I OSK 2581/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 184/12 w sprawie ze skargi R.N. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e: Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 184/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę R.N. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Prezes Rady Ministrów odmówił przyznania R.N., urodzonemu [...] lipca 1963 r., renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dalej zwaną: "u.e.r." Decyzja ta uprawomocniła się i stała się ostateczna. Pismem z dnia 26 kwietnia 2010 r. R.N. ponownie wystąpił o przyznanie mu renty specjalnej w miejsce otrzymywanego zasiłku stałego. Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. umorzył postępowanie i decyzją z dnia [...] września 2010 r. utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2011 r. uchylił obie decyzje, wskazując iż organ winien wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne. Zgodnie z zaleceniami WSA w Warszawie, Sekretariat Prezesa Rady Ministrów wszczął postępowanie administracyjne z wniosku R.N., dalej zwanego: "skarżącym", o rentę specjalną z dnia 26 kwietnia 2010 r. i w postępowaniu tym ustalił, co następuje: Skarżący w latach 1984-1991 pracował w Ośrodku Pomocy Społecznej L., w latach 1991-2000 - w Urzędzie Miasta L. Następnie sprawował opiekę nad innym niż dziecko członkiem rodziny. W listopadzie oraz grudniu 2000 r. wykonywał pracę w ramach umowy zlecenia w Ministerstwie Zdrowia, w październiku 2002 r. zatrudniony był w Spółdzielni [...], zaś na przełomie kwietnia i maja 2003 r. zatrudniony był w Koncesjonowanym Biurze [...]. Łącznie na przestrzeni swojego życia udowodnił 12 lat, 1 miesiąc i 19 dni okresów składkowych oraz 6 lat, 10 miesięcy i 7 dni okresów nieskładkowych, ograniczonych do 1/3 okresów składkowych, tj. 4 lat i 17 dni. Udowodnił również okresy uzupełniające w ilości 1 rok, 1 miesiąc i 11 dni oraz 3 lata i 9 miesięcy pokrywające się z okresem zatrudnienia. R.N. dwukrotnie występował z wnioskiem o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, jednakże jej nie uzyskał. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 21 czerwca 2011 r. wynika, iż skarżący pozostaje w leczeniu z powodu wielu schorzeń, z których część jest nieuleczalna i postępująca. Lekarz rodzinny podał, iż leczenie to jest kosztowne i wymaga m. in. stosowania leków ze 100 % odpłatnością. Wnioskodawca nadesłał również oświadczenie swojej siostry, G.K., iż pomaga jej i opiekuje się nią na co dzień, gdyż jest ona osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. W piśmie z dnia 25 września 2011 r., wnioskodawca załączył: wywiad środowiskowy z 25 lipca 2011 r., zaświadczenie ZUS z 22 czerwca 2011 r. o wypłaconych zasiłkach chorobowych (za maj 2011 r. - 810,90 zł, za połowę czerwca 2011 r. - 418,41 zł), fakturę za energię elektryczną wskazującą na nadpłatę w kwocie 12,28 zł i planowane zużycie energii elektrycznej w okresie od połowy maja do polowy października 2011 r. w kwocie 240,73 zł, a także dowód wpłaty należności za czynsz w wysokości 210 zł za wrzesień 2011 r. Wnioskodawca jest kawalerem, nie posiada dzieci i mieszka sam w 2-pokojowym lokalu po remoncie. Pracownik socjalny MOPS w L., który przeprowadzał wywiad środowiskowy u wnioskodawcy stwierdził braki w wyposażeniu mieszkania. Strona leczy się w poradni kardiologicznej, endokrynologicznej, laryngologicznej, neurologicznej, diabetologicznej, onkologicznej, dermatologicznej i reumatologicznej. Ma orzeczony [...] stopień niepełnosprawności na stałe. Podano, że w marcu 2011 r. wnioskodawca osiągnął jednorazowy dochód ze sprzedaży mieszkania w wysokości [...] zł. W dniu wywiadu środowiskowego skarżący miał przyznany zasiłek chorobowy, który zgodnie z jego oświadczeniem będzie mógł pobierać do 24 września 2011 r. Podczas wywiadu środowiskowego wnioskodawca zgłosił, że oczekuje umorzenia świadczeń uznanych przez MOPS za nienależnie pobrane oraz przyznania mu dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawca swoje stałe, miesięczne opłaty oszacował na kwotę 442 zł (352 zł - czynsz, ok. 50 zł - prąd, ok. 40 zł - telefon), zaś wydatki na lekarstwa na ok. 400 zł. Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] października 2011 r. odmówił przyznania wnioskodawcy renty specjalnej. Skarżący w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podniósł nowych okoliczności mających wpływ na sprawę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. organ utrzymał w mocy swoje poprzednie roztrzygnięcie z dnia [...] października 2011 r., wskazując, iż zgromadzone w sprawie dokumenty oraz dodatkowe uzasadnienia wnioskodawcy nie stanowią szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania świadczenia specjalnego. Ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu Prezesa Rady Ministrów, jakie okoliczności uprawniające do nabycia świadczenia specjalnego należy uznać za szczególne. Podstawą uzyskania prawa do świadczenia specjalnego, przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów (w trybie szczególnym) muszą być jasno i dokładnie udokumentowane okoliczności, wskazujące, że wnioskodawca podczas swojej działalności, np. politycznej, naukowej, społecznej, gospodarczej położył wybitne i niepowtarzalne zasługi dla rozwoju kraju. Skarżący nie udokumentował skutecznie tego, by legitymował się wybitnymi osiągnięciami i zasługami dla kraju. Sam fakt sprawowania przez wnioskodawcę opieki nad niepełnosprawną siostrą niewątpliwie zasługuje na wysoką ocenę społeczną jednak nie posiada charakteru wyjątkowego, a tym samym jest niewystarczający do przyznania świadczenia specjalnego Jak wskazał organ, obecna sytuacja skarżącego nie jest wynikiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych, a samo powoływanie się na trudną sytuację materialną i zdrowotną nie stanowi wystarczającej przesłanki dla przyznania omawianego świadczenia, gdyż przedmiotowy przepis nie ma charakteru świadczenia socjalnego. Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, bądź zdrowotnej mają możliwość ubiegania się o inne rodzaje świadczeń, w szczególności przewidziane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, czy też w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. R.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przez organ prawa procesowego, to jest: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 12 § 1, art. 35 § 1-3, art. 36 § 1, art. 54 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: "k.p.a." oraz naruszenie prawa materialnego, to jest art. 82 ust. 1 u.e.r. Twierdził także, iż zaskarżona decyzja narusza Konstytucję RP, w szczególności równego traktowania obywateli. Prezes Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, stwierdził, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 u.e.r., jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/05 (123/9A/2006) oraz poglądami orzecznictwa sądów administracyjnych, świadczenie specjalne może być przyznane osobie legitymującej się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami i osiągnięciami w jakiejś dziedzinie aktywności np. na niwie zawodowej, społecznej, artystycznej, sportowej, czy też politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. W przeciwnym wypadku świadczenia specjalne zastępowałyby świadczenia przyznawane w ramach pomocy społecznej, co nie było zamiarem ustawodawcy przy stanowieniu przepisu art. 82 ust. 1 ww. ustawy. Jak uznał Sąd, z zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący spełniał wyżej wskazane kryteria legitymowania się wybitnymi i niepowtarzalnymi zasługami bądź osiągnięciami o znaczeniu ogólnokrajowym, ani też by jego obecna sytuacja życiowa była wynikiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] października 2011 r. o odmowie przyznania świadczenia specjalnego, jest prawidłowa. Sąd I instancji wskazał, że wbrew twierdzeniom skargi nie można w sposobie prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ dopatrzyć się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, na które to przepisy ogólnie powołuje się skarżący. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom uznania administracyjnego. Decyzja ta, z uwagi na wskazaną przez organ argumentację, nie nosi cech dowolności. Skarżący w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych. Powyższemu wyrokowi zarzucił: – naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym zastosowaniem art. 82 ust. 1 u.e.r. i uznaniem, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki przyznania skarżącemu renty w drodze wyjątku przy jednoczesnym stwierdzeniu, że takie przesłanki nie wynikają z przepisów prawa i decyzja o przyznaniu renty w drodze wyjątku jest podejmowana przez organ uznaniowo; – naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 ppsa i rozstrzygnięcie sprawy w oderwaniu od stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy i przyjęcie, że nie zaistniały okoliczności specjalne obligujące organ do uwzględnienia wniosku skarżącego i przyznania renty specjalnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator wywodził, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.10.2006r., sygn. akt: P 38/05, przy przyznawaniu renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 u.e.r., brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jakkolwiek nie może być ona jedyną przesłanką przyznania stosownego świadczenia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2005 r. II SA/Wa 144/2005). Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę na fakt bardzo złej sytuacji finansowej strony, w związku z czym, w jego ocenie, pierwsza przesłanka umożliwiająca uzyskanie renty specjalnej jest w niniejszej sprawie spełniona. W ocenie kasatora, sprawa skarżącego jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem także dlatego, że wyróżniał się on na niwie zawodowej pełniąc przez 9 lat służbę w administracji publicznej (Urzędzie Miasta L.) oraz przez 7 lat w organach pomocy społecznej (Ośrodku Pomocy Społecznej L.), a jego praca zasługiwała na szczególne uznanie. Jak stwierdził autor skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 134. § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc Sąd nie może pominąć faktu, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki przyznania renty specjalnej skarżącemu. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 28 lutego 2014r., pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę, że przed Sądem I instancji dopuszczono się nieważności postępowania, albowiem nie uwzględniono wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy w dniu 10 kwietnia 2014 r., pomimo przedłożenia przez stronę zaświadczenia o chorobie. Ponadto pełnomocnik skarżącego na ww. rozprawie podniósł, że zostały naruszone przepisy art. 7, 10, 77 oraz art. 268 a k.p.a., wytykając Sądowi I instancji pominięcie okoliczności braku poinformowania skarżącego o skutkach niedostarczenia dokumentów, o które wzywał organ, a ponadto wskazał, iż w aktach brak jest dokumentów, z których wynikałoby upoważnienie do wydania decyzji. Pełnomocnik strony wyjaśnił, że zgłoszone na rozprawie zarzuty, odnoszące się do braku dostrzeżenia przez Sąd I instancji naruszenia wskazanych norm k.p.a., odnoszą się do zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i 133 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie w całości, jako niemającej usprawiedliwionych podstaw, podnosząc, że nie doszło do zarzucanego Sądowi naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. i rozstrzygnięcia sprawy w oderwaniu od stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy, albowiem sama odmienna od stanowiska sądu orzekającego subiektywna ocena strony skarżącej o spełnieniu przesłanek przyznania renty specjalnej nie może skutkować uznaniem skuteczności podniesionego zarzutu, który zresztą nie został szczegółowo uzasadniony. W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego, Prezes Rady Ministrów, stwierdził, że nie został naruszony przepis art. 82 ust. 1 u.e.r. Za zdarzenie o charakterze losowym uznać można, w ocenie organu, zdarzenie szczególne, wyjątkowe oraz odbiegające od typowych sytuacji w jakich mogą znajdować się inne osoby, które są niezdolne do pracy czy też sprawujące opiekę nad osobami chorymi. Organ zgodził się ze stanowiskiem Sądu, że świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być wybitne zasługi wnioskodawcy, które muszą być obiektywne oraz szczególne, a więc jednostkowe, wyjątkowe, mające znaczenie dla całej Polski, a nie tylko dla małej lokalnej społeczności (których skarżący nawet nie wykazał), jak również mogą to być szczególne zdarzenia losowe, które również muszą być wyjątkowe. Organ zwrócił uwagę, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 października 2006 r. (sygn. akt P 38/05) wskazał, iż chodzi o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne", zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności, co w przedmiotowej sprawie nie zachodzi i dlatego też wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako niemającej usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nałożony art. 183 § 1 in fine p.p.s.a. obowiązek badania z urzędu nieważności postępowania determinuje kolejność kontroli orzeczenia sądu objętego skargą kasacyjną. Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej musi być bowiem dokonana ocena prowadzonego przez Sąd I instancji postępowania pod kątem przesłanek nieważności, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. W razie stwierdzenia wystąpienia jednej z tych przesłanek, skutkującego nieważnością postępowania sądowego, zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, niezależnie od podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, których w takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie ocenia. Podstawy nieważności mają bowiem charakter bezwzględny, a to oznacza, że nie jest wymagany związek między ich zaistnieniem a merytoryczną trafnością rozstrzygnięcia sądu I instancji (zob. G. Rząsa, Nieważność postępowania sądowoadministracyjnego jako podstawa skargi kasacyjnej, Warszawa 2011, s. 219). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił z urzędu uwagę na przesłankę nieważności, określoną w przepisie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., z którego wynika, że nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony swoich praw. Jak wskazuje się w literaturze, sytuacja przewidziana w przywołanym przepisie ma miejsce w razie łącznego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze, zostały naruszone przepisy postępowania sądowoadministracyjnego regulujące udział strony w tym postępowaniu. Po drugie, na skutek tych uchybień procesowych strona rzeczywiście i wbrew swojej woli nie uczestniczyła w postępowaniu lub jego istotnej części. Po trzecie wreszcie, skutki tych uchybień nie mogły zostać usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem wyroku w danej instancji (por. G. Rząsa, Nieważność postępowania sądowoadministracyjnego jako podstawa skargi kasacyjnej, Warszawa 2011, s. 221). W niniejszej sprawie 10 kwietnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy z powodu jego choroby, do którego zostało załączone zaświadczenie lekarskie z 5 kwietnia 2013 r., w którym stwierdzono, że strona ze względu na stan zdrowia musi pozostać w domu przez około 12 dni. Jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 10 kwietnia 2013 r., przyczyną nieuwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy było nieusprawiedliwienie niestawiennictwa stosownym zaświadczeniem. Zagadnienie możliwości odroczenia rozprawy z powodu niemożności stawiennictwa strony reguluje przepis art. 109 p.p.s.a., zgodnie z którym rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika wywołana jest nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Stosownie do literalnej treści przywołanego przepisu, przeszkoda uzasadniająca odroczenie rozprawy musi być znana sądowi, a jednocześnie niemożliwa do przezwyciężenia (zob. B. Dauter, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 332). W niniejszej sprawie zaświadczenie o chorobie skarżącego zostało wydane 5 kwietnia 2013, a zatem jedynie pięć dni przed planowanym terminem rozprawy. Tego samego dnia wniosek o odroczenie rozprawy został wysłany do Sądu pocztą. W zaświadczeniu lekarskim jako wskazanie lekarskie wpisano "chory musi pozostać w domu". Jak słusznie podniosła strona skarżąca, zapewnienie zastępstwa procesowego w tak krótkim czasie było z pewnością znacznie utrudnione. W tym stanie rzeczy należy więc uznać, że Sąd I instancji, stosownie do wniosku skarżącego, obowiązany był odroczyć rozprawę, albowiem zaszły przesłanki jej odroczenia, określone w ww. przepisie, skoro wniosek o odroczenie rozprawy wraz ze zwolnieniem lekarskim wpłynął do Sądu przed jej terminem, a strona nie została zobowiązana przez Sąd do jakiegokolwiek uzupełnienia przedmiotowego wniosku, ani też nie została poinformowana, że przedłożone zwolnienie lekarskie nie zostanie przez Sąd uwzględnione. Tym samym, trzeba przyjąć, iż oddalając wspomniany wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, którego skutkiem było pozbawienie strony możliwości uczestniczenia w istotnej części tego postępowania (rozprawie). Doprowadziło to do ograniczenia jej uprawnienia do bycia wysłuchanym przez sąd, które jest składnikiem gwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 października 2006 r., sygn. akt SK 34/06). Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania, o której stanowi art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Stwierdzona nieważność postępowania obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, bez możliwości odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż ocena wyroku wydanego w nieważnym postępowaniu staje się bezprzedmiotowa, jeżeli niezależnie od jej wyniku orzeczenie podlega uchyleniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 183 § 1 i 2 pkt 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W wydanym wyroku nie orzeczono o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.