II SAB/Wa 93/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-11

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym udostępnienia informacji publicznej?
Ratio decidendi
Oddział spółki akcyjnej, mimo wyodrębnienia organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego, nie posiada odrębnej podmiotowości prawnej ani zdolności sądowej. Zdolność sądową posiada jedynie sama spółka akcyjna jako osoba prawna. W związku z tym skarga wniesiona przez lub przeciwko oddziałowi spółki akcyjnej podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący Z. M. i E. M. wnieśli skargę na bezczynność [...] S.A. Oddział [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Organ, do którego wniesiono skargę, wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że żądanie skarżących nie dotyczyło spraw publicznych. Sąd rozpoznał skargę, badając w pierwszej kolejności zdolność sądową oddziału spółki.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę i zwrócić uiszczony wpis od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. i E. M. na bezczynność [...] S.A. Oddział [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. Z. M. i E. M. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. wystąpili do [...] S.A. Oddział [...] o udostępnienie, w oparciu o art. 4 ust.1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwszy ustawy o dostępie do informacji publicznej, kserokopii decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy wskazanych w piśmie linii elektroenergetycznych. Następnie pismem z dnia 30 stycznia 2013 r. skarżący wnieśli, za pośrednictwem [...] S.A. Oddział [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność [...] S.A. Oddział [...], polegającą na nieudostępnieniu żądanej wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. informacji publicznej, jak również niewydaniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę [...] S.A. Oddział [...] wniosła o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie, wskazując, że żądanie skarżących nie dotyczy uzyskania informacji o sprawach publicznych lecz informacji, które mają służyć w ich indywidualnej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 P.p.s.a., zdolność sądową, czyli zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna, a ponadto państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, jak też inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stronami postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 32 P.p.s.a., są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie stronami postępowania są skarżący oraz [...] S.A. Oddział [...], na którą wskazali skarżący w skardze, jako na organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Przed przystąpieniem do badania zasadności skargi Sąd zobowiązany jest do zbadania zdolności sądowej stron, biorących udział w postępowaniu sądowym. Zatem w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową. Spółka akcyjna osobą prawną staje się z chwilą wpisania jej do rejestru - Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (art. 306 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.). Kodeks spółek handlowych nie reguluje kwestii tworzenia oddziałów spółek akcyjnych, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednak na możliwość posiadania przez przedsiębiorcę (spółkę akcyjną) oddziałów wskazują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Pomimo jednak organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, bowiem podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy (por. A. Janiak. Komentarz do art. 436 Kodeksu cywilnego, pub. LEX, 2012 nr 128071). Z powyższego wynika, że osobowość prawną, a co za tym idzie zdolność sądową, posiada jedynie spółka akcyjna, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie stroną postępowania może być wyłącznie [...] S.A. z siedzibą w {...]. Jednocześnie wyjaśnić należy, że niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem podlegającym uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 31 P.p.s.a. Reasumując, skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Z tych też względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a skarga podlega odrzuceniu. Jednocześnie stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, należało zwrócić stronie uiszczony wpis od wniesionej skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło