I SAB/Lu 18/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółki Akcyjnej w B. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2004 postanawia: 1/ odrzucić skargę; 2/zwrócić A. Spółce Akcyjnej w B. kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną z tytułu wpisu od skargi. I SAB/Lu 18/12 UZASADNIENIE A. Spółka Akcyjna w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. Skarżąca wnosiła o zobowiązanie Wójta Gminy do wydania decyzji stwierdzającej bądź odmawiającej stwierdzenia nadpłaty podatku, stwierdzenia, że bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także wymierzenia Wójtowi Gminy grzywny. Przed wniesieniem skargi Spółka złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie, które postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] uznane zostało za nieuzasadnione. Skarga na bezczynność organu została złożona w sytuacji kiedy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności decyzję Wójta Gminy określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie wyższej od zadeklarowanej. Zobowiązanie to zostało uregulowane. Według skarżącej Spółki, w związku z tym, że nowa decyzja wymiarowa nie została w ustawowym terminie wydana i nie dokonano zwrotu nadpłaty w drodze czynności materialno technicznej zgodnie z art. 77 § 3 w związku z § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – cyt. dalej jako Ordynacja podatkowa), to organ pozostaje w bezczynności w sprawie wydania decyzji stwierdzającej bądź odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wnosił o odrzucenie skargi, podnosząc, że skarga na bezczynność organu podatkowego nie jest objęta zakresem zastosowania art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - cyt. dalej jako P.p.s.a.), a ponadto powinna być poprzedzona uznanym przez organ wyższego stopnia ponagleniem, podczas gdy ponaglenie złożone przez skarżącą uznane zostało za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1- 4a i pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt.1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, a także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wyżej wskazanych. Nie jest uzasadnione stanowisko Wójta Gminy zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest uznanie ponaglenia za zasadne. Biorąc pod uwagę treść art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. oraz art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, a także art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 53 § 2 P.P.s.a. wskazać należy, że skargę na bezczynność można wnieść wówczas gdy wnioskodawca przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożył ponaglenie w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej, które zostało przez organ właściwy rozpatrzone, albo po upływie 30 dni od wniesienia ponaglenia do tego organu (postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie II GSK 383/09, publ. SIP LEX nr 741065, postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2006 r. w sprawie I FSK 588/05, publ. SIP LEX nr 193106). Skarga jednak podlega odrzuceniu z innej przyczyny. Zarówno ponaglenie, jak i skarga do sądu na bezczynność organu podatkowego są środkami mającymi zdyscyplinować organ oraz zmierzać do jak najszybszego załatwienia sprawy w przypadku zwlekania organu bądź przekroczenia terminów określonych w przepisach Ordynacji podatkowej. Instytucje te są zatem związane z toczącą się sprawą podatkową. Przy bezczynności kluczowe jest niezałatwienie sprawy w terminie, będące skutkiem przewlekłego prowadzenia postępowania. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie toczy się żadne samodzielne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, a tym samym organ podatkowy nie może pozostawać w bezczynności w postępowaniu, którego nie prowadzi. Zgodnie z art. 75 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik, którego zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku wraz z korektą deklaracji podatkowej. Takie postępowanie nie zostało przez stronę zainicjowane, dlatego też organ podatkowy nie ma obowiązku dokonania zwrotu wpłaconego (nadpłaconego) podatku w trybie art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika natomiast, że po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji wymiarowej w sprawie podatku od nieruchomości za 2004 r., na podstawie której Spółka podatek uiściła, kolejna decyzja w tym przedmiocie nie została dotychczas wydana. W związku z tym należy stwierdzić, że to w postępowaniu wymiarowym skarżąca mogłaby podnosić zarzut bezczynności organu wywodząc, że termin o jakim mowa w art. 77 § 3 Ordynacji podatkowej nie został dochowany, a brak zwrotu podatku jest skutkiem zbędnej zwłoki (art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej). Sformułowanie przez skarżącą wniosku o zobowiązanie Wójta Gminy do wydania decyzji stwierdzającej bądź odmawiającej stwierdzenia nadpłaty podatku nie zmienia istoty czynności zwrotu nadpłaty jako czynności materialno-technicznej. Z art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej wynika, że w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie, o którym mowa w § 3, nadpłata stanowiąca kwotę zapłaconą na podstawie decyzji uchylonej lub decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki. Według zaś art. 77 § 3 w przypadku uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d lub stwierdzenia jej nieważności, jeżeli następnie, w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję lub stwierdzającego jej nieważność, zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata, którą stanowi różnica między podatkiem wpłaconym a podatkiem wynikającym z tej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji. Z regulacji tych wynika, że o ile istotnie zwrot nadpłaty, o którym mowa w art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej jest czynnością materialno-techniczną, sprawą indywidualną o charakterze publicznoprawnym to jednak między jej realizacją a uprawnieniem podatnika do otrzymania zwrotu nadpłaty nie istnieje ścisły i bezpośredni związek. Zaniechanie zwrotu nadpłaty może bowiem być uzasadnione nie tylko upływem terminu, o którym mowa w art. 77 § 3 Ordynacji podatkowej i niewydaniem nowej decyzji, o której mowa w art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej, lecz uzasadnioną zwłoką w załatwieniu sprawy wydania tej nowej decyzji. Pojęcie "bez zbędnej zwłoki" oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania sprawy zwrotu nadpłaty bez biegu, przewlekłości postępowania. Wskazane okoliczności natury prawnej, a więc brak ścisłego związku między działaniem (zaniechaniem) organu podatkowego a możliwością realizacji uprawnienia podatnika wynikającego z przepisu prawa powoduje, że "zwrot nadpłaty podatku w przypadku objętym dyspozycjami art. 77 § 4 w związku z art. 77 § 3 Ordynacji podatkowej nie jest czynnością materialno-techniczną, która w przypadku bezczynności organu podatkowego podlegałaby zaskarżeniu skargą do sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Pogląd taki wyrażony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2008 r. sprawie II FSK 709/07, publ. SIP LEX nr 527510 oraz z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie II FSK 55/10, publ. SIP LEX nr 604938. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Z omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.