II FSK 2092/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-19
Skład orzekający: Zbigniew Kmieciak, Bogdan Lubiński, Małgorzata Długosz-Szyjko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewłaściwe wykonanie wyroku sądu administracyjnego, polegające na niezastosowaniu się do oceny prawnej lub wskazań co do dalszego postępowania, stanowi podstawę do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. (skarga na niewykonanie wyroku)?Ratio decidendi
Niewłaściwe wykonanie wyroku, w tym niezastosowanie się do oceny prawnej lub wskazań co do dalszego postępowania, nie jest równoznaczne z niewykonaniem wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy organ w ogóle nie wykonuje orzeczenia lub wykonuje je z przekroczeniem terminu, a nie sytuacji, gdy organ podejmuje działania, ale są one wadliwe lub sprzeczne z wytycznymi sądu. W przypadku wadliwego wykonania wyroku strona może dochodzić odszkodowania przed sądem powszechnym lub zaskarżyć wadliwe rozstrzygnięcie w trybie kontroli instancyjnej i sądowej.Stan faktyczny
Skarżąca zarzuciła Starostę Pyrzyckiego niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Szczecinie dotyczącego stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca twierdziła, że organ nie wykonał wyroku, ponieważ nie dokonał wymaganych ustaleń i wydał postanowienie oparte na tych samych wadliwych przesłankach, które zostały uchylone przez sąd. WSA oddalił skargę, uznając, że doszło do wadliwego, a nie niewłaściwego wykonania wyroku. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 154 § 1 P.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia del. WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 201/12 w sprawie ze skargi M. T. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wydanego w dniu 4 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 577/11 przez Starostę Pyrzyckiego w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 201/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę wniesioną przez M.T. zwaną dalej: "Skarżącą") na niewykonanie przez Starostę P. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 4 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Sz 577/11.
2. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego do wyrokowania przez Sąd I instancji wynikało, że pismem z dnia 14 lutego 2012 r. Skarżąca wezwała Starostę P. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 577/11. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżąca otrzymała pismo Powiatowego Urzędu Pracy w P. z 27 lutego 2012 r., tj. postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym.
3. Następnie Skarżąca w skardze z dnia 5 marca 2012 r. wniosła o ukaranie Starosty P. oraz Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. grzywną w wysokości po 5.000 zł. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że w grudniu 2011r. i styczniu 2012r. poinformowała Starostę P. oraz Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. o niekorzystnym dla nich rozstrzygnięciu w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 4 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 577/11 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Po uprawomocnieniu się wyroku Sądu, w dniu 23 stycznia 2012 r. Skarżąca wystąpiła do Starosty P. i Zarządu Powiatu, któremu podlega Powiatowy Urząd Pracy o wykonanie wyroku i usunięcie szkód postępowania. Podniosła, że w dniu 8 lutego 2012 r. otrzymała pismo pomijające dostrzeżone przez Sąd nieprawidłowości w trakcie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wskazała również, że jej zdaniem przez wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 4 listopada 2011 r. należy rozumieć: okazanie tytułu wykonawczego, przedstawienie kiedy ten tytuł został doręczony, wyjaśnienie dlaczego organ nie posiadał tytułu, którego wydania żądała Skarżąca przez około 2 miesiące, oraz ewentualnie przyznanie, że nie został on wystawiony i doręczony prawidłowo. Skarżąca zarzuciła powielanie kłamstw i nie wyjaśnienie okoliczności wskazanych w wyroku. Samo wydanie postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, w którym podważa się ustalenia sądowe, zdaniem Skarżącej, nie może zostać uznane za wykonanie wyroku. Skarżąca wskazała też na naruszenie art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, traktując przeprowadzoną egzekucję jako formy kary finansowej, nadużycia prawa (art. 17) czy dyskryminacji w kontaktach z Urzędem Pracy (art. 14).
4. Pismem z 31 marca 2012 r. Skarżąca wskazała i załączyła nowe dowody świadczące o postępowaniu Starosty P. i podległych mu pracowników, tj. pismo z dnia 8 i 9 marca 2012 r. stanowiące odpowiedź Starosty P. i Powiatowego Urzędu Pracy, co do kwestii przedawnienia oraz, co do trybu postępowania w sprawie świadczeń Urzędu Pracy.
5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przekazało następnie do Sądu skargę Skarżącej z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. W odpowiedzi na powyższą skargę Skarżącej Starosta P. przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przebieg postępowania administracyjnego i egzekucyjnego, wnosząc o oddalenie skargi z uwagi na to, że organ podejmował określone czynności. Do odpowiedzi na skargę organ załączył postanowienie z dnia 27 lutego 2012 r. w sprawie stanowiska wierzyciela oraz pisma kierowane do urzędu skarbowego.
6. Następnie pismem z 24 lipca 2012 r. Skarżąca, w uzupełnieniu powyższej skargi, wskazując na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r., podtrzymując zarzut niewykonania wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), do wykonania którego wezwała organ 14 lutego 2012 r., zarzuciła zaniechanie dokonania ustaleń wskazanych w powołanym wyroku. Skarżąca zarzuciła też, że postanowienie wierzyciela z 27 lutego 2012 r. zostało wydane w oparciu o te same ustalenia, które były podstawą wcześniejszego postanowienia z 15 czerwca 2010 r., uchylonego powołanym wyrokiem.
7. W odpowiedzi na stanowisko Skarżącej zawarte w uzupełnieniu skargi Starosta P. wskazał na brak spełnienia przesłanek z art. 154 § 1 P.p.s.a., albowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 4 listopada 2011 r. wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego 27 stycznia 2012 r. Następnie został przekazany do Starostwa Powiatowego 6 lutego 2012 r. Z kolei Powiatowy Urząd Pracy przesłał wyrok Urzędowi Skarbowemu, zaś Urząd Skarbowy wystąpił do Starosty Powiatowego Urzędu Pracy o zajęcie stanowiska wierzyciela, co nastąpiło 27 lutego 2012 r.
8. Pismem z 22 listopada 2012 r. Skarżąca odniosła się do stanowiska zawartego w odpowiedzi Starosty Powiatowego w P. wskazując, że nie przeczy, iż postanowienie Starosty Powiatowego z 27 lutego 2012 r. jest wydane z zachowaniem terminu, lecz wskazuje iż Starosta wydał ponowne postanowienie pomimo, że nie posiadał informacji na które wskazał Sąd. Ponadto zdaniem Skarżącej, nie chodzi tu o niestosowanie oceny prawnej zawartej w wyroku, ale o brak czynności po stronie Starosty co do wskazanej przez Sąd potrzeby ustaleń i wyjaśnień.
9. Natomiast w piśmie z 3 stycznia 2013 r. Skarżąca wskazując na trwającą prawie 3 lata procedurę odwoławczą, w której Urzędy Skarbowy i Powiatowy w P. wykonały z całą bezwzględnością egzekucję, podniosła że naruszono jej godność obywatela i szereg przepisów, które wskazała wcześniej. Postępowanie urzędników Skarżąca ocenia jako szykanę swojej osoby i celowo daleko posuniętą złośliwość urzędniczą w łamaniu praw strony. Skarżąca poinformowała również o postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. 10 grudnia 2012 r. Skarżąca zwróciła też uwagę na kserokopię tytułu wykonawczego, co uzasadnia wezwanie Urzędu Skarbowego i Powiatowego Urzędu Pracy w P. do nadesłania oryginału tytułu egzekucyjnego oraz okazania dowodów doręczeń.
10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu niniejszej sprawy, oddalając powyższą skargę, powołał się na treść art. 154 § 1 P.p.s.a., wskazując że niewykonanie wyroku ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. W pojęciu tym mieści się działanie organu polegające na uchylaniu się od zastosowania orzeczenia, nie mieści się natomiast w tym pojęciu nieprawidłowe wykonanie orzeczenia. Natomiast niezastosowanie się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, nie stanowi zdaniem Sądu I instancji uchylenia się od zastosowania się do orzeczenia sądowego, lecz polega na nieprawidłowym, wadliwym wykonaniu tego orzeczenia. Sąd I instancji zauważył również, że o niewykonaniu wyroku, polegającego na podjęciu działań czy aktu przez organ, ale w sytuacji gdy treść tych działań pozostaje w sprzeczności z oceną prawną czy wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku sądu, mowa jest w art. 154 § 4 p.p.s.a. W takiej sytuacji jednak, a nie w sytuacji opisanej w art. 154 § 1 p.p.s.a. strona, jak przyjmuje doktryna, może wystąpić o odszkodowanie dochodzone przed sądem powszechnym za doznaną szkodę. Sąd i instancji zauważył następnie, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sądowych niniejszej sprawy oraz aktach sądowych sprawy sygn. akt I SA/Sz 577/11 wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 4 listopada 2011 r. uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Samorządowego w S. z 19 maja 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty P. z 15 czerwca 2010 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Następnie Starosta P. w ponownym postępowaniu postanowieniem z 27 lutego 2012 r. zajął stanowisko jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym. Od tego postanowienia Skarżąca złożyła zażalenie, które Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. uwzględniło i postanowieniem z 15 maja 2012 r. uchyliło zaskarżone postanowienie oraz przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Z kolei w ponownym postanowieniu z 30 lipca 2012 r. Starosta P. zajął stanowisko jako wierzyciel, które po raz kolejny zostało po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej uchylone w 10 grudnia 2012 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji wskazał, że Starosta P. w ustawowym terminie rozstrzygnął sprawę zainicjowaną zarzutami Skarżącej – czego w istocie Skarżąca nie kwestionuje, podnosząc w istocie zarzut nie podjęcia czynności procesowych nakazanych wyrokiem z dnia 4 listopada 2011 r., celem wyjaśnienia sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Oznacza to zdaniem tego Sądu, iż nie został spełniony jeden z ustawowych warunków wymierzenia organowi grzywny. Nie mamy bowiem w tym przypadku do czynienia z niewykonaniem wyroku uwzględniającego skargę uchylającego zaskarżony akt. Sąd I instancji podniósł również, że Skarżąca żądając wymierzenia organowi grzywny, uzasadnia skargę wadliwością wydanego postanowienia. Taki zarzut nie może jednak stanowić podstawy wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Może natomiast stanowić zarzut dotyczący prawidłowości podjętego postanowienia w toku kontroli instancyjnej. Zarzut ten zatem nie może odnieść zamierzonego skutku na etapie postępowania w sprawie ze skargi na niewykonanie wyroku, nie został bowiem spełniony jeden z warunków wymierzenia grzywny. Sąd zauważył również, że Skarżąca czyniąc zadość wymogom formalnym skargi, co do wezwania właściwego organu do wykonania wyroku, tj. Starosty P., Powiatowego Urzędu Pracy w P., skargę do Sądu skierowała jednak za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., co również prowadzi do stwierdzenia braku spełnienia kolejnego ustawowego warunku. Ponadto podnoszone zarzuty Skarżącej kierowane przeciwko pracownikom aparatu administracyjnego, w ocenie Sądu, mogą być przedmiotem np. skargi na działalność organu czy jego pracownika w trybie Działu VIII K.p.a., czy jako naruszające dobre imię Skarżącej w postępowaniu przed sądem powszechnym (art. 24 Kodeksu cywilnego), czy też w sytuacji poniesienia szkody przez Skarżącą również w powództwie cywilnym o stosowne odszkodowanie (art. 154 § 4 p.p.s.a).
11. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, zaskarżając go w całości oraz zarzucając naruszenie art. 154 § 1 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji brak zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy. Wskazując na powyższy zarzut Skarżąca wniosła w skardze kasacyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu i instancji zgodnie z którym przez niewykonanie wyroku, w rozumieniu jakie temu pojęciu nadał ustawodawca w art. 154 § 1 p.p.s.a., rozumieć należy jedynie sytuacje, w których organ nie wykonał orzeczenia w ogóle (nie podjął żadnych czynności) lub wykonał, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Zdaniem Skarżącej, w ugruntowanym na podstawie tego przepisu orzecznictwie wskazuje się bowiem, również na sytuacje, w których organ podejmuje, co prawda działanie, ale pozostaje ono w sprzeczności ze wskazaniami do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku sądu administracyjnego. Zdaniem Skarżącej, taka właśnie sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem Starosta P., przy powtórnym rozpoznaniu sprawy, po wydaniu 4 listopada 2011 r. wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie I SA/Sz 577/11, zaniechał ustalenia okoliczności, na które wskazano w uzasadnieniu tego wyroku. W konsekwencji, Starosta wydał 27 lutego 2012 r. postanowienie - stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego - opierając swoje rozstrzygnięcie o te same ustalenia, które były podstawą postanowienia uchylonego przez WSA wyrokiem z 4 listopada 2011 r. Dopiero pismami z 22 maja 2012r. i 6 czerwca 2012 r. - a więc wystosowanymi już po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku - Starosta P. podjął czynności zgodne ze wskazówkami zawartymi w wyroku WSA z 4 listopada 2011 r. Natomiast wcześniejsze pismo Starosty P., datowane na 10 lutego 2012 r., skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., nie stanowiło wykonania wyroku Sądu, skoro, mimo nie uzyskania od organu egzekucyjnego stosownych wyjaśnień, Starosta wydał kolejne postanowienie. Skarżąca zauważyła też w tym miejscu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zobowiązał wierzyciela do ustalenia wskazanych w uzasadnieniu wyroku okoliczności, a nie jedynie wystosowania bezskutecznego pisma. Co prawda, wytyczne Sądu kierowane były do organu egzekucyjnego, jednakże to na wierzycielu, do którego należy decyzja w przedmiocie zasadności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, ciążył obowiązek ustalenia wszystkich okoliczności decydujących o prawidłowości prowadzonej egzekucji administracyjnej. Starosta P. podjął prawidłowe czynności w powyższym zakresie dopiero po złożeniu przez nią skargi na niewykonanie wyroku - wyegzekwował od organu egzekucyjnego informacje niezbędne dla poczynienia wymaganych przez Sąd ustaleń. Zdaniem Skarżącej, przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. znajduje zastosowanie w sytuacji, kiedy organ nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego i taka sytuacja miała miejsce w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. W konsekwencji, niezasadne jest zdaniem Skarżącej stanowisko, iż o niewykonaniu wyroku, w znaczeniu przyjętym przez Skarżącą, mowa jest w art. 154 § 4 P.p.s.a. i w tej sytuacji Skarżącej przysługuje jedynie roszczenie odszkodowawcze, na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. wskazuje bowiem na sytuacje, w których organ, w powtórnym postępowaniu, nie dokonuje stosownej czynności. Taka sytuacja jest przesłanką wymierzenia organowi grzywny. Skarżąca nie wskazuje na sprzeczność działań podjętych przez Starostę P. z oceną prawną wskazaną w uzasadnieniu wyroku WSA, lecz na brak tych działań. Celem postępowania administracyjnego jest bowiem wyjaśnienie sprawy, a nie powielanie, co najmniej przedwczesnych, rozstrzygnięć, które następnie podlegają uchyleniu przez organ nadrzędny. Wskazówki do dalszego prowadzenia postępowania przez Starostę P., zawarte w wyroku WSA z 4 listopada 2011 r., miały na celu zapobieżenie sytuacji, jaka nastąpiła w przedmiotowej sprawie - ponowne rozpoznanie sprawy przez Starostę P. miało uwzględnić wszystkie te okoliczności, których prawidłowego ustalenia zaniechano przy wcześniejszym rozpoznaniu sprawy i których uwzględnienie było niezbędne dla wydania prawidłowej decyzji.
12. W odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną Starosta Powiatowy w P. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bowiem zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Szczecinie , odpowiada prawu.
13. Skarga kasacyjna Strony została oparta jedynie na podstawie kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. tj. na naruszeniu przepisów postępowania. Zauważyć należy, że prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej powinien zawierać przepis art. 174 pkt 1 i 2 lub art. 174 pkt 1 lub 2 P.p.s.a., a nie jedynie wskazywać – jak w niniejszej sprawie – na naruszenie przepisów postępowania. Jednakże powyższy brak skargi kasacyjnej, sam w sobie, nie czyni jeszcze zarzutu naruszenia przepisu art. 154 § 1 P.p.s.a. formalnie nieskutecznym – ale jest niewątpliwie błędem, który nie powinien występować w tego rodzaju środku zaskarżenia. Istota problemu jaki zarysował się w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie; czy organy podatkowe pozostawały w bezczynności lub przewlekle prowadziły postępowanie nie wykonując wyroku uchylającego postanowienie w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z treści art. 154 § 1 P.p.s.a. wynika, że grzywna stanowi w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych. Niewykonanie wyroku ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. W pojęciu tym mieści się działanie organu polegające na uchylaniu się od zastosowania orzeczenia, nie mieści się natomiast w tym pojęciu nieprawidłowe wykonanie orzeczenia. Niezastosowanie się do oceny prawnej, wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, nie stanowi uchylenia się od zastosowania się do orzeczenia sądowego lecz polega na nieprawidłowym, wadliwym wykonaniu tego orzeczenia. Co istotne, na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko to, czy zostało ono faktycznie wydane. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na niewykonanie wyroku, bada jedynie czy zostały spełnione formalne przesłanki warunkujące wniesienie skargi natomiast merytoryczna poprawność podejmowanych przez organy podatkowe działań nie jest w tym trybie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
14. W postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. należy również ustalić jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty rzeczywiście wskazują na niewykonanie wyroku. Ustalenia te powinny zostać dokonane w oparciu o nadesłane akta administracyjne z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wniesienia skargi o wymierzenie grzywny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ustalił, na podstawie akt niniejszej sprawy oraz akt sprawy I SA/Sz 577/11, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 4 listopada 2011r. uchylił postanowienie z 19 maja 2011r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i poprzedzające je postanowienie z 15 czerwca 2010r. Starosty P. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Starosta P. w ponownym postępowaniu, postanowieniem z 27 lutego 2012 r. zajął stanowisko jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym. Od tego postanowienia Skarżąca złożyła zażalenie, które Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. 15 maja 2012 r. uwzględniło, uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W ponownym postanowieniu z 30 lipca 2012r. Starosta P. zajął stanowisko jako wierzyciel, które po raz kolejny zostało po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej uchylone 10 grudnia 2012r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zatem prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że Starosta P. w ustawowym terminie określonym w przepisach, podjął czynności w sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza zarówno konkretnych działań organów, ale także ogólna i całościowa ich ocena wskazuje na aktywne działania organów i nie daje podstaw do przyjęcia bezczynności lub przewlekłości. Oznacza to, iż nie został spełniony jeden z ustawowych warunków wymierzenia organowi grzywny. Nie mamy bowiem w tym przypadku do czynienia z niewykonaniem wyroku uwzględniającego skargę poprzez uchylenie zaskarżonego aktu. Niewykonanie wyroku ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ nie wykonuje obowiązku wydania w określonym ustawowo terminie aktu prowadzącego do zakończenia sprawy. Nie jest przy tym istotne czy rozstrzygając sprawę organ uwzględnił w całości lub w części żądanie zawarte we wniosku/zażaleniu, gdyż obowiązkiem organu wynikającym z wyroku uwzględniającego skargę na postanowienie, jest wyłącznie ponowne rozpoznanie sprawy. Natomiast kontrola merytoryczna wydanego postanowienie może nastąpić w administracyjnym postępowaniu odwoławczym. Oczywiście możliwe jest, po wyczerpaniu trybu administracyjnego, wniesienie skargi podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu sądowym. Zatem podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności, że Starosta P., przy powtórnym rozpatrywaniu sprawy, po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 4 listopada 2011 r., zaniechał ustalenia okoliczności, na które wskazano w uzasadnieniu tego wyroku, a ustaleń dokonał dopiero po wniesieniu skargi – nie mogły zostać uwzględnione. Wskazać bowiem należy, że skoro organ podatkowy I instancji podjął czynności, które – w ocenie Skarżącej – nie uwzględniają stanowiska Sądu, wyrażonego w wyroku uchylającym poprzednie postanowienie, to okoliczność ta nie może skutkować ukaraniem grzywną na podstawie, art. 154 § 1 P.p.s.a. Nierespektowanie oceny prawnej i wskazań, co do dalszego prowadzenia sprawy zawartej w wyroku sądu może być zwalczane w drodze postępowania instancyjnego i stanowić podstawę uchylenia tego rodzaju decyzji (podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 426/05). Słusznie również zwrócił uwagę Sąd I instancji, że o niewykonaniu wyroku, polegającego na podjęciu działań czy aktu przez organ, ale w sytuacji gdy treść tych działań pozostaje w sprzeczności z oceną prawną czy wskazaniami, co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku sądu, mowa jest natomiast w art. 154 § 4 P.p.s.a. W takiej sytuacji jednak, a nie w sytuacji opisanej w art. 154 § 1 P.p.s.a. strona może wystąpić o odszkodowanie dochodzone przed sądem powszechnym za doznaną szkodę.
15. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło