I SAB/Wa 97/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. J. i S. J. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], ozn. hip. nr [...] (obecnie ul. [...])- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących D. J. i S. J. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących D. J. i S. J. kwotę po 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z dnia 6 lutego 2013 r. D. J. i S. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku B. J. z dnia 7 kwietnia 1965 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] ozn. jako hip nr [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Powyższy wniosek został rozpoznany decyzją Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1973 r., nr [...] odmawiającą przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku D. J., stwierdził nieważność ww. orzeczenia. W dniu 15 maja 2012 r. wpłynęło do Prezydenta W. pismo skarżących, w którym wnieśli o pilne rozpoznanie wniosku o odszkodowanie. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie organ poinformował, że nie otrzymał dotąd akt sprawy. Przedmiotowe akta zostały zwrócone Prezydentowi W. w dniu 25 czerwca 2012 r. (data wpływu). Następnie w dniu 9 lipca 2012 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił do innej jednostki urzędu z prośbą o udzielenie informacji "kto i kiedy jako pierwszy inwestor wszedł z robotami budowlanymi na przedmiotową nieruchomość lub kiedy ustanowiono prawa użytkowania wieczystego na poszczególne podmioty" oraz przekazanie posiadanych dokumentów. Odpowiedz na powyższe wystąpienie uzyskał w dniu 20 lipca 2012 r. oraz w dniu 9 stycznia 2013 r. Z kolei pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r. Prezydent wystąpił do Archiwum Państwowego W. o dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości. W związku z zażaleniem D. J. i S. J. na niezałatwienie w terminie wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] r. uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na pojęcie stosownego rozstrzygnięcia do dnia [...] stycznia 2013 r. Zarządził on także wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podjęcie środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw. Ponadto stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Powyższe orzeczenie zostało przekazane Prezydentowi W. w dniu [...] listopada 2012 r. (data prezentaty), który w dniu 28 lutego 2013 r. ponownie zwrócił się o informację do Archiwum Państwowego, zaś w dniu 4 marca 2013 r. przedłużył termin rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie do dnia 28 czerwca 2013 r. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Admiracyjnego Warszawie skardze D. J. i S. J. zarzucili Prezydentowi W. naruszenie przepisu art. 35 § 1-3 § 5 kpa, polegające na niezałatwieniu sprawy w ciągu dwóch miesięcy oraz prowadzenie postępowania dłużej niż jest to konieczne i uzasadnione. W związku z czym wnieśli o stwierdzenie bezczynności i przewlekłości w prowadzeniu sprawy przez Prezydenta W., stwierdzenie, że zaistniała bezczynność, jak i przewlekłość postępowania ma rażący charakter, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji w określonym przez Sąd terminie nie dłuższym niż 1 miesiąc oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Uzasadniając skargę stwierdzili, że wobec faktu, iż wszelkie kwestie formalne zostały już ustalone i nic nie stało na przeszkodzie wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pomimo upływu terminów określonych w art. 35 § 1 - 3 kpa, a także terminu wskazanego na podstawie art. 36 § 1 kpa do dnia sporządzenia niniejszej skargi postępowanie nadal jest prowadzone. W odpowiedzi na skargę organ administracji przedstawił podjęte w sprawie działania i wskazał, że nie jest bezczynny, zaś skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Do dnia 2 kwietnia 2013 r. (data rozpoznania niniejszej sprawy) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa. Ponadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie wniosek taki złożył skarżący, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała właśnie w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Prezydent W. od dnia otrzymania decyzji Wojewody [...] - stwierdzającej nieważność orzeczenia odmawiającego ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...] ozn. jako hip nr [...], wraz z aktami sprawy w dniu 25 czerwca 2012 r. - do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość [...]. Organ do czasu złożenia skargi nie informował stron postępowania o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie. Uczynił to dopiero w dniu 4 marca 2013 r., tj. po wniesieniu skargi do Sądu, jednak wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy dopiero na dzień 28 czerwca 2013 r. Nie rozpoznał ona zatem wniosku o odszkodowanie przez ponad 9 miesięcy. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności w rozpoznawaniu powyższego wniosku Sąd uznał za uzasadniony. Organ prowadząc niniejsze postępowanie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie działanie zaś podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem Prezydent W. podejmował działania w sprawie, choć miały one charakter sporadyczny i rozciągły w czasie. Ponadto w okolicznościach niniejszej uznać należy, że wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość nie został rozpoznany przez ponad 9 miesięcy, a nie od lat sześćdziesiątych poprzedniego stulecia. Sprawa była bowiem już rozstrzygnięta decyzją, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, z uwagi na stwierdzenie jej nieważności. W tym przypadku zatem stwierdzić należy, że postępowanie jest prowadzone od chwili, gdy organ odszkodowawczy otrzymał akta sprawy wraz z ostateczną decyzją eliminującą z obrotu poprzednio zapadłe w sprawie orzeczenie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w związku z art. 119 pkt 2, art. 120 i art. 200 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.