II SA/Gl 1328/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-04-08
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, oparte na twierdzeniu o jego częściowym wykonaniu i legalizacji pozostałej części w oparciu o zgłoszenie, mogą być podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty oparte na nieistnieniu obowiązku rozbiórki, wynikające z częściowego wykonania nakazu i próby legalizacji pozostałej części obiektu w oparciu o zgłoszenie, nie są uzasadnione. Sąd podzielił stanowisko organów, że "skrócenie" obiektu nie jest tożsame z jego rozbiórką, a zgłoszenie dotyczące innej działki nie może być podstawą do uznania wykonania obowiązku. W związku z tym, brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji obowiązku rozbiórki murowanego garażu dwustanowiskowego. Po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę i utrzymaniu jej w mocy przez organ odwoławczy oraz oddaleniu skargi do WSA, organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy. Zobowiązany I.G. wniósł zarzuty, twierdząc, że obiekt nie istnieje, a nowy obiekt o mniejszej powierzchni został wykonany na podstawie zgłoszenia. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za nieuzasadnione, stwierdzając, że obiekt został jedynie częściowo rozebrany i próbowano go zalegalizować. WSA w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi I.G. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....]r. nr [....] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] nakazał I. G. rozbiórkę murowanego obiektu garażowo-gospodarczego na działce przy ul. [...] w K. (działka nr 1).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...]r. w części dotyczącej określenia obiektu podlegającego rozbiórce i orzekł, że tejże rozbiórce podlega murowany garaż dwustanowiskowy na posesji przy ul. [...] w K., a w pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
Wyrokiem z dnia 20 maja 2011 r. wydanym w sprawie II SA/Gl 1316/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę I. G. na decyzję ostateczną [...]WINB z dnia [...] r., a skarga kasacyjna dotycząca tego wyroku została odrzucona postanowieniem z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1316/10.
Jeszcze przed wyrokiem z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1316/10, bo w dniu 22 października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. skierował do I. G. upomnienie, doręczone 9 listopada 2010 r., wzywające do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] r., to jest rozbiórki murowanego garażu dwustanowiskowego zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w K. w ostatecznym terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. Równocześnie w tym upomnieniu organ pouczył, że niewykonanie obowiązku w podanym terminie będzie skutkować skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
Pouczono także I. G., że o wykonaniu obowiązku powinien niezwłocznie powiadomić PINB w K.
W dniu [...] r. organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy [...] nr [...], doręczony I. G. w dniu 25 stycznia 2012 r.
Pismem z dnia 30 stycznia 2012 r. zobowiązany I. G. poinformował PINB w K. o wykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...]r. Twierdził, że obiekt objęty nakazem rozbiórki nie istnieje, a obiekt obecnie usytuowany na działce o powierzchni 24 m2 został wykonany w oparciu o zgłoszenie z dnia 25 lipca 2011 r., w stosunku do którego nie został złożony sprzeciw. Dołączył do pisma tego odpis zgłoszenia z dnia 25 lipca 2011 r. oraz odpis pisma Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta K. z dnia [...]r. zawierający informację o braku sprzeciwu w stosunku do zgłoszenia z dnia 25 lipca 2011 r. (data wpływu do organu 26 lipca 2011 r.). W piśmie tym I. G. stwierdził, że wystawiony tytuł wykonawczy jest wadliwy, bowiem wskazuje na art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczący obowiązków niepieniężnych. Pismo to zostało przez organ I instancji potraktowane jako zarzuty do tytułu wykonawczego, bowiem z jego treści wynikało, że "obiekt mający być przedmiotem rozbiórki nie istnieje".
Postanowieniem nr [...]z dnia [...]r. PINB w K., powołując się na art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. Nr 229 z 2005 r., poz. 1954 ze zm., dalej "ustawa") uznał zarzut o nieistnieniu obowiązku za nieuzasadniony. Stwierdził, że z dokumentów zebranych w sprawie (zdjęcia z prowadzonych robót rozbiórkowych i postawienia nowej ściany zewnętrznej) wynika, że I. G. dokonał jedynie częściowej rozbiórki obiektu objętego nakazem, a pozostałą część próbował zalegalizować w ramach dokonanego zgłoszenia.
Dokonane zgłoszenie i brak sprzeciwu dotyczą działki nr 2, która nie ma związku z działką przy ul. [...]w K.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył I. G. wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podał, że w lipcu 2011 r. dokonał rozbiórki spornego obiektu, a w oparciu o zgłoszenie postawił inny obiekt. Obiekt mający być przedmiotem rozbiórki nie istnieje. Wprawdzie w zgłoszeniu, o które wykonano istniejący obiekt mylnie wskazano numer działki, stanowi to jednak oczywistą pomyłkę a I. G. wystąpił do Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta z wnioskiem o jej sprostowanie.
W postępowaniu międzyinstancyjnym na prośbę organu odwoławczego (z dnia 8 marca 2012 r.) organ powiatowy w dniu [...]r. przeprowadził oględziny działki przy ul. [...] (protokół z dnia [...]r. w aktach administracyjnych) w czasie których ustalił, że garaż dwustanowiskowy został rozebrany częściowo. Na odcinku 4,10 m (szerokość około 6 m) garaż nie został rozebrany.
Nadto, organ odwoławczy przesłuchał B. D. w dniu [...]r. (protokół w aktach sprawy), A. A. w dniu [...]r. (właściciela niezabudowanej działki nr 3) i uzyskał informację z Komisariatu IV Policji w K. (pismo z dnia 17 lipca 2012 r.)
Następnie [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżonym aktualnie postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...]r. Postanowienie, jak wynika z jego części wstępnej, zostało wydane w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania i uznał je za prawidłowe, jak i podjęte, a zaskarżone rozstrzygnięcie.
Wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązku nałożonego na zobowiązanego, o ile obowiązek ten nie został przez niego wykonany dobrowolnie. Podkreślił, że art. 33 ustawy wymienia taksatywne przyczyny, które mogą być podstawą zarzutów. Zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania. Nie służą one natomiast do weryfikacji ostatecznych decyzji, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego.
W niniejszej sprawie podstawą zarzutu było "nieistnienie obowiązku" wobec dokonania rozbiórki spornego garażu, co skarżący miał uczynić "w lipcu 2011 r. z własnej woli". To twierdzenie skarżącego jest sprzeczne z treścią wniosku skarżącego o wydanie postanowienia o wstrzymaniu decyzji zaskarżonej w sprawie II SA/Gl 1316/10, z którego wynika, że intencją skarżącego było "skrócenie" obiektu, a nie jego rozbiórka. Zdaniem organu odwoławczego skarżący wprowadził w błąd organ architektoniczno-budowlany, który przyjął zgłoszenie bez sprzeciwu, na obiekt istniejący.
Podzielając ustalenia organu I instancji co do braku wykonania nakazanej rozbiórki organ odwoławczy wskazał na materiał dowodowy, w tym zeznania B. D., A. A. i pismo Komisariatu IV Policji w K.
Zaakcentował także organ odwoławczy swoje kompetencje wynikające z art. 84 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz obowiązek osoby składającej zarzut, wskazania na której z okoliczności wymienionych w art. 33 ustawy opiera swój zarzut.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie ostateczne złożył I. G. Zarzucił naruszenie zaskarżonym postanowieniem art. 29 § 1 i art. 33 § 1 ustawy, a także art. 105 § 1 kpa przez niezastosowanie go w sprawie. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Z uzasadnienia skargi wynika, że wygaśnięcie zobowiązania (obowiązek rozbiórki) stosownie do art. 33 pkt 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonym postanowieniem nieuwzględniono zarzutu skarżącego sprowadzającego się do twierdzenia, że w lipcu 2011 r. wykonał decyzję stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w całości, a obecnie znajdujący się na działce przy ul. [...] (nr 1) wykonał w oparciu o zgłoszenie z dnia 25 lipca 2011 r., które zostało przyjęte bez sprzeciwu (pismo wydziału Budownictwa z dnia [...]r.).
Skład orzekający podziela w całości stanowisko zajęte przez organ odwoławczy (jak i organ I instancji) oraz dokonaną przez ten organ ocenę dowodów.
Z zaskarżonego postanowienia oraz skargi, a także całości akt administracyjnych wynika, że kwestią sporną jest wykonanie nałożonego na skarżącego obowiązku rozbiórki garażu dwustanowiskowego. Twierdzenie, że skarżący ten obowiązek wykonał było podstawą do złożenia zarzutu, który był więc oparty o art. 33 pkt 1 ustawy.
Sąd podziela stanowisko organu, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, nałożonego obowiązku nie wykonał w całości.
Na wstępie należy stwierdzić, że odwołanie się przez skarżącego do przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia z dnia 25 lipca 2011 r. należy uznać za bezskuteczne. Zgłoszenie to, jak i pismo właściwego organu o braku sprzeciwu dotyczą działki nr 2, a obiekt objęty nakazem rozbiórki znajdował się na działce nr 1. W oparciu o zgłoszenie z dnia 25 lipca 2011 r. skarżący był uprawniony do realizacji obiektu na działce nr 2, a nie na innej (w szczególności 1).
Materiał dowodowy sprawy, w tym zeznania świadków J. A., B. D., dokumentacja fotograficzna świadczą o tym, że skarżący nie wykonał orzeczonej rozbiórki, a jedynie skrócił obiekt (budowa ścianki działowej) do rozmiarów umożliwiających jego wykonanie w oparciu o zgłoszenie. Tak też materiał ten został oceniony przez organy, a ocenie tej nie można zasadnie postawić zarzutu przekroczenia dopuszczalnych granic (art. 80 kpa) czy też nielogiczności. Faktem jest, że prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji pojęcia rozbiórka, lecz mając na względzie definicję budowy z art. 3 pkt 6 tego prawa należy stwierdzić, że celem rozbiórki jest likwidacja skutków procesu budowy. Za rozbiórkę wybudowanego w określonym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został wybudowany. Rozbiórka nie jest tożsama z usunięciem poszczególnych części obiektu. Wykonanie rozbiórki polega na usunięciu obiektu z terenu, na którym został posadowiony (por. NSA z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1764/07 – https://cbois.nsa.gov.pl).
W przedmiotowym postępowaniu organy natomiast ustaliły (co Sąd podziela), że skarżący nie usunął obiektu z działki nr 1, a jedynie go "skrócił". W świetle wyżej przedstawionego pojęcia rozbiórki nie doszło więc do wykonania obowiązku. Jest oczywistym, że "skrócenie" spornego obiektu nie może być uznane za jego rozbiórkę.
Pozostałe zarzuty skargi są niezasadne, bowiem – wbrew żądaniu skarżącego – brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego z powodu wykonania obowiązku rozbiórki (art. 59 § 1 pkt 1 ustawy). Nie doszło także do wygaśnięcia obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 ustawy), co skutkowałoby także umorzeniem prowadzonego postępowania.
Mając na względzie poczynione rozważania, Sąd na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
mw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło