II SA/Wr 106/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Olga Białek, Sędziowie Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz (spr.), Sędzia WSA - Anna Siedlecka, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na przeprowadzeniu kontroli budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej oddala skargę. Decyzją z dnia 24 kwietnia 2012 r. na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) nakazano Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej im. B. P. we W. jako zarządcy określonego budynku 1. przeprowadzenie kontroli tego budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy 2. sporządzenie ekspertyzy stanu faktycznego tego budynku w szczegółowo określonym zakresie. W dniu 19 lipca 2012 r. doręczono Spółdzielni upomnienie zgodnie z art. 15 p.e.a. (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 1015). W dniu 27 września 2012 r. wystawiono tytuł wykonawczy. Kolejno postanowieniem z tego samego dnia nałożono na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10.000 zł, wzywając do wykonania decyzji w terminie 30 dni pod rygorem wykonania zastępczego. W uzasadnieniu wskazano na względy celowości przemawiające za stosowaniem najpierw grzywny w celu przymuszenia. Pouczono dłużnika o możności wniesienia zarzutów, w tym wobec zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 p.e.a.). Pouczono również o możliwości umorzenia nieuiszczonej grzywny lub jej zwrócenia. Uzasadniając wysokość grzywny wskazano, że jej górna granica wynosi 50.000 zł. Skuteczna będzie grzywna w wysokości 10.000 zł, stanowiąca wyraźną dolegliwość finansową. Dłużnik powinien przeznaczyć środki na wykonanie decyzji, co będzie wyborem opłacalnym dla niego, zamiast narazić się na ich utratę przez ściągnięcie grzywny. Skarżący złożył zarówno zarzuty, jak i zażalenie. W zażaleniu podniósł błędne zaadresowanie postanowienia, bowiem obecna nazwa zobowiązanego brzmi Spółdzielnia Mieszkaniowa im. B.we W.Zarzucił naruszenie art. 6 p.e.a., gdyż skarżący nie uchyla się od wykonania obowiązku. Decyzja doręczona została w dniu 7 maja 2012 r. i skarżący niezwłocznie przystąpił do jej realizacji, co się przedłużało z uwagi na wymagany tryb przetargowy. W dniu 3 września 2012 r. zarząd dokonał wyboru oferty. Wykonanie decyzji było obiektywnie utrudnione, gdyż lokal nie został udostępniony do wizji lokalnej, zaś organ dopiero w dniu 21 września 2012 r. zwrócił książkę obiektu. W omawianym okresie zarząd Spółdzielni był zdekompletowany i niezdolny do działania. Jednocześnie Spółdzielnia podlegała kontroli zewnętrznej, co dodatkowo absorbowało zarząd. Dla poparcia tych twierdzeń i zarzutów skarżący dołączył szereg dokumentów. Zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał powyższe postanowienie w mocy. W ocenie organu zasadne było wszczęcie egzekucji, skoro wymagalny obowiązek nałożony decyzją nie został wykonany pomimo upomnienia. Nie był istotny wysiłek zobowiązanego przy podejmowaniu czynności w celu wykonania obowiązków, skoro nie zostały one wykonane. Mogło to mieć wpływ jedynie na wymiar grzywny. Ustalenie wysokości grzywny pozostawiono uznaniu organu, ograniczonemu przez zasadę racjonalności z art. 7 § 2 p.e.a. W tym zakresie organ podzielił oceny zawarte w postanowieniu I instancji. W zażaleniu skarżący zwrócił uwagę na zmianę nazwy. Zaskarżone postanowienie wymienia aktualną nazwę skarżącego. Błąd co do osoby zobowiązanego to okoliczność mogąca stanowić podstawę zarzutu, a nie zażalenia. W rzeczywistości jednak błąd taki nie zachodzi. Adresat decyzji był ten sam, a jedynie wskazany z pomyłką w nazwie. Organ nie mógł badać prawidłowości decyzji ostatecznej. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2012 r. organ uznał zarzut zgłoszony przez skarżącego za nieuzasadniony. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 6 i art. 15 § 1 p.e.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a., gdyż skarżący nie uchylał się od wykonania nałożonego obowiązku. Wniósł o uchylenie tego postanowienia i umorzenie postępowania albo uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi zawodowy pełnomocnik skarżącego zarzucił wadliwość merytoryczną decyzji. Warunkiem podstawowym wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest, aby decyzja wskazywała termin wykonania nałożonego obowiązku. Tymczasem decyzja nakładająca obowiązki na skarżącego nie określała terminu. Dowolne było więc uznanie przez organy, że skarżący uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku. Czynności podejmowane w celu tego wykonania również dowodzą braku uchylania się. Skarżący ponownie przytoczył opis tych czynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnosząc zażalenie na grzywnę (czyli w istocie na jej wysokość) skarżący bądź to kwestionował prawidłowość tytułu egzekucyjnego (decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego), bądź z brzmienia decyzji wysnuwał wniosek o przedwczesności egzekucji lub inne zarzuty przeciwko jej prowadzeniu. Argumentacja mogąca stanowić uzasadnienie zarzutu (art. 33 p.e.a.) nie miała znaczenia w postępowaniu zażaleniowym. Jedynie z uwagi na powtórzenie tej argumentacji w skardze do sądu administracyjnego należy wzmiankować, że decyzja z art. 62 prawa budowlanego nie mogła zawierać terminu wykonania obowiązku, co wynika wprost z treści tego przepisu, zaś obowiązki nie obwarowane terminem stają się wymagalne z dniem nabrania przez decyzję cechy ostateczności (por. uchwała OPS 2/98). Mogło jedynie wymagać rozważenia, czy organ zachował racjonalną kolejność rozpatrywania środków prawnych skarżącego, gdyż zarzuty bądź wniosek o umorzenie postępowania jako środki dalej idące powinny być rozpatrzone najpierw, przed rozpatrzeniem zażalenia. Środki egzekucyjne stosowane są przecież w toku egzekucji (art. 26 p.e.a.), więc przede wszystkim należało sprawdzić prawidłowość postępowania egzekucyjnego i wyłączyć istnienie przesłanek jego umorzenia. W nin. sprawie organ nie dochował wymaganej kolejności, co jednak nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro zarzuty uległy oddaleniu w kilka dni po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Dla porządku, poza zarzutami skargi Sąd w oparciu o akta administracyjne stwierdził prawidłowość tytułu wykonawczego (art. 27 p.e.a.) i skuteczne przesłanie upomnienia (art. 15 p.e.a.). Trafnie argumentował organ, że w nin. sprawie nie miało miejsca następstwo prawne (czy jakakolwiek inna podstawa do przekształcenia podmiotowego po stronie zobowiązanego). Skarżący podjął w nin. sprawie obronę, sam nie mając wątpliwości co do tożsamości osoby prawnej będącej adresatem decyzji oraz zobowiązanego, którego błędne oznaczenie uległo skorygowaniu w zaskarżonym postanowieniu. Po wykluczeniu znaczenia w nin. sprawie przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, należało zbadać okoliczności istotne w postępowaniu incydentalnym dotyczącym zażalenia na grzywnę w celu przymuszenia. Nie ulegało wątpliwości, że egzekucja wobec skarżącego dotyczyła obowiązków wymienionych w art. 119 § 1 p.e.a., nie było zaś celowe zastosowanie wykonania zastępczego (art. 119 § 2 w związku z art. 127 p.e.a.). Przeprowadzenie kontroli budynku i zlecenie zbadania jego stanu technicznego powinno być wykonane przede wszystkim przez samego skarżącego. Skarżący tego nie kwestionuje, natomiast z faktu podjęcia szeregu czynności w celu wykonania tych obowiązków wnioskuje o bezpodstawności nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Przyjmując, że w postępowaniu zażaleniowym należało rozumieć przez to, że skarżący kwestionuje rozmiar grzywny lub szczegółowe przesłanki jej wymierzenia, Sąd zbadał dochowanie przez organ wymogów z art. 122 p.e.a. oraz art. 121 § 2 i 4 p.e.a. przy uwzględnieniu art. 18 p.e.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 124 § 2, 107 § 3 k.p.a. odnośnie uzasadnienia wysokości grzywny. W wyniku tej kontroli Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. W szczególności organy trafnie powołały względy efektywności czy skuteczności, przy wzięciu pod rozwagę na korzyść skarżącego jego wysiłków w celu wykonania obowiązków. Skarżący nie przedstawił w istocie żadnej argumentacji istotnej w postępowaniu zażaleniowym. Również dlatego uzasadnienie przedstawione przez organy należało uznać za wystarczające, zestawiające rozmiar umotywowanej dolegliwości dla zobowiązanego i rozmiar kosztów wykonania obowiązków oraz uwzględniające postawę zobowiązanego, jako okoliczności uzasadniające wymierzenie grzywny w wysokości zbliżonej do jej dolnej granicy. Z tych względów oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.