I OZ 500/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie zawarte w pkt III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 25/13 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi M. K. na bezczynność [...] S.A. Oddział w Krakowie postanawia: uchylić punkt III zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem zawartym w pkt III sentencji wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 25/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasądził od [...] S.A Oddział w Krakowie na rzecz skarżącej M. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jako podstawę prawną Sąd podał art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Na to postanowienie zażalenie wniosła M. K. zarzucając naruszenie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieprzyznanie stronie reprezentowanej przez radcę prawnego zwrotu kosztów wynagrodzenia. Skarżąca zarzuciła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał jedynie zwrot kwoty 100 zł stanowiący wpis od wniesionej skargi, pominął natomiast zwrot kosztów wynagrodzenia radcy prawnego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Mając na względzie przedstawione zarzuty, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od [...] S.A Oddział w Krakowie na rzecz skarżącej kwoty 357 zł, w tym 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz zasądzenie od wyżej wymienionego na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie, pełnomocnik [...] S.A Oddział w Krakowie wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów na rzecz [...] S.A Oddział w Krakowie, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z art. 200 P.p.s.a. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić stronie skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania, ale tylko te które były niezbędne do celowego dochodzenia praw oraz wyłącznie wtedy, gdy stroną przegrywającą jest organ administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a., uznać należy: wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, koszty sądowe (tj. wpis, opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków) oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Ponadto zwrot wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego następuje w wysokości nie wyższej niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i obejmuje wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, co słusznie podniesiono w zażaleniu, nie określił jakie kwoty i z jakiego tytułu składają się na zasądzoną w wyroku kwotę. Wskazany przez Sąd art. 200 P.p.s.a. jedynie ogólnie określa, że w razie uwzględnienia skargi stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, natomiast nie rozstrzyga samodzielnie o sposobie ustalenia wysokości tych kosztów, ani nie stanowi podstawy dla arbitralnej decyzji sądu co do wysokości zasądzonych kosztów. Kwestię wynagrodzenia dla radcy prawnego występującego przed sądami administracyjnymi regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349). Jak się wydaje tych przepisów oraz przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1282 ze zm.) Sąd I instancji nie miał na uwadze. Odnosząc się do zarzutu wskazanego w odpowiedzi na zażalenie, iż [...] S.A. Oddział w Krakowie nie jest organem administracji publicznej wskazać należy, iż pojęcie organu zawarte w art. 200 P.p.s.a. nie oznacza wyłącznie organu administracji publicznej, ale każdy organ, którego akt, czynność lub bezczynność zostały zaskarżone do sądu administracyjnego. Wniosek taki wynika z art. 32 P.p.s.a., który stanowi, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skoro przepis ten mówi tylko o organie, nie precyzując bliżej, o jaki organ chodzi, to oczywistym jest wniosek, że chodzi tu o każdy podmiot, a nie tylko organ administracji publicznej, który został zaskarżony. Jednocześnie wskazać należy, iż brak było podstaw do rozstrzygnięcia wniosku zażalenia o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, bowiem żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny o zwrocie między stronami kosztów tego postępowania w przypadku uwzględnienia zażalenia. Nie ulega jednak wątpliwości, że koszty jakie wiązały się z wniesieniem niniejszego zażalenia były kosztami niezbędnymi dla celowego dochodzenia praw strony i jako takie podlegają zasądzeniu na podstawie art. 200 P.p.s.a. W konsekwencji również te koszty powinny stać się przedmiotem ponownego rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę w zakresie zwrotu kosztów postępowania między stronami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie obowiązany będzie w sposób szczegółowy przedstawić motywy podjętego rozstrzygnięcia, wskazując nie tylko podstawę prawną postanowienia, lecz również ją wyjaśniając w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Z uwagi na powyższe okoliczności, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.