I GZ 203/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 2 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 276/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenia Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił R. C. wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. R. C. wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] września 2012 r. Uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazał, że natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej w prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie kłóci się z interesem publicznym, albowiem, skarżący robi wszystko, aby po zweryfikowaniu prawidłowości zaskarżonej decyzji kwota zaległości została zapłacona. Uzupełniając złożony wniosek skarżący wskazał na fakt zajęcia trzech rachunków bankowych co skutkuje brakiem możliwości regulowania należności za zamówiony towar i usługi. Dokonane zajęcie może spowodować utratę wiarygodności u kontrahentów oraz ryzykiem obciążenia go karami umownymi za niedotrzymanie kontraktów. Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2013 r. na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił wnioskodawcy udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Sądu I instancji stwierdził, że sam fakt zajęcia rachunków bankowych nie oznacza jeszcze braku możliwości zaspokojenia należności fiskalnych. Nie jest bowiem wykluczone, że skarżący dysponuje innym majątkiem, który jest wystarczający do zapłaty określonego decyzją zobowiązania podatkowego, bez ryzyka wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto zdaniem Sądu I instancji skarżący nie wykazał, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Wnioskodawca nie przywołał żadnych okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania aktu organu pierwszej instancji. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, choćby poprzez przedłożenie stosownych umów, iż zachodzą okoliczności, które mogą skutkować powstaniem obowiązku uiszczenia kar umownych. Strona nie tylko nie uprawdopodobniła ryzyka powstania zobowiązania z tego tytułu, ale również nie wskazała na wysokość takich kar. Tylko natomiast wiedza o wielkości takich kwot, w powiązaniu z danymi o stanie majątkowym podatnika, pozwoli w sposób prawidłowy dokonać oceny skutków wykonania decyzji dla sytuacji finansowej strony. Sąd stwierdził jednocześnie, że brak jest w aktach sprawy danych odnoszących się do sytuacji majątkowej skarżącego, co tym samym uniemożliwiło Sądowi ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu R. C. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji. Do zażalenia załączył dokumenty, które w ocenie skarżącego obrazują jego sytuację materialną uzasadniającą uwzględnienie złożonego środka zaskarżenia i wstrzymanie wykonania decyzji. Jednocześnie wskazał, że na chwilę składania wniosku tj. na dzień [...] stycznia 2013 r. oraz na dzień złożenia pisma procesowego tj. [...] lutego 2013 r. nie dysponował z przyczyn obiektywnych i niezależnych od skarżącego powołaną wyżej dokumentacją. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego podlega oddaleniu. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168). Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnikowym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreślonej szkody uniemożliwia sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich dokumentów w tym zakresie obciąża stronę W rozpoznawanej sprawie wniosek R. C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawarty w skardze, nie został w żaden sposób uprawdopodobniony, ani poprzez przedstawienie w opisie stanu faktycznego sytuacji finansowej skarżącego, ani poprzez przedłożenie jakichkolwiek dokumentów (wspierających wyrażony we wniosku ogólny pogląd, że wykonanie decyzji zagrozi interesom majątkowym skarżącego). Jego lakoniczność i de facto gołosłowność zostały należycie ocenione przez Sąd pierwszej instancji jako nie uzasadniające w stopniu wystarczającym wstrzymanie zaskarżonej decyzji w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnośnie zaś argumentów podniesionych w zażaleniu oraz w świetle dołączonych dokumentów należy przyjąć, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie jest bowiem jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 p.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach p.p.s.a. postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania. Tym samym prawidłowe jego skonstruowanie, które polega na nienaruszeniu istoty tego środka prawnego, sprowadza się do próby podważenia oceny dokonanej przez podmiot, który wydał dane postanowienie lub zarządzenie. Zatem podniesienie zarzutu naruszenia prawa i argumentacja przemawiająca za oceną wnoszącego zażalenie, że owe naruszenie miało miejsce w jego sprawie, powinny dotyczyć samego rozstrzygnięcia, na które wnosi się środek odwoławczy. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być spełniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślono by sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek. Na marginesie należy wskazać, iż postanowienie w sprawie wstrzymania wykonalności aktu lub czynności sąd administracyjny może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zmianę, która czyni jej wniosek zasadnym. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.