II OZ 374/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 84/13 o przywróceniu skarżącemu W. W. terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i odmówić skarżącemu W. W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 84/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił W. W. termin do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał w uzasadnieniu, że W. W. otrzymał decyzję organu odwoławczego w dniu 10 grudnia 2012 r., 30- dniowy termin na wniesienie skargi upłynął zatem w dniu 9 stycznia 2013 r. W dniu 17 stycznia 2013 r. skarżący wniósł skargę na przedmiotową decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący podał, że w okresie od 7 do 16 stycznia 2013 r. był chory na ostre zapalenie oskrzeli, co potwierdza dołączone do wniosku zaświadczenie lekarskie. Wskazał, że choroba i związane z nią dolegliwości, mimo dołożenia należytej staranności, uniemożliwiły mu terminowe dokonanie czynności. W ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu uzasadniają jego uwzględnienie. Skarżący uprawdopodobnił bowiem, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Przedłożonym zaświadczeniem lekarskim skarżący wykazał, że w okresie biegu terminu do wniesienia skargi chorował na ostre zapalenie oskrzeli (symbol J20-ICD10). Skarżący uprawdopodobnił zatem, że choroba uniemożliwiła mu dokonanie w terminie czynności w postaci wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G.. Organ odwoławczy podniósł, że co prawda skarżący przedstawił zwolnienie lekarskie uprawdopodabniające jego zły stan zdrowia, jednak nie nastąpiło uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony – a więc wskazania, że ów stan zdrowia faktycznie uniemożliwił stronie złożenie skargi w terminie osobiście, drogą pocztową lub przy pomocy osób trzecich przy jednoczesnym braku choćby lekkiego niedbalstwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270);dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu, przy czym ciężar uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy spoczywa na wnioskodawcy (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przykładem niezawinionego niedopełnienia czynności procesowych w terminie jest obłożna choroba – uniemożliwiająca stronie, działającej osobiście, dokonanie tej czynności. Nie zawsze zatem i nie każda choroba strony stanowi uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Co do zasady okolicznością wskazującą na brak winy jest taka niedyspozycja zdrowotna, które występuje nagle i jest na tyle poważna, że strona obiektywnie nie jest w stanie dokonać czynności procesowej w terminie, a ponadto dla dokonania takiej czynności nie jest możliwe posłużenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r., II GZ 94/13, niepubl.). Przyjmuje się przy tym, że sam fakt posiadania zwolnienia lekarskiego od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, z uwagi na to, że nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty lub przez domownika (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., SA/Ka 1609/97, niepubl.; wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., III SA 1243/97, niepubl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, nie można uznać, że przedstawione przez skarżącego okoliczności uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu. Rację ma wnoszący zażalenie organ odwoławczy, że skarżący przedstawiając zaświadczenie lekarskie uprawdopodobnił jedynie fakt choroby, co w świetle powyższych rozważań samo w sobie nie jest wystarczające do uznania, że strona należycie dbając o swoje interesy dołożyła wszelkiej staranności, aby dokonać wymaganej czynności procesowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powoływanie się przez skarżącego na okoliczność choroby i niezdolność do pracy wskazaną w zaświadczeniu lekarskim nie przesądza, że uchybienie terminu było niezawinione. Należy bowiem zauważyć, że z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby choroba ta - ostre zapalenie oskrzeli (symbol J20-ICD10) - była chorobą obłożną, definiowaną w orzecznictwie sądowym jako choroba powodująca istotne i trwałe zakłócenie warunków codziennej egzystencji chorego wymagająca otoczenia go stałą opieką lekarską (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 8 stycznia 1993 r. III ARN 84/94, OSP nr 7-8 z 1994, poz. 129), a ponadto nie zawarto w nim zalecenie leżenia. W toku postępowania wszczętego wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący nie wykazał także, że nie mógł skorzystać z pomocy osób trzecich (domowników). W tym stanie sprawy – uwzględniając obiektywny miernik staranności – uznać należy, że Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił przedstawione przez skarżącego okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy i niezasadnie przywrócił W. W. termin do wniesienia skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. rozpoznał wniosek odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi.