I OZ 370/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1502/12 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Spółki Mieszkaniowej [...] Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Krakowie, reprezentowanemu przez radcę prawnego, przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 3 stycznia 2013 r. Jako przyczynę uchybienia Kolegium wskazało awarię systemu komputerowego, która trwała od godziny 13 w dniu 15 marca 2013 r. do dnia 18 marca 2013 r. Awaria ta uniemożliwiła dokonanie przelewu środków z rachunku organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż w jego ocenie skarżący organ nie wykazał, aby uchybił terminowi do uiszczenia wpisu bez własnej winy. Sąd podniósł, iż awaria systemu nastąpiła w ostatnim dniu terminu, a pełnomocnik Kolegium miał możliwość wykonania zwykłego przelewu, chociażby w banku. Ponadto usunięcie awarii nastąpiło w dniu 18 marca 2013 r., w godzinach południowych, co wynika z załączonej do sprawy notatki służbowej, a wpis uiszczono dopiero w dniu 19 marca. Opóźnienie to nie mogło więc wynikać z awarii. W związku z tym Sąd odmówił przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a". Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, prawidłowo reprezentowane, domagając się uchylenia orzeczenia i rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 134 w zw. z art. 86 i art. 87 P.p.s.a. poprzez pominięcie rozstrzygnięcia i rozważenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. W uzasadnieniu pełnomocnik Kolegium wskazał między innymi, iż wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, dlatego nie zgadza się z twierdzeniem, że wniesienie wpisu w dniu 19 marca, a nie w dniu 18 marca, było niewłaściwe. Ponadto podkreślono, że Kolegium jest jednostką budżetową i cała obsługa bankowa rachunków bieżących prowadzona jest przez Narodowy Bank Polski w systemie bankowości elektronicznej. Pełnomocnik Kolegium wskazał też, że niezależnie od tego w dniu 15 marca 2013 r. organ nie dysponował środkami finansowymi pozwalającymi na uiszczenie wpisu gotówką. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Art. 86 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia przez Sąd uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Przywrócenie takie uzależnione jest od wykazania przez stronę braku jej winy w uchybieniu, zaś okoliczności wskazujące na brak winy wykazane winny być we wniosku o przywrócenie terminu, co wynika z art. 87 § 2 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchybiło terminowi do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 stycznia 2013 r. Jako przyczynę uchybienia podano awarię systemu komputerowego od godziny 13.00 w dniu 15 marca 2013 r. do dnia 18 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie okoliczność tę uznał za nieuzasadniającą przywrócenie terminu. Stanowisko to uznać należy za zasadne. Wskazania wymaga bowiem, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem administracji publicznej, od którego wymagana jest znacznie większa staranność i dbałość o prawidłowe wykonywanie czynności procesowych. Ponadto organ ten reprezentowany był w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika w postaci radcy prawnego, na którym ciążył dodatkowy obowiązek dołożenia należytej staranności w dbaniu o interesy swojego mocodawcy. Podkreślić trzeba też, że postępowaniu sądowoadministracyjnym przyjęta powszechnie została opinia, iż przywrócenie terminu nie jest możliwe, jeżeli strona nie wykazała się należytą starannością, a jej działania niosą nieznaczne chociażby oznaki niedbałości. Zasada ta, mająca zastosowanie wobec osób niebędących organami czy profesjonalnymi pełnomocnikami, ma znacznie silniejszy wydźwięk w sytuacji, gdy to właśnie tego typu podmioty domagają się przywrócenia uchybionego terminu. W niniejszej sprawie – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – mamy do czynienia z naruszeniem powyższej, niepisanej ale powszechnie uznanej, zasady. Nie można bowiem przyjąć, aby SKO wykazało się należytą dbałością odkładając kwestię uiszczenia wpisu na tak długo. Podkreślenia wymaga, iż awaria systemu komputerowego miała nie tylko miejsce w ostatnim dniu terminu, ale wręcz na kilka godzin przed upływem godzin w jakich w tym dniu funkcjonował organ (z dokumentów znajdujących się w sprawie wynika, iż awaria ta nastąpiła o godzinie 13 w dniu 15 marca 2013 r.). Odkładanie wykonania czynności procesowej na tzw. "ostatnią chwilę" nie może być uznane za staranne, szczególnie gdy do dokonania tej czynności zobligowany był organ, dodatkowo reprezentowany przez radcę prawnego. Ponadto słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na okoliczność, iż Kolegium uiściło żądany wpis w dniu 19 marca 2013 r., podczas gdy awaria usunięta została już w dniu 18 marca, w godzinach południowych. Wprawdzie istotnie art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, jednakże wskazać należy, iż czynność, do dokonania której terminowi uchybiono, winna być dokonana niezwłocznie po ustaniu przyczyny uchybienia, celem uniknięcia przez stronę zarzutu niedochowania należytej staranności. W przedmiotowej sprawie nie istniała żadna przeszkoda, uniemożliwiająca dokonania czynności z chwilą usunięcia awarii systemu. Zwłoka w tym dokonaniu dodatkowo wskazuje na to, że ani organ ani jej pełnomocnik nie dołożyli wszelkich starań w przezwyciężeniu przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności w terminie. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.