny przytaczane przez skarżącą okoliczności, że podczas obowiązywania przepisów o miejscowym planie zagospodarowania terenu w 1994 r. uznano za dopuszczalne przekształcenie przeznaczenia innych budynków na cele mieszkaniowe, a nadto dopuszczono na tym terenie rozbudowę sieci elektroenergetycznej celem zasilenia mieszkań w budynkach wielorodzinnych. Okoliczności te pozostawały poza granicami badanej przez organy sprawy, wobec czego nie było podstaw do odniesienia się do przedstawianej argumentacji. Chybione są zatem zarzuty (jako zbyt daleko idące), dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP, skoro przepisy konstytucyjne nie były przedmiotem oceny i rozważań Sądu I Instancji. W związku z przedstawioną powyżej argumentacją należy uznać, że w przedmiotowej sprawie nie naruszono (art. 2 Konstytucji RP) zasady zaufania obywatela do państwa i prawa, zasady ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), gdyż nie da się pogodzić przeznaczenia terenu na infrastrukturę portową z rozbudową obiektu mieszkalnego, a skarżąca samowolnie wykonując przedmiotową rozbudowę musiała liczyć się z brakiem możliwości jej legalizacji. Mając powyższe na uwadze zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji, art. 64 ust. 1 Konstytucji, art. 75 ust. 1 Konstytucji, poprzez niewłaściwe zastosowanie uznać należało za niezasadny. Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło