I GSK 1812/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-19
Skład orzekający: Janusz Zajda, Zofia Przegalińska, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód typu pick-up z podwójną kabiną, wyposażony w cztery drzwi, dwa rzędy siedzeń, klimatyzację, poduszki powietrzne i skórzaną tapicerkę, powinien być klasyfikowany jako samochód osobowy (kod CN 8703) podlegający podatkowi akcyzowemu, czy jako pojazd do transportu towarów (kod CN 8704), jeśli maksymalna wewnętrzna długość podłogi przestrzeni ładunkowej stanowi mniej niż 50% rozstawu osi pojazdu?Ratio decidendi
Samochód typu pick-up z podwójną kabiną, posiadający cechy konstrukcyjne i wyposażenie wskazujące na zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób (np. cztery drzwi, dwa rzędy siedzeń, bogate wyposażenie wnętrza), powinien być klasyfikowany jako samochód osobowy (kod CN 8703) podlegający podatkowi akcyzowemu, nawet jeśli posiada wyodrębnioną przestrzeń ładunkową. Kryterium decydującym jest zasadnicze przeznaczenie pojazdu, które ustala się na podstawie jego obiektywnych cech i właściwości, a nie subiektywnego sposobu użytkowania. W przypadku pojazdów typu pick-up, jeśli maksymalna wewnętrzna długość podłogi przestrzeni ładunkowej jest mniejsza niż 50% rozstawu osi, a pojazd posiada więcej niż jeden rząd siedzeń i dwie oddzielne przestrzenie, należy go klasyfikować do pozycji 8703 CN.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Nissan Navara typu pick-up. Organy celne zaklasyfikowały pojazd do kodu CN 8703 (samochody osobowe), uznając, że jego zasadniczym przeznaczeniem jest przewóz osób, co potwierdza jego wyposażenie i stosunek długości przestrzeni ładunkowej do rozstawu osi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę podatników, podzielając stanowisko organów. Skarga kasacyjna zarzucała błędną wykładnię przepisów dotyczących klasyfikacji pojazdów oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od M. M. i D. U. solidarnie na rzecz Dyrektora Izby Celnej w T. 500 złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędziowie NSA Zofia Przegalińska Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Milena Budna po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. s.c. – M. M., D. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 194/13 w sprawie ze skargi I. s.c. – M. M., D. U. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia[...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. M. i D. U. solidarnie na rzecz Dyrektora Izby Celnej w T. 500 (pięćset) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 194/13, oddalił skargę I. s.c. M. M. i D. U. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w T., po ponownym przeprowadzeniu postępowania wskutek uchylenia pierwotnej decyzji przez organ odwoławczy, określił "I." s.c. M. M., D. U. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Nissan Navara nr nadwozia [...], rok produkcji 2007, w wysokości 15.228 zł.
Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją z [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, że samochód podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, jeżeli spełnia kryteria wskazane w pozycji 59 załącznika nr 1 do ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 29, poz. 257, dalej: u.p.a.), to znaczy, jeżeli jest objęty kodem CN 8703. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiot niniejszego postępowania - pojazd typu pick-up - służyć może zarówno do przewozu osób (wskazuje na to wyposażenie tego samochodu), jak i towarów, ale nie wyłącznie do przewozu towarów, a zasadniczo (głównie) do przewozu pasażerów. Świadczy o tym w pierwszej kolejności fakt, iż jest to pojazd typu pick-up o podwójnej kabinie z oddzielną przestrzenią pasażerską i towarową. Pojazd w części osobowej posiada cztery drzwi wahadłowe, okna wzdłuż dwubocznych paneli, dwa rzędy siedzeń - fotel kierowcy, fotel pasażera i kanapę z tyłu. Pojazd wyposażony jest w: klimatyzację manualną, cztery poduszki powietrzne oraz dwie kurtyny powietrzne, oświetlenie w podsufitce w dwóch punktach - nad siedzeniem kierowcy pasażera i nad drugim rzędem siedzeń, wykładzinę podłogową, uchwyty górne po stronie kierowcy i pasażera (4 sztuki), uchwyty boczne na słupku między pierwszym a drugim rzędem siedzeń - 2 sztuki, głośniki w drzwiach z przodu i z tyłu - 4 sztuki, tapicerkę siedzeń skórzaną, automatyczną skrzynię biegów, kolumnę kierownicy regulowaną, obrotomierz, elektrycznie regulowane szyby z przodu i z tyłu, felgi aluminiowe, wspomaganie układu kierowniczego, centralny zamek, radio z CD, gniazdo zasilania prądem w schowku podłokietnika, pasy bezpieczeństwa dla pięciu osób, podłokietnik ze schowkiem z przodu między fotelem kierowcy i pasażera z uchwytami na kubki od tylnej strony tylnej kanapy, wyciągany podłokietnik na środku tylnego rzędu siedzeń, zabezpieczenie drzwi przed otwarciem od środka, orurowanie przednie, relingi dachowe, szyberdach.
Organ wskazał, że samochody typu "pick-up", stosownie do Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich do pozycji 8703 (stanowiących uzupełnienie Not do Systemu Zharmonizowanego), która obejmuje "pojazdy wielofunkcyjne" (służące do przewozu zarówno osób, jak i towarów) należy klasyfikować do pozycji 8704, jeśli maksymalna wewnętrzna długość podłogi powierzchni do transportu towarów jest większa niż 50% długości rozstawu osi pojazdu lub jeżeli posiadają one więcej niż dwie osie. W toku oględzin spornego pojazdu ustalono, iż rozstaw osi wyniósł 3230 mm, natomiast wewnętrzna długość skrzyni ładunkowej mierzyła 1450 mm. Maksymalna więc wewnętrzna długość podłogi jest mniejsza niż połowa rozstawu osi tego pojazdu (wynosi 44,89%), zatem przedmiotowy samochód, posiadający więcej niż jeden rząd siedzeń oraz dwie oddzielne przestrzenie - zamkniętą pasażerską oraz ładunkową, winien być zaklasyfikowany jako pick-up do pozycji CN 8703, gdyż zasadniczo jest on przeznaczony do przewozu osób.
Odnosząc się do kryterium ładowności, które zdaniem skarżącej winno być brane pod uwagę przy dokonywaniu klasyfikacji pojazdu do odpowiedniego kodu CN, organ podkreślił, że kryterium to stosowane może być pomocniczo jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zasadniczym przeznaczeniem pojazdu, pozwalającym zaklasyfikować pojazd do kodu 8704 jest przewóz towarów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w . oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu implikującym jej uchylenie.
W uzasadnieniu stwierdził, że spór w sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy nabyty w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia samochód jest samochodem przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób (klasyfikowanym do kodu CN 8703), czy też samochodem przeznaczonym do przewozu towarów (klasyfikowanym do kodu CN 8704), a więc, czy stanowi wyrób akcyzowy opodatkowany podatkiem akcyzowym, czy też nie.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 80 ust. 1 u.p.a. akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Sąd zaakceptował dokonaną przez organy klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze CN i przyznał rację organom, że Noty Wyjaśniające przyczyniają się w istotny sposób do interpretacji zakresu poszczególnych pozycji taryfowych, nie są jednak prawnie wiążące. Sąd I instancji podzielił również stanowisko organów celnych, że od cech zewnętrznych oraz głównego przeznaczenia pojazdu, wynikających między innymi z jego budowy i wyposażenia, wynika klasyfikacja taryfowa pojazdów samochodowych.
Zdaniem Sądu, cechy pojazdu ustalone przez organy odpowiadają opisowi cech, jakie powinien posiadać pojazd klasyfikowany do kodu 8703 CN. W szczególności wyposażenie całego wnętrza pojazdu wykonano w sposób zapewniający w miarę wygodną i bezpieczną podróży dla pięciu osób. Świadczy to o tym, że głównym przeznaczeniem spornego pojazdu jest przewóz osób. Klasyfikacji tej nie przekreśla fakt, że nabyty pojazd posiada wyodrębnioną przestrzeń ładunkową. Możliwość przewożenia towarów, stanowi bowiem jedynie jego funkcję dodatkową, lecz nie przeważającą. Klasyfikacji przedmiotowego pojazdu należy zdaniem Sądu dokonać z punku widzenia jego cech głównych, a nie uzupełniających.
W dalszej kolejności, potwierdzeniem prawidłowości przyjętej klasyfikacji jest też w ocenie WSA treść Noty Wyjaśniającej do Taryfy Celnej do pozycji 8703, zgodnie z którą pojazdy typu pick up mają być klasyfikowane do pozycji 8704, jeżeli maksymalna wewnętrzna długość podłogi powierzchni do transportu towarów jest większa niż 50% długości rozstawu osi pojazdu lub jeżeli posiadają one więcej niż dwie osie. Wskazany samochód posiada dwie osie. Natomiast z protokołu oględzin wynika, że długość przestrzeni do przewozu towarów wynosi 145 cm, a rozstaw osi - 323 cm, tym samym proporcja długości przestrzeni ładunkowej do rozstawu osi wynosi 44,89 %.
Odnosząc się do argumentu strony, że otwarta klapa zabezpieczająca tylną przestrzeń ładunkową znacznie wydłuża przestrzeń ładunkową, co powoduje, że wskaźnik 50 % wynikający z Noty Wyjaśniającej do Taryfy Celnej do pozycji 8703, został przekroczony, WSA wyjaśnił, że w Nocie tej jest mowa o "wewnętrznej długość podłogi". Tylna burta (klapa) nie jest częścią podłogi. Jest to ściana zamykająca przestrzeń ładunkową.
WSA nadmienił, że zasadniczą funkcją spornego pojazdu jest przewóz osób. Przemawia za tym także typ nadwozia – "Double Cab" (podwójna kabina), w które wyposażony jest przedmiotowy samochód. Przy tego typu nadwoziu następuje, w przeciwieństwie do wersji "King Cab" (pojedyncza kabina), zwiększenie przestrzeni pasażerskiej (w celu umożliwienia przewozu 5 osób), kosztem zmniejszenia przestrzeni ładunkowej.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, zgodnie z którym, zasadnicze znaczenie dla klasyfikacji pojazdu powinna mieć ładowność pojazdu. Uznał, że kryterium to ma kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy pojazd mieści się w pozycji 8704 CN. Skoro przedmiotowy pojazd został zaklasyfikowany do pozycji 8703 CN, to nieuzasadnione jest nadawanie decydującego znaczenia ładowności pojazdu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła I. s. c. M. M. i D. U., żądając jego uchylenia w całości, przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Środek prawny oparto na obydwu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.), zarzucając naruszenie:
- art. 80 ust. 1 u.p.a. i poz. 59 załącznika nr 1 do tej ustawy poprzez błędną wykładnię tych przepisów, nieuwzględniającą wyjaśnień do Taryfy Celnej (M.P. z 2006 r. Nr 86, poz. 880) - polegającą na przyjęciu błędnej wykładni pojęcia samochód osobowy, co skutkowało błędnym zakwalifikowaniem pojazdu do pozycji 8703 zamiast do grupy CN 8704 "Pojazdy mechaniczne do transportu towarów";
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c/ p.p.s.a. przejawiające się tym że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, pomimo iż zebrany materiał dowodowy mógł być wysoce niewystarczający i budził wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego mogłyby wskazać na słuszność twierdzeń podatnika;
- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, dalej: O.p.), bowiem sąd nie dostrzegł wskazanych w skardze do WSA błędów w przeprowadzeniu kluczowego dowodu z oględzin, jak i konieczności przeprowadzenia dowodu z zeznań pana P.;
- art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie części zarzutów i dowodów a przynajmniej nieodniesienie się do nich w pisemnym uzasadnieniu wyroku.
Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania miały zdaniem autora skargi kasacyjnej istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. O ile zarzut naruszenia prawa procesowego ma na celu najczęściej wykazanie, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest nieprawidłowy, o tyle przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, podlega ocenie m.in. proces subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), a więc tych, jakie strona wnosząca ten środek prawny sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 p.p.s.a., z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która w tej sprawie nie zachodzi.
W sprawie, skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a.
Aby ocenić zasadność zarzutów materialnych należy zbadać, czy Sąd I instancji prawidłowo uznał, że orzekające w sprawie organy dokonały właściwie czynności zakwalifikowania samochodu typu pick up, jako wyrobu akcyzowego podlegającego opodatkowaniu podatkiem akcyzowym i czy ustalenia te są poczynione prawidłowo i mają oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Przez wyroby akcyzowe, stosownie do art. 2 pkt 1 u.p.a. rozumie się wyroby podlegające akcyzie określone w załączniku nr 1 do ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 2 powołanego aktu prawnego oraz w związku z poz. 59 załącznika nr 1 do u.p.a. oraz reguł zawartych w Wyjaśnieniach do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich serii C nr 133/1 z 30 maja 2008 r. (Dz. U. UE.C.2008.133.1) do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN). Zgodnie z powołaną pozycją 59 załącznika nr 1 do u.p.a., jako towary akcyzowe wymieniono klasyfikowane w kodzie 8703 Nomenklatury Scalonej pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.
Nomenklatura ta jest zamieszczona w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. UE L 256 z 7 września 1987 r., s. 1). Wprawdzie ustawodawca w art. 3 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym nie precyzuje, iż klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze określają przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87.
Z treści pozycji 59 załącznika nr 1 do ustawy o podatku akcyzowym jak i z treści kodu 8703 Nomenklatury Scalonej określonej w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2658/87 wynika, że zasadniczym kryterium wyróżniającym klasyfikowane tam pojazdy jest przeznaczenie zasadniczo do przewozu osób. Sformułowanie "zasadniczo przeznaczone" w odniesieniu do pojazdów, którymi zawsze można przewieźć osoby oznacza, że chodzi o ich funkcję dominującą, przeważającą. Klasyfikacja pojazdu do kategorii samochodów osobowych z pozycji CN 8703 musi być zatem poprzedzona ustaleniami świadczącymi o tym, że główną funkcją użytkową samochodu jest przewóz osób. Muszą o tym świadczyć cechy konstrukcyjne, wyposażenie pojazdu i ogólny wygląd.
Zadaniem organów podatkowych podejmujących rozstrzygnięcie, czy zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu pojazd samochodowy jest wyrobem akcyzowym, winno być dokonanie klasyfikacji taryfowej oraz statystycznej tego pojazdu i ustalenia w tym zakresie powinny być poddane Ogólnym Regułom Interpretacji Nomenklatury Scalonej, wśród których najistotniejsze jest przesądzenie o kryterium związanym z przeznaczeniem pojazdu.
Klasyfikacja pojazdu samochodowego do poszczególnego kodu CN wymaga zatem ustalenia przeznaczenia danego pojazdu. Do kodu CN 8703 można zakwalifikować jedynie pojazd, który jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób. Zakres prowadzenia postępowania dowodowego w celu dokonania prawidłowej klasyfikacji taryfowej pojazdu samochodowego w oparciu o Scaloną Nomenklaturę wyznacza też wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 6 grudnia 2007 r., sygn. C-486/06.
W orzeczeniu tym Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że "decydującego kryterium dla klasyfikacji taryfowej towarów należy poszukiwać zasadniczo w ich obiektywnych cechach i właściwościach, takich jak określone w pozycjach CN oraz uwagach do sekcji lub działów" (pkt 23 wyroku), "przeznaczenie towaru może stanowić obiektywne kryterium klasyfikacji, jeżeli jest ono właściwe temu towarowi, co należy ocenić według obiektywnych cech i właściwości tego towaru" (pkt 24 wyroku).
Obowiązkiem organów podatkowych było zatem dokonanie ustalenia, czy dany pojazd jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, z uwzględnieniem ogólnego wyglądu pojazdu oraz ogółu jego cech.
W sprawie, przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód Nissan Navara, typu pick-up, mogący służyć zarówno do przewozu osób i przewozu towarów.
Spór pomiędzy organami podatkowymi a skarżącą dotyczył zaklasyfikowania przedmiotowego pojazdu samochodowego do jednej z dwóch pozycji Nomenklatury Scalonej. Zgodnie z ustaleniami organów oraz wyrokiem Sądu I instancji, sporny samochód winien być klasyfikowany do pozycji 8703. W toczących się postępowaniach: podatkowym oraz sądowoadministracyjnym uznano, że samochód marki Nissan Navara posiada wyposażenie kabiny pasażerskiej wskazujące, że jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, co stanowi jego główną funkcję. W okolicznościach sprawy odwołano się do dodatkowego kryterium klasyfikacyjnego, tj. stosunku długości skrzyni ładunkowej do rozstawu osi. W wyniku oględzin pojazdu stwierdzono, że wewnętrzna maksymalna długość podłogi bagażowej samochodu (1450 mm) jest mniejsza niż 50% odległości rozstawu osi pojazdu (3230 mm). W konsekwencji, sporny samochód zaklasyfikowano do pozycji 8703 (samochody osobowe).
W oparciu o stwierdzone cechy pojazdu Sąd I instancji zaakceptował ustalenia organów podatkowych, że przedmiotowy pojazd jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, pomimo że jego budowa pozwala wykorzystać pojazd w dwojaki sposób (zarówno przewozić nim osoby, jak i towary). Zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób, bądź towarów ustalane jest na podstawie ogólnego wyglądu i ogółu cech samochodu. Nie chodzi przy tym o subiektywne przekonanie, czy nawet sposób faktycznego użytkowania konkretnego pojazdu, które zwłaszcza w przypadku samochodów osobowo - towarowych może być podwójne, lecz o obiektywne cechy samochodu, pozwalające na stwierdzenie jego zasadniczego przeznaczenia, a więc głównego, dominującego charakteru. Użytkownicy samochodów decydując o sposobie korzystania z nich mogą dokonywać określonych przeróbek wnętrza, dostosowując je w ten sposób do indywidualnych potrzeb użytkowych, co zasadniczo nie zmienia jednak konstrukcyjnego przeznaczenia tych pojazdów. Wynika to z treści wyjaśnień do Taryfy celnej - Not wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów stanowiących załącznik do obwieszczenia Ministra Finansów z 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej, które zawierają określone cechy charakteryzujące pojazd, pomocne przy określaniu zasadniczego przeznaczenia samochodów. Przy klasyfikacji pojazdu, gdy ustalono, że zasadniczym przeznaczeniem pojazdu jest przewóz osób, organy podatkowe - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - zasadnie posiłkowały się kryterium z Not Wyjaśniających do CN z 2007 r., które ostatecznie wykluczyło klasyfikację przedmiotowego samochodu do kodu CN 8704, z uwagi na wynik pomiarów.
Reasumując, stwierdzić należy, że w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 80 ust. 1 u.p.a. i poz. 59 załącznika nr 1 powołanego aktu prawnego, skarżąca nietrafnie podniosła nieprawidłową wykładnię i błędne zastosowanie przez Sąd I instancji kryterium klasyfikacji towarów, zawartego w Notach wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich.
Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów procesowych w pierwszej kolejności należy wskazać, że w środku prawnym podniesiono zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., do którego miało dojść poprzez nieprawidłowe zaklasyfikowanie pojazdu z pominięciem kryterium ładowności wskazanym w Notach wyjaśniających do HS, które to kryterium wyprzedza zastosowanie kryterium długości części towarowej pojazdu w stosunku do rozstawu osi z Not wyjaśniających do CN, a dowodzi o zasadniczym przeznaczeniu pojazdu do transportu towarów.
Zarzut ten jest nieuzasadniony.
Obowiązujące w czasie wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego pojazdu Noty wyjaśniające do Systemu Zharmonizowanego nie zawierały kryterium ładowności pojazdu, a jedynie kryterium cech projektowych. Obowiązujące przepisy prawne (WTC, ustawa o podatku akcyzowym, Noty wyjaśniające do HS, Noty wyjaśniające do CN) nie uzależniają oceny charakteru pojazdu od dopuszczalnej ładowności, tym samym ładowność nie przesądza kategorii pojazdu typu pick-up. Parametr ten jest jednym z parametrów technicznych pojazdu samochodowego, który go cechuje a nie przesądza o jego charakterze. Ustalenie ładowności jest niezbędne do celów określenia właściwej dla pojazdu kategorii homologacyjnej, w celu zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa, o czym stanowią: Dyrektywa Rady 92/21/EWG z 31 marca 1992 r. w sprawie mas i wymiarów pojazdów silnikowych kategorii M1 (Dz.U. UE L z 1992 r., Nr 129, s. 1 ze zm.) i Dyrektywa 97/27/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 lipca 1997 r. odnosząca się do mas i wymiarów niektórych kategorii pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz zmieniająca dyrektywę 70/156/EWG (Dz.U. UE L 233 z 1997r., s. 1 ze zm.). Możliwość przewożenia towarów w wyodrębnionej części ładunkowej samochodu typu pick-up nawet w znacznej ilości i w dużym uciągu stanowi jego funkcję dodatkową, a nie przeważającą. Ponieważ obowiązujące Noty wyjaśniające do HS nie posługują się kryterium ładowności, to tym samym zaakceptowanie przez Sąd I instancji zastosowania przez organy podatkowe kryterium długości części towarowej pojazdu w stosunku do rozstawu osi było w pełni uzasadnione.
Zatem chybiony jest zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Nie można uznać też za trafny zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. Wskazany przepis określa zakres kognicji sądów administracyjnych. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał albo rozpoznał z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem. Zaś to, czy ocena legalności decyzji była prawidłowa czy nie, nie może być utożsamiane z naruszeniem art. 3 § 1 p.p.s.a.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd, iż organy podatkowe naruszyły art. 122 i 187 O.p.
Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy, iż zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 O.p. i wyznacza zakres obowiązków organów w postępowaniu podatkowym. Jego realizacji służy regulacja z art. 180 § 1 O.p., zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem oraz art. 188 O.p., stanowiącym, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te wystarczająco są stwierdzone innym dowodem.
Zebrane według powyższych reguł dowody organ podatkowy ocenia w kontekście całokształtu zebranego materiału dowodowego, pod kątem ustalenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p). Z uregulowań tych wynika jednocześnie zasadniczy wniosek, że organ podatkowy, na którym ciąży z mocy ustawy obowiązek ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, musi jednak, jako dysponent tego postępowania czuwać, aby prowadzone postępowanie realizowało swój cel, czyli doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia. Stąd przeprowadzane dowody muszą mieć przymiot istotności dla rozstrzygnięcia i zakończenia tego postępowania merytorycznym orzeczeniem. Postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, stąd organ może zrezygnować z przeprowadzania dowodów wnioskowanych przez podatnika, o ile dany dowód nie wniesie niczego do sprawy, bowiem teza dowodowa, której realizacji służyłby, nie zmierza do ustaleń istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie.
Nie ma wątpliwości, że organy celne wyczerpująco ustaliły stan faktyczny sprawy, a tym działaniem nie uchybiły normie art. 122 O.p. Organy dopuściły materiał dowodowy mający znaczenie dla załatwienia sprawy (art. 180 § 1 O.p.), który był zupełny i jako taki został rozpatrzony stosownie do treści art. 187 § 1 O.p., co pozwala na przyjęcie wniosku, że kontrola Sądu I instancji w tym zakresie została przeprowadzona prawidłowo i tym samym czyni bezzasadnym zarzut skargi kasacyjnej.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w celu zbadania zasadniczego przeznaczenia pojazdu organy celne dokonały ustaleń dotyczących ogólnego wyglądu i podstawowych cech pojazdu. Ustaleniom tym służyły oględziny pojazdu (w tym pomiary części ładunkowej), z których wynika, jakimi cechami projektowymi, konstrukcyjnymi, jak i wyposażeniem cechuje się przedmiotowy pick-up. Poddano również ocenie dokumenty rejestracyjne dotyczące nabytego wewnątrzwspólnotowo pojazdu samochodowego.
W oparciu o stwierdzone cechy pojazdu Sąd I instancji zaakceptował ustalenia organów podatkowych, że pojazd jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, pomimo, że jego budowa pozwala wykorzystać pojazd w dwojaki sposób.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie te elementy. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por.: wyrok NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1002/11), co w sprawie nie zachodzi. Wadliwość uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. również wtedy, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por.: uchwała 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). W sprawie, naruszenia tego przepisu nie można jednak upatrywać. Analiza treści wyroku, zarówno w odniesieniu do warstwy faktycznej jak i prawnej, nie daje podstaw, aby twierdzić, że nie spełnia on określonych przywołanym przepisem wymogów konstrukcyjnej poprawności. Sąd w sposób wyczerpujący odniósł się w sprawie do problemu klasyfikacji celnej.
Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 151 p.p.s.a., tj. przepisów regulujących kompetencje orzecznicze Sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega więc takich uchybień procesowych Sądu I instancji, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Z wyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło