III SA/Kr 353/12

WyrokWSA w Krakowie2013-04-09

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Barbara Pasternak, Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego w związku z remontem zabytkowej kamienicy, uzasadniona brakiem ważnego interesu publicznego, jest zgodna z prawem, jeśli istnieją przepisy lokalne stanowiące o obligatoryjnym umorzeniu w takich przypadkach oraz wcześniejsze ustalenia między stronami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne naruszyły prawo, nie rozpatrując wniosku o umorzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego w związku z remontem zabytku zgodnie z przepisami, w szczególności art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Organy błędnie zinterpretowały przesłankę ważnego interesu publicznego, ignorując jednocześnie przepisy uchwały Rady Miasta stanowiące o obligatoryjnym umorzeniu w przypadku prac konserwatorskich przy zabytkach oraz wcześniejsze ustalenia z wnioskodawcą. Brak odniesienia się do kluczowych zarzutów skarżącego i naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) skutkowały uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Stan faktyczny
Firma "A" M. F. zwróciła się o umorzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego związanego z remontem zabytkowej kamienicy. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając, że remont ma charakter komercyjny i umorzenie uszczupliłoby dochody gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując podobnie i wskazując na uznaniowy charakter decyzji. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. i Ordynacji podatkowej, błędną wykładnię przesłanki ważnego interesu publicznego oraz nieuwzględnienie wcześniejszych ustaleń z organem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. F. - prowadzącego działalność gospodarczą "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 stycznia 2012r. nr [....] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 1019 zł (słownie: tysiąc dziewiętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał w dniu [...] 2007 r. M. F. pozwolenie Nr [...] na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku, a konkretnie na prowadzenie prac związanych z remontem elewacji oraz przebudową i zmianą sposobu użytkowania poddasza z przeznaczeniem na hotel, zgodnie z załączonym projektem budowlanym, zawierającym część architektoniczną i program prac konserwatorskich. W uzasadnieniu pozwolenia podano, że Kamienica przy ul. F w K, wpisana do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją z dnia [...] 1988 r., jest położona w obrębie układu urbanistycznego K, wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją z dnia [...] 1984 r. oraz na obszarze historycznego zespołu miasta K uznanego za pomnik historii Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 września 1994 r. Zakres inwestycji jest dopuszczalny ze stanowiska konserwatorskiego (k. 8). W związku z prowadzeniem powyższej inwestycji firma "A" M. F. trzykrotnie korzystała z umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego związanego z prowadzeniem prac na podstawie decyzji Prezydenta Miasta, tj. decyzji z dnia [...] 2008 r. (Nr [...]), z dnia [...] 2009 r. (Nr [...]) i z dnia [...] 2009 r. (Nr [...]) (k. 2 akt adm.). Decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] Prezydent Miasta zmienił decyzję z dnia [...] 2008 r., zmienioną decyzją z dnia [...] 2009 r. i zmienioną decyzją z dnia [...] 2010 r. zezwalającą na czasowe zajęcie pasa drogowego (róg ulic F i W) w celu wykonania rusztowania – remont elewacji w ten sposób, że udzielił zezwolenia na czas od 1 stycznia 2009 r. do 30 września 2011 r. i naliczył opłatę w wysokości 93.890 zł (k. 6 akt adm.). Pismem (k. 9 akt adm.) i wnioskiem na formularzu (k. 10 akt adm.) z dnia 28 grudnia 2010 r. firma "A" M. F. zwróciła się do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu (ZIKiT) o umorzenie należności pieniężnych w kwocie 25.389 zł z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego naliczonych decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...]. Wniosek uzasadniono tym, ze kamienica jest wpisana do rejestru zabytków, a nadto "wymogami prac konserwatorskich", co z kolei "wymaga ciągłych prac zabezpieczających". Ponadto podano, że kamienica usytuowana jest "w centrum miasta u zbiegu ważnych ciągów komunikacyjnych i dlatego jej wygląd oraz stan mają szczególny wpływ na wygląd i estetykę miasta K", a ponadto mieści się w niej jedna z krakowskich uczelni wyższych, która kształci wielu młodych ludzi. We wniosku złożonym na formularzu nadto podano, że jest to "remont dachu i renowacja zabytkowej attyki oraz elewacji budynku róg ul. W / F i jest to kontynuacja inwestycji, a dokumentacja została złożona do decyzji umorzeniowych Nr [...], [...] i [...]. Po upływie 9 miesięcy od złożenia wniosku, w dniu [...] 2011 r. Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu wydał decyzję Nr [...], w której odmówił umorzenia opłaty w kwocie 25.389 zł naliczonej decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że wniosek o umorzenie został uzasadniony "ważnym interesem publicznym – remont kamienicy zabytkowej", jednak - zdaniem organu – uwzględnienie takiego wniosku byłoby sprzeczne "z ważnym interesem publicznym, gdyż uszczupliłoby i tak niewystarczające na realizację zadań ustawowych dochody podatkowe gminy (zadania wynikające z pełnienia funkcji zarządu drogami publicznymi)". Organ ustalił, że istotnie remontowany obiekt wpisany jest do rejestru zabytków oraz, że remont może być prowadzony w warunkach udzielonego w dniu [...] 2007 r. pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ustalono także, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą. Nadto organ podał, że "opłata za zajęcie pasa drogowego nie jest ściśle związana z kamienicami zabytkowymi i z remontami konserwatorskimi tychże obiektów. Jest to opłata wynikająca z ustawy o drogach publicznych, którą zobowiązany jest uiścić każdy podmiot zajmujący pas drogowy niezależnie od charakteru zajęcia (rodzaju inwestycji), czy jest to np. remont budynku mieszkalnego jednorodzinnego, czy też zabytkowej kamienicy." Podano, że "udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych dotyczących opłat za zajęcie pasa drogowego nie jest co do zasady instrumentem wsparcia Państwa dla osób, które remontują kamienice zabytkowe, ponieważ rolę tę pełnią specjalistyczne instytucje, np. Społeczny Komitet Odnowy Zabytków K." Zdaniem organu, "strona nie wykazała, że nie ma możliwości uiszczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego". Organ podkreślił, że "podejmując się remontu i konserwacji budynku zabytkowego przy ul. F strona musi uwzględniać również konsekwencje prawne, które z tego wynikają w postaci istnienia obowiązku zapłaty podatków, czy niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe, w tym przypadku za zajęcie pasa drogowego. Organ zaznaczył, że umorzenie należności prowadzi do uprzywilejowania jednych podatników kosztem pozostałych. Zdaniem organu, ważny interes podatnika występuje w przypadkach losowych takich jak utrata majątku spowodowana klęską żywiołową, czy trwała niezdolność zarobkowania itp. W tym wypadku remontowana kamienica ma charakter komercyjny, skierowany w przyszłości na czerpanie z niej dochodów, co wiąże sie ze znaczną poprawą płynności finansowej". W odwołaniu od powyższej decyzji Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu M. F. prowadzący działalność pod nazwą "A" M. F. podniósł, że ubiega się o umorzenie naliczonych opłat z uwagi na ważny interes społeczny, do którego należy wizerunek K jako centrum kulturalnego Polski i główny cel wycieczek odwiedzających Polskę turystów oraz duże znaczenie historyczne okolic osady K oraz szczególnie wartościowego i eksponowanego Pałacu [...], którym jest remontowany obiekt i którego renowacja jest przedsięwzięciem niezwykle trudnym. Zdaniem odwołującego się, okoliczność, że remontowany zabytkowy obiekt, podobnie jak wszystkie zabytki należące do prywatnych właścicieli, ma z założenia charakter komercyjny, nie może wykluczać jego znaczenia dla społeczeństwa, a odbudowa, renowacja i utrzymanie zabytków powinny leżeć w ważnym interesie społecznym. Zdaniem odwołującego się, głównym interesem publicznym Gminy powinno być spełnianie podstawowych zadań wymienionych w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym, a nie pozyskiwanie środków. Gmina powinna motywować obywateli w zakresie dbałości o zabytki. Według odwołującego się, "interes społeczny" w rozumieniu ustawy - Ordynacja podatkowa, to nie interes czysto pieniężny, lecz korzyść, jaką uzyskuje miasto (organ) popierając określone działania jego mieszkańców. Podobnie jak w interesie społecznym leży dofinansowanie projektów artystycznych, tak samo w interesie społecznym leży wspieranie remontów zabytków. Zdaniem odwołującego się, odmowa umorzenia opłat za zajęcie pasa drogowego na potrzeby rusztowania ustawionego w celu remontu zabytku w zestawieniu z olbrzymim wysiłkiem także finansowym właściciela zmierzającym do przywrócenia właściwego wyglądu jednemu z bardziej eksponowanych miejsc w K jest rażąco sprzeczne z ważnym interesem społecznym. Nadto w odwołaniu zaznaczono, że w czasie spotkania w siedzibie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu uzgodniono, że ZIKiT nie będzie domagał się zapłaty tej kwoty, o ile odwołujący się usunie na własny koszt rusztowanie na czas remontu ulicy W, co też odwołujący się uczynił. Decyzją z dnia 3 stycznia 2012 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 64 ust. 1 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z art. 40a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na uzasadnienie podano, że w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy o finansach publicznych i treścią art. 67 tej ustawy w sprawach dotyczących niepodatkowych należności budżetowych stosuje się wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 67a § 1 pkt 3, które nie przewidują obligatoryjnego umorzenia opłaty w przypadku zajęcia pasa drogowego dla realizacji prac polegających na remoncie zabytkowego budynku. Zdaniem Kolegium, organ szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną decyzji. Organ odwoławczy zaznaczył, że jest to uznaniowa decyzja organu, właściwego do rozpatrzenia wniosku o zastosowanie ulgi, co nie oznacza, że może być decyzją dowolną. Zdaniem Kolegium, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż organ ustalił, że odwołujący się prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochody oraz, że "strona otrzymała w latach 2007 – 2009 wsparcie z Urzędu Miasta na łączną kwotę 69.814,93 zł". Kolegium podało, że argumenty podniesione w odwołaniu, a dotyczące mających miejsce ustaleń miedzy stronami "winny być podniesione w ewentualnych odwołaniach od decyzji wymierzających wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego". Nadto organ ten zaznaczył, że "decydując się na remont kamienicy przy ul. F strona musi uwzględniać również konsekwencje prawne, które z tego wynikają, miedzy innymi obowiązek zapłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym pobieranych przez samorządowe jednostki budżetowe. Umorzenie zaległości podatkowych i niepodatkowych traktowane musi być jako instytucja nadzwyczajna. Ważny interes podatnika występuje w sytuacjach wyjątkowych, gdy niemożność uregulowania zaległości spowodowana jest przypadkami losowymi". Organ odwoławczy podkreślił, że M. F. "nie wykazał, by w jego przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ulgi." Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się M. F., który w skardze wniósł o uchylenie tej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez brak odniesienia się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, a dotyczących naruszenia art. 67a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię przesłanki ważnego interesu publicznego oraz naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym poprzez uznanie, że umorzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego w związku z robotami konserwatorskimi zabytkowych kamienic nie może być instrumentem realizacji zadania własnego gminy określonego w tym przepisie oraz bezpodstawnego ustalenia znacznej poprawy finansowej nieruchomości w przyszłości. Skarżący zarzucił, że SKO nie dokonało kontroli legalności decyzji, albowiem nie odniosło się do argumentów zawartych w odwołaniu i nie uzasadniło w sposób dostateczny podstawy faktycznej i prawnej swego rozstrzygnięcia. Skarżący podkreślił, że dotrzymywanie przez organy administracji wcześniej poczynionych ze stroną ustaleń stanowi przejaw realizacji nadrzędnej wartości, jaką jest zaufanie obywateli do organów władzy i wartość ta mieści się w pojęciu interesu społecznego. Zdaniem skarżącego, fakt niedotrzymania przez organ takiego ustalenia stanowi element stanu faktycznego, który ma znaczenie w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powtórzyło treść zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarga M. F., prowadzącego działalność pod nazwą "A" M. F., jest w pełni uzasadniona. Na wstępie rozważań Sąd zauważa, że organy administracyjne jako podstawę prawną wydanych przez siebie decyzji wskazały m.in. art. 64 ust. 1 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z art. 40a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.). Art. 64 ust. 1 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stanowią: "Art. 64. 1. Właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. "Art. 67. Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.)." Z kolei art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa stanowi: "Art. 67a. § 1. Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Mając na względzie treść przytoczonych wyżej przepisów należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie skarżący wnosił o umorzenie w całości należności - na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - w związku z interesem publicznym. Jako ważny interes publiczny skarżący wskazał "remont dachu i renowację zabytkowej attyki oraz elewacji budynku" wpisanego do rejestru zabytków. Organy administracyjne obu instancji powinny więc skoncentrować się na wniosku dotyczącym tego zagadnienia i rozpatrzyć go zgodnie z przepisami. Jednakże organy w sposób marginalny potraktowały przedmiot wniosku skupiając swoją uwagę w uzasadnieniach na problemach nie związanych z treścią wniosku. Prowadzi to, zdaniem Sądu, do stwierdzenia, że organy nie rozpatrzyły wniosku w sposób zgodny z prawem i jednocześnie naruszyły art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi: Art. 107. § 3. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności za całkowicie nieuprawnione, zdaniem Sądu, należy uznać uwagi organów dotyczące sytuacji samego skarżącego, albowiem skarżący nie domagał się umorzenia należności z uwagi na swój ważny interes. Za całkowicie nieuprawnione uznał Sąd uwagi organów odnośnie traktowania umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego jako "uprzywilejowania" jednych osób kosztem drugich, czy jako "uszczuplenia dochodów podatkowych gminy, które to dochody są i tak niewystarczające na realizację zadań ustawowych gminy". Sąd zwraca uwagę na bezprawność i niestosowność tego rodzaju uwag pod adresem obywatela, który świadom swych praw wynikających z ustawy zwraca się do organów o ich realizację. Sąd podkreśla, że należy domniemywać racjonalność ustawodawcy, który ustanowił przytoczone wyżej przepisy ustawy, w tym art. 67a § 1 pkt 3 ustawy - Ordynacja podatkowa, do stosowania których organy administracji są bezwzględnie zobowiązane przepisem art. 6 K.p.a., który stanowi: "Art. 6. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa." Z tego względu wszelkie stwierdzenia w stosunku do wniosku skarżącego jakoby miał na celu "uprzywilejowanie" jednych osób kosztem drugich czy "uszczuplenie dochodów podatkowych gminy" oraz zarzuty organów obu instancji pod adresem sytuacji samego skarżącego, który nie domaga się umorzenia z uwagi na własną sytuację – ważny interes prywatny, Sąd uznał za wykraczające poza przedmiot wniosku i sprzeczne z obowiązującym prawem. Sąd zwraca uwagę na to, że organy prawidłowo przyjęły, że zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych w niniejszej sprawie stosuje się wprost przepisy K.p.a., jednakże z tego stwierdzenia organy nie wyciągnęły właściwych wniosków. W szczególności organy nie zauważyły art. 8 K.p.a., który stanowi: "Art. 8. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej." Naruszenie art. 8 K.p.a - jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - miało miejsce w niniejszej sprawie w następujących okolicznościach. Po pierwsze: organy obu instancji zarzuciły skarżącemu, że "podejmując się remontu i konserwacji budynku zabytkowego przy ul. F strona musi uwzględniać również konsekwencje prawne, które z tego wynikają w postaci istnienia obowiązku zapłaty podatków, czy niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe, w tym przypadku za zajęcie pasa drogowego". Zdaniem Sądu, organy nie dostrzegły tego, że skarżący podjął się remontu i konserwacji tego zabytkowego budynku już w 2007 roku, a więc w chwili, gdy obowiązywała uchwała Rady Miasta Nr [...] z dnia [...] 2000 r. z późn. zm. - w sprawie zasad i trybu umarzania opłat za zajęcie pasa drogowego i § 5 tej uchwały stanowił (z uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2008 r. w sprawie zmian uchwały Nr [...] wynika, że organem uprawnionym, o którym mowa w § 5 jest Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu): "Organ uprawniony określony w § 4 dokonuje umorzenia w przypadku zajęcia pasa drogowego dla realizacji: - lokalnych inicjatyw inwestycyjnych, - inwestycji realizowanych z budżetu Miasta, realizowanych przez zespoły ekonomiki oświaty oraz szkoły i placówki, dla których organem prowadzącym jest Miasto K, - prac w zakresie konserwacji zabytków." Z kategorycznego brzmienia przytoczonego wyżej § 5 uchwały wynika, że umorzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego było obligatoryjne w sytuacji jego zajęcia dla realizacji prac w zakresie konserwacji zabytków. Z tego względu uwagi organów pod adresem skarżącego, jakoby w chwili rozpoczęcia remontu zabytkowej kamienicy zwanej Pałacem [...] powinien liczyć się z poniesieniem tego rodzaju opłat są całkowicie nieuprawnione. Sąd podnosi, że we wniosku z dnia 28 grudnia 2010 r. skarżący wyraźnie wskazał na uzyskiwane decyzje umorzeniowe, a w aktach znajdują się dokumenty świadczące o ich wydawaniu przez organ I instancji. Zdaniem Sądu, w sytuacji dokonywania przez organ I instancji obligatoryjnych umorzeń opłat za zajęcie pasa drogowego dla realizacji prac w zakresie konserwacji zabytków na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2000 r., ewentualne przyjęcie przez ten sam organ, że realizacja prac w zakresie konserwacji zabytków, a w szczególności dalsza realizacja prac w zakresie konserwacji zabytków tej samej inwestycji – Pałacu [...], nie wskazuje na ważny interes publiczny, powinno zostać rzetelnie uzasadnione. Uzasadnienie to powinno być dokonane w sposób nie mniej logiczny i przekonywujący od oczywistej tezy, że zachowanie zabytków stanowi dobro publiczne i leży w interesie publicznym i społecznym, na którą to tezę wskazuje wprost art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.), który stanowi: "Art. 3. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) zabytek - nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową;" Ma rację skarżący, zdaniem Sądu, podnosząc naruszenie przez organy obu instancji art. 8 K.p.a. także poprzez nierespektowanie dokonanych ze stroną skarżącą ustaleń w przedmiocie umorzenia opłaty w niniejszej sprawie w zamian za czasowe - na czas remontu ulicy W - usunięcie na własny koszt rusztowań. Z ustaleń tych wywiązał się jedynie skarżący, który wobec nie respektowania ustaleń przez organ może mieć – zdaniem Sądu - poczucie wciągnięcia go przez organ administracyjny w pułapkę. Na takie zachowanie organów Sąd nie wyraża zgody, albowiem jest ono sprzeczne z przytoczoną zasadą art. 8 K.p.a. – działania przez organy administracyjne w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Sąd zwraca uwagę na to, że w niniejszej sprawie organy nie zaprzeczyły istnieniu powyższych uzgodnień, a jedynie stwierdziły, że argumenty związane z tymi uzgodnieniami skarżący powinien złożyć w ewentualnym odwołaniu od decyzji naliczającej wysokość opłaty. Jednakże organy nie wskazały na jakiej podstawie, a w szczególności oparciu o jaki przepis prawa skarżący mógłby domagać się zwolnienia z ponoszenia tej opłaty. Sąd zauważa także, że organy powołały w podstawie prawnej również art. 40a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie dostrzegając, że przepis ten zawiera szereg ustępów nie mających nic wspólnego z przedmiotem postępowania. Nadto organ I instancji wydał decyzję dopiero po upływie 9 miesięcy od złożenia wniosku zamiast niezwłocznie, a najpóźniej w ciągu 30 dni. Zdaniem Sądu, takie działanie organów również powoduje stwierdzenie, że organy naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 8 K.p.a. Ma rację strona skarżąca wskazując na naruszenie przez organ odwoławczy przytoczonego wyżej art. 107 § 3 K.p.a. polegające na braku odniesienia się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, a dotyczących naruszenia art. 67a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię przesłanki ważnego interesu publicznego oraz naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym poprzez uznanie, że umorzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego w związku z robotami konserwatorskimi zabytkowych kamienic nie może być instrumentem realizacji zadania własnego gminy określonego w tym przepisie. Z uwagi na istotę przedmiotu wniosku, a wiec istotę niniejszej sprawy – uznanie renowacji zabytków za ważny interes publiczny stanowiący podstawę umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego pod rusztowanie związane z tą renowacją – brak odniesienia się organu w tym zakresie miał wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w warunkach uznania administracyjnego, jak również to, że organy obu instancji podkreślając, że uznanie nie oznacza dowolności, w rzeczywistości – zdaniem Sądu – nie ustrzegły się tej dowolności. Z tego względu Sąd podkreśla, że dla uniknięcia zarzutu dowolności organy są zobowiązane do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), a decyzja powinna spełniać wymogi wskazane w przytoczonym wyżej art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. O ile jednak działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony, to jednak organ nie jest uprawniony do rozstrzygania na podstawie własnych przekonań i poglądów, ale jest zobowiązany do przestrzegania całego dorobku prawnego. Innymi słowy, organ – w ramach uznania administracyjnego – zobowiązany jest do rozstrzygnięcia na podstawie i w ramach szeroko pojętego prawa. W tym wypadku organ nie może pominąć ustawowej przesłanki z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wskazującej na to, że zachowanie zabytku leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Uznanie, że interes społeczny nie jest ważnym interesem publicznym, o którym mowa w art. 67a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa bezwzględnie wymaga przekonywującego uzasadnienia, czego organy administracyjne nie dokonały. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zobowiązuje organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy do wzięcia pod uwagę zajętego przez Sąd stanowiska. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracyjne wydały zaskarżone decyzje z naruszeniem wskazanych i przytoczonych wyżej przepisów, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił je orzekając na mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej koszty zastępstwa procesowego – jak w pkt II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło