III SA/Wa 2673/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Sylwester Golec, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi N. GmbH z siedzibą w Niemczech na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego W. (NUS) odmówił dokonania na rzecz N. GmbH z siedzibą w Niemczech (dalej: "Skarżąca", "Spółka") zwrotu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2010 r. Powyższa decyzji została doręczona Skarżącej w dniu 20 marca 2012 r. Skarżąca pismem z dnia 3 kwietnia 2012 r. (nadanym w zagranicznej placówce pocztowej w dniu 3 kwietni 2012 r. ) złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (DIS) postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powołując się m.in. na treść art. 12 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.p.") stwierdził, że w przypadku pism złożonych za granicą termin uważa się za zachowany tylko wówczas, gdy pismo zostało złożone w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego lub w polskim urzędzie konsularnym. Jeżeli pismo zostało wysłane za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej, dowodem zachowania terminu będzie pokwitowanie wydane w związku z nadaniem przesyłki. Natomiast o zachowaniu terminu decyduje data stempla pocztowego. Podał, że decyzja NUS z [...] lutego 2012 r. została doręczona Skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 20 marca 2012r. (data pokwitowania na potwierdzeniu odbioru). Zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania do DIS upływał w dniu 3 kwietnia 2012 r. (wtorek). Odwołanie od wskazanej decyzji Skarżąca wysłała za pośrednictwem niemieckiego urzędu pocztowego w dniu 3 kwietnia 2012 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Natomiast do NUS odwołanie wpłynęło w dniu 10 kwietnia 2012 r. (wtorek). Wskazał, że z uwagi na fakt, iż odwołanie Skarżącej zostało nadane w zagranicznej placówce pocztowej, o zachowaniu terminu do wniesienia odwołania decyduje data jego wpływu do organu I instancji. W ocenie organu mając powyższe na uwadze należy uznać, iż ustawowy termin do wniesienia odwołania nie został przez Skarżącą zachowany. Odwołanie zostało bowiem wniesione do organu I instancji w dniu 10 kwietnia 2012 r., tj. z siedmiodniowym uchybieniem terminu. Końcowo stwierdził, że zgodnie z art. 210 § 1 pkt 7 O.p., będąca przedmiotem odwołania decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie do złożenia odwołania. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie ww. postanowienia DIS z [...] czerwca 2012 r. W uzasadnieniu podniosła, że NUS w decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. nie poinformował jej o konieczności złożenia odwołania za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej lub w polskim urzędzie konsularnym. W związku z powyższym należy uznać, że organ podatkowy naruszył art. 121 § 1 i 2 O.p. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie DIS z [...] czerwca 2012 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] lutego 2012 r. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są bezsporne – Skarżąca mająca swoją siedzibę w Niemczech otrzymała ww. decyzję NUS w dniu 20 marca 2012 r. Następnie w dniu 3 kwietnia 2012 r. Skarżąca nadała - w zagranicznej placówce pocztowej - odwołanie od ww. decyzji. Powyższe odwołanie wpłynęło do organu podatkowego w dniu 10 kwietnia 2012 r. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości pouczenia zawartego w decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2012 r. W ocenie organu pouczenie zawarte w ww. decyzji prawidłowo wskazywało jaki środek odwoławczy przysługuje od decyzji oraz do jakiego organu i w jakim terminie należy je złożyć. Ponadto zdaniem organu Skarżąca decydując się na występowanie przez polskimi organami podatkowymi powinna zapoznać się z obowiązującymi przepisami prawa, a w przypadku ich nieznajomości ustanowić powinna profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Skarżącej organ I instancji w decyzji skierowanej do podmiotów zagranicznych powinien dokładnie informować o konieczności składania wszelkich dokumentów za pośrednictwem polskich placówek pocztowych. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 210 § 1 O.p., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu podatkowego, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie, podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Stosownie natomiast do treści art. 210 § 2 O.p. decyzja, w stosunku do której może zostać wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, zawiera ponadto pouczenie o możliwości wniesienia powództwa lub skargi. W przedmiotowej sprawie decyzja NUS z [...] lutego 2012 r. zawierała pouczenie odnośnie trybu wnoszenia odwołania (do Dyrektora Izby Skarbowej w W. za pośrednictwem organu, który wydał decyzję) oraz terminu, w jakim odwołanie powinno być złożone, tj. 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Pouczenie zawarte w decyzji byłoby prawidłowe, gdyby skierowane było do polskiego podmiotu. Natomiast w przedmiotowej sprawie decyzja została skierowana do podmiotu zagranicznego, działającego osobiście bez profesjonalnego pełnomocnika, który nie posiadał wiedzy o treści art. 12 § 6 pkt 2 O.p. Zgodnie z tym przepisem termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Pouczenia o treści art. 12 § 6 pkt 2 O.p. decyzja NUS z dnia [...] lutego 2012 r. nie zawierała. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca, stosując się do treści spornego pouczenia, złożyła odwołanie w dniu 3 kwietnia 2012 r. w jednym z urzędów pocztowych znajdujących się na terenie Niemiec pozostając w przekonaniu, iż dochowała ustawowego terminu. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że postępowanie organu administracji stanowiło naruszenie art. 214 O.p., stanowiącego, że nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Pouczenie wobec Skarżącej – podmiotu zagranicznego, działającego bez zawodowego pełnomocnika winno zawierać pouczenie o treści art. 12 § 6 pkt 2 O.p. Brak pouczenia w tym zakresie powodowało, że w niniejszej sprawie pouczenie co do terminu, w jakim odwołanie należy wnieść, było niepełne, a tym samym błędne, skoro następnie organ odwoławczy właśnie na podstawie cytowanego przepisu przyjął, iż Skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu. Powołany art. 214 O.p. stanowi rozwinięcie art. 121 O.p., w myśl którego postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Podkreślić należy, że obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje cały tok postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia, aż do jego zakończenia decyzją. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że Skarżąca nie może być obciążona negatywnymi konsekwencjami braku udzielenia przez organ administracji niezbędnej informacji, iż za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uważa się datę jego wpływu do organu I instancji. Końcowo sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że analogiczny pogląd co do zakresu pouczenia podmiotów mających siedzibę poza granicami Polski był już w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego u 28 września 2012 r. II FSK 1124/11). Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1lit. c), i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.