I OZ 228/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 718/12 o odmowie o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 718/12 w sprawie ze skargi Prokuratora Generalnego na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 718/12. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 718/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K. L. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 718/12. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, iż w/w wyrokiem oddalił skargę Prokuratora Generalnego na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 22 lutego 2012 r., wydaną w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej. Sąd wskazał, iż we wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku strona wyjaśniła, że w dniu 10 grudnia 2012 r. uległa bardzo poważnemu wypadkowi - spadła ze schodów i uderzyła głową o kaloryfer. Na skutek upadku zmuszona była poddać się długotrwałej rekonwalescencji, a będąc w złym stanie zdrowia nie mogła wziąć udziału w rozprawie w dniu 26 marca 2013 r., na której zapadł wyrok. Wnioskodawczyni wskazała, że stosowne dokumenty potwierdzające jej stan zdrowia przesłała do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z zażaleniem przy piśmie z dnia 8 stycznia 2013 r. Strona wyjaśniła, że była przekonana, że z urzędu zostanie jej doręczony odpis wyroku jednak z informacji telefonicznej przekazanej przez pracownika sekretariatu Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dowiedziała się, że w sprawie zapadł wyrok oddalający jej skargę i wyrok doręcza się wyłącznie na wniosek strony. W związku z powyższym zwróciła się o doręczenie jej odpisu sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r. Krystyna Lange wyjaśniła również, że nie wiedziała o tym, że rozprawa odbyła się 26 marca 2013 r., gdyż nie doręczono jej zawiadomienia. Wnioskodawczyni zażądała wyjaśnienia dlaczego jako uczestniczka postępowania nie otrzymała zawiadomienia o zmianie terminu rozprawy z dnia 12 marca 2013 r., na dzień 26 marca 2013 r. jak również wyjaśnienia dlaczego nie doręczono jej odpisu sentencji wyroku z pouczeniem o wniesieniu środka zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W ocenie Sądu nie można uznać, że powołane we wniosku zdarzenie to jest wypadek, który miał miejsce w dniu 10 grudnia 2012 r., stanowi okoliczność nagłą, uniemożliwiające skarżącej wystąpienie z wnioskiem o doręczenie jej uzasadnienia wyroku, który zapadł w dniu 26 marca 2013 r. Nie kwestionując faktu, iż zdarzenie to niewątpliwie wpłynęło na stan zdrowia wnioskodawczyni Sąd zważył, że strona przyznała, że otrzymała zawiadomienie o rozprawie, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Zdaniem Sądu przyjąć należy, że K. . na ponad miesiąc przed planowanym terminem rozprawy miała pełną wiedzę o ewentualnych skutkach niestawiennictwa na rozprawie, jak również o sposobie i trybie sporządzenia uzasadnienia w sprawach w których oddalono skargę, gdyż informację taką przesłano jej wraz z zawiadomieniem. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. L., wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu zażalenia wnioskodawczyni podniosła m. in., iż w treści zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 12 marca 2013 r. została pouczona o treści art. 141 § 2 p.p.s.a., natomiast nie otrzymała sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, iż K. L. została pouczona o trybie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Jednakże kluczowe znaczenie ma treść tego pouczenia, bowiem jest ono wynikiem realizacji zasady wynikającej z art. 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu powinno to być pouczenie precyzyjne i jednoznaczne, które nie wprowadzi strony w błąd. Tymczasem w niniejszej sprawie pouczenie strony zawarte w zawiadomieniu o terminie rozprawy stanowiło jedynie zacytowanie treści art. 141 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Sąd I instancji nie zaznaczył przy tym, że zasadą jest, że doręczenie z urzędu sentencji wyroku oddalającego skargę może nastąpić tylko wyjątkowo, a więc jeśli strona działa bez adwokata lub radcy prawnego i na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku (art. 140 § 2 p.p.s.a.) bądź jeśli wyrok oddalający skargę zapadł na posiedzeniu niejawnym (art. 139 § 4 p.p.s.a.). Bez znaczenia jest przy tym, że w punkcie 1 pouczenia Sąd I instancji powołał przepis art. 140 § 2 p.p.s.a., bowiem jednocześnie nie zaznaczono w żaden sposób, że jest to właśnie jedna z sytuacji wyjątkowych, w których termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie rozpoczyna biegu wraz z ogłoszeniem wyroku. Oznacza to, że pouczenie strony zawarte w zawiadomieniu o terminie rozprawy, poprzez wskazanie alternatywnego biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, bez jednoczesnego precyzyjnego wskazania, w jakich sytuacjach doręcza się stronie odpis sentencji wyroku z urzędu, mogło być dla strony mylące i okoliczność ta pozwalała na przyjęcie, że strona w tym przypadku nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. To z kolei oznacza, że Sąd I instancji nietrafnie ocenił przesłanki przywrócenia terminu wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a., co umożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jednoczesne uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej objętej wnioskiem. Z powyższych względów i na podstawie art. 188 w związku z art. 86 § 1 oraz w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.