I OZ 204/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 766/12 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 766/12, oddalającego skargę B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 766/12, oddalił skargę B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 7 grudnia 2012 r. (data złożenia w biurze podawczym WSA w Poznaniu) skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że termin do złożenia przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 2 listopada 2012 r. Zaznaczył przy tym, że pouczenie o 7 - dniowym terminie na złożenie wniosku zawarte zostało w zawiadomieniu o rozprawie. W tym stanie rzeczy, postanowieniem z dnia 13 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 141 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 25 października 2012 r. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucił, że nie został powiadomiony o treści zapadłego w dniu 25 października 2012 r. wyroku. Dopiero w dniu 7 grudnia 2012 r., będąc na ogłoszeniu wyroku w innej swojej sprawie, dowiedział się o treści rozstrzygnięcia w sprawie II SA/Po 766/12. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 21 marca 2012 r. podniósł, że stanowisko skarżącego uzasadniają przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności art. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Zdaniem skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powinien był doręczyć na jego adres wyrok wydany w dniu 25 października 2012 r. i dopiero od daty doręczenia odpisu wyroku powinien rozpocząć bieg termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 141 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. poz. 270 ze zm.) "§1 Uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem §2. §2 W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. §3 Odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. §4 Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". W zażaleniu na zaskarżone postanowienie skarżący wywodził o braku możliwości powzięcia informacji o rodzaju rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd I instancji, co zdecydowało o braku złożenia przez niego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez ten Sąd w sprawie. Niemniej jednak, skarżącemu w zawiadomieniu o terminie rozprawy wskazano jak powinien się zachować, w hipotetycznie przedstawionych w tym zawiadomieniu sytuacjach. Sąd wskazał skarżącemu, że jeśli skarga zostanie oddalona, to uzasadnienie wyroku sporządzone zostanie wyłącznie na wniosek strony, zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Sąd jednocześnie wskazał skarżącemu, że tylko stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręcza odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Tym samym nie jest zasadny wywód skarżącego, że w sprawie powinien mu zostać doręczony odpis sentencji wydanego w sprawie wyroku, ponieważ nie był on w tym czasie pozbawiony wolności nie działając przy tym bez adwokata lub radcy prawnego. Z całokształtu ustawowej regulacji dotyczącej sposobu sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku wynika, że ustawodawca zasadniczego znaczenia przy określeniu zasad sporządzania uzasadnienia orzeczenia upatrywał w fakcie, czy strona występująca w sprawie, jest zdolna samodzielnie, bez ograniczeń, dowiedzieć się o treści rozstrzygnięcia i sposobie wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia. Wyjątkiem od ogólnej zasady o której stanowi art. 141 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, objęte zostały osoby pozbawione wolności, a więc osoby, które z przyczyn obiektywnych, będąc pozbawione wolności, nie mogły podjąć aktywnie czynności, zmierzających do ustalenia podjętego w sprawie przez Sąd rozstrzygnięcia. Skarżący w takiej sytuacji – jak wynika z akt sprawy – się nie znajdował. Sąd I instancji realizując zasadę wyrażoną w art. 6 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał skarżącemu czynności procesowe, które powinien podjąć, a więc pouczył o sposobie i terminie wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia, a także pouczył o skutku prawnym i skutku zaniedbania tejże czynności. Sąd nie jest inicjatorem postępowania, nie jest zatem jego rolą wskazywać stronie jakie pismo procesowe, w określonej sytuacji procesowej musi ona złożyć. Sąd jedynie udziela stronie potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych. Zawiadomienie o rozprawie i znajdujące się w nim pouczenie, stanowi wystarczającą wskazówkę, co do dalszego zachowania osoby będącej stroną w sprawie. Jest to wskazówka, która obejmuje szereg, hipotetycznych sytuacji strony w postępowaniu, a więc obejmująca także sposoby postępowań tych osób, w takich odmiennych sytuacjach się znajdujących. Jednocześnie Sąd nie jest w stanie i nie powinien, przewidywać zamiarów stron występujących w postępowaniu i zawiadamiać je o każdym możliwym rodzaju czynności, którą strona może podjąć lub której może żądać w konkretnej sytuacji. Zadaniem Sądu jest udzielenie stronie wystarczających wskazówek w sprawie i pozostawienie wyboru zachowania stronie. Z tego zadania, w niniejszy postępowaniu, Sąd I instancji w pełni prawidłowo się wywiązał, czyniąc tym samym zawarte w uzasadnieniu zażalenie wywody skarżącego niezasadnymi. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.