III SA/Łd 108/13
WyrokWSA w Łodzi2013-04-11
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW, a następnie uchylił pierwotną decyzję i przyznał płatność w pomniejszonej wysokości, gdy okazało się, że jedna z deklarowanych działek nie była użytkowana rolniczo i nie stanowiła gruntu rolnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ stwierdzenie, że deklarowana działka nie była użytkowana rolniczo, stanowiło nową okoliczność faktyczną nieznaną organowi wydającemu pierwotną decyzję. W konsekwencji, organ I instancji prawidłowo uchylił pierwotną decyzję i przyznał płatność w pomniejszonej wysokości, a organ odwoławczy prawidłowo utrzymał ją w mocy, uzupełniając braki uzasadnienia decyzji organu I instancji. Sąd oddalił skargę, uznając, że naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca H.S. wniosła o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008, deklarując 4 działki o łącznej powierzchni 2,20 ha. Kontrola wykazała, że jedna z działek (nr 125) nie była użytkowana rolniczo i stanowiła las. W związku z tym, organ I instancji wznowił postępowanie, uchylił pierwotną decyzję o przyznaniu płatności i wydał nową decyzję, przyznając płatność w pomniejszonej wysokości. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania dotyczących uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi H. S. – R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu M. S. – Kancelaria Radców Prawnych A w Ł., przy [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych zawierającą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu M. S. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., po rozpatrzeniu odwołania H.S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] r., nr [...]. Decyzją tą, po wznowieniu z urzędu postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. orzekł o uchyleniu w całości decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania Nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. oraz przyznał H.S. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach, po potrąceniu kwoty 35,80 ( kwota sankcji łącznie ) , płatność ONW na rok 2008 w łącznej wysokości 340,10 zł.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz 151 § 1 pkt 3 k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 ze zm.) , art. 7, art. 13, art. 15 ust. 2 , art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady(WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. Urz. UE z 2006 r. Nr L 368, str. 74 ze zm.), art. 23 ust.1, art. 23a ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 1 , art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. WE L z 2004 r. Nr 141 , str.18-56 ze zm.), załącznik nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW ( Dz. Urz. UE z 2006 r. Nr L 171 str.90 ) oraz art. 136, art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE L z 2004 r. Nr 345 str.1 ze zm.); art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 316/2009 z dnia 17 kwietnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1973/2004 (Dz.Urz. UE z 18 kwietnia 2009 r. Nr L 100, str.3) w związku z art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. z 2007 nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 ( Dz. U. z 2009 r nr 40, poz. 329), § 2 , § 3 ust. 1, § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 ( Dz. U. z 2007 r. nr 68, poz. 448, , Dz. U. z 2008 r. nr 110, poz. 704) , § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji na miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 15 maja 2008 r. H. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008, w treści którego zadeklarowała do płatności działki rolne: A o powierzchni 0,10 ha, położoną na działce ewidencyjnej Nr 125, B o powierzchni 0,48 ha, położoną na działce ewidencyjnej Nr 50/3, C o powierzchni 0,47 ha, położoną na działce ewidencyjnej Nr 51, D o powierzchni 0 1,15 ha, położoną na działkach ewidencyjnych Nr 53 i 54/2. Łączna powierzchnia zgłoszonych gruntów wyniosła 2,20 ha.
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. przyznał stronie płatność ONW w kwocie 393,80zł.
W dniu 3 września 2010r. w gospodarstwie rolnym została przeprowadzona kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że działka o nr ewidencyjnym 125 jest w całości porośnięta lasem, w związku z tym zastosowano kod pokontrolny DR10.
Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. działając w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] r.
Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] postanowił o dopuszczeniu w sprawie dowodu z protokołu z czynności kontrolnych z dnia 3 września 2010 r. wraz z dokumentacją graficzną. Pismem z dnia 11 stycznia strona została też poinformowana o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a.
W wyjaśnieniach zawartych w pismach z dnia 2 maja 2011r. i z dnia 12 marca 2012 r. i strona podniosła, iż we wniosku o dopłaty w latach 2004-2009 pomyłkowo wpisała działkę nr 125, w rzeczywistości zaś użytkuje działkę nr 52. W numerze dz. 125 występują cyfry 2 i 5 odwrotne do 5 i 2. Stąd zaistniała pomyłka. Wyjaśniła nadto, że działka nr 52 jest faktycznie użytkowana przez nią od 1985 roku a sporna sprawa obejmuje lata 2004 r. - 2009 r., nie zgłosiła spornej działki do dopłat, ponieważ ma ona nieuregulowany stan prawny (posiadacz samoistny nie żyje od 50 lat, spadkobiercy nie spełniają warunków dziedziczenia). Skarżąca podniosła, iż czyni starania w sądzie rejonowym o nabycie spornej działki przez zasiedzenie.
Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. uchylił decyzję o przyznaniu płatności ONW z dnia 26 listopada 2008 r. i przyznał H.S. płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW – Nizinne strefa I ) w kwocie 340,10 zł. Płatność została pomniejszona o kwotę 35,80 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
Od powyższej decyzji H.S. wniosła odwołanie wskazując, iż w latach 2004-2009 pobierała dopłaty na działki swoje, jak i dzierżawione o powierzchni ogólnej nieco ponad 2 ha zgłoszone jako trwałe użytki zielone. Wśród zgłoszonych działek była działka dzierżawiona nr 125 o pow. 0,10 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że działka o nr 125 nie stanowi użytku zielonego, tylko las. Przyczyną zaistniałej sytuacji był, jak podkreśliła skarżąca fakt, że właściciel działki nr 125 od ponad 50 lat nie zamieszkuje w rejonie jej położenia i działał poprzez pełnomocnika -swego brata F.W. Obecnie obie te osoby nie żyją Pełnomocnik ten mylnie wskazał położenie działki nr 125. I dlatego nie zdawała sobie sprawy z nieprawidłowości, które ujawniła kontrola przy pomocy urządzenia GPS. Podniosła, iż zaistniała sytuacja nie jest dla niej przyjemna i naraża ją na koszty w wysokości pobranych przez 6 lat dopłat przysługujących na 0,10 ha. Wskazała, iż od 27 lat ponosi trud utrzymania w dobrej kulturze trwałego użytku zielonego - działki nr 52 o powierzchni ogólnej 0,17 ha, z czego 0,12 ha stanowi użytek zielony. Nie pobierała wcześniej dopłat, nie miała z kim zawrzeć umowy dzierżawy. Powyższe okoliczności potwierdza, zdaniem skarżącej przeprowadzona kontrola GPS oraz oświadczenie potwierdzone przez sołtysa i świadka, jak również korespondencja, jaką prowadziła ze Starostwem Powiatowym w O. Skarżąca nadmieniła, że zamierza wystąpić o nabycie prawa własności działki nr 52. poprzez zasiedzenie. Wniosła o uznanie areału 0,12 ha z działki nr 52 zamiennie do działki 125 (0,10 ha).
Utrzymując w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom pomocy finansowej ONW określone zostały przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków trybu i udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. Nr 68 poz. 448 ze zm.)- dalej Rozporządzenie ONW. Organ odwoławczy powołując się na § 2, § 5 ust. 2 i § 3 ust. 1 Rozporządzenia ONW podniósł, iż rolnik ubiegający się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok jest zobowiązany do wskazania we wniosku ich powierzchni. Powierzchnia ta jest weryfikowana przez właściwy organ i tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych we wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole miejscu. W niniejszej sprawie, wskutek przeprowadzonej na miejscu w gospodarstwie rolnym strony kontroli w dniu 3 września 2010 r. stwierdzono, że działka rolna oznaczona symbolem A ( działka ewidencyjna nr 125) nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. (kod pokontrolny DR 10) oraz nie jest gruntem rolnym (kod pokontrolny DR 33). Na działce tej występują bowiem zakrzaczenia i zadrzewienia. W ocenie organu odwoławczego, wobec faktu, iż w toku czynności kontrolnych ujawniono nowe okoliczności, a mianowicie brak użytkowania przez stronę postępowania działki o nr 125 zasadnym było, wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 26 listopada 2008 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ I instancji prawidłowo także dopuścił jako dowód wyniki z oględzin działek przeprowadzonych w dniu 3 września 2010 r. Kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy przez osoby posiadające imienne upoważnienie Prezesa ARiMR, raport spełniał wymogi formalne zawarte w art. 28 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. W treści raportu z kontroli wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody pomiarów, obwód działek, powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości, wskazana została, uwzględniona przy ustalaniu powierzchni działek rolnych, tolerancja pomiaru. Wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do raportu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Ponadto podczas przeprowadzania czynności kontrolnych H.S. była obecna i nie złożyła zastrzeżeń co do jego treści. Z treści raportu wynika, iż na obszarze spornej działki A, położonej na działce ewidencyjnej Nr 125 występują tereny niekwalifikujące się do płatności. Występują na niej bowiem gęste zakrzaczenia i zadrzewienia. W związku z tym za prawidłowe należy przyjąć wyniki kontroli i ustaloną w jej trakcie powierzchnię zgłoszonych do płatności działek. Organ wskazał, że ponieważ w pierwotnym postępowaniu stronie przyznano płatność ONW do powierzchni 2,34 ha w wysokości 418, 86 zł. , to zasadnym było jej pomniejszenie o powierzchnię 0,1 ha, wynikającą z pomniejszenia całkowitej powierzchni o sporną działkę A (nr ewidencyjny 125). Wobec powyższego płatność, po uwzględnieniu pomniejszeń wynikających z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) 1975/2006 wyniosła 340, 10 zł. Ustalenia organu II instancji są zgodne z ustaleniami organu I instancji. W zakresie rachunkowym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nie budzi zastrzeżeń.
Odnosząc się do argumentów odwołania organ odwoławczy uznał je za pozostające bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Podniesiona przez stronę kwestia omyłkowego wpisania działki nr 125 zamiast działki nr 52 (zbieżność cyfr), którą faktycznie użytkuje nie może być uznana za oczywistą omyłkę pisarską. Tym bardziej, że strona we wniosku poza deklaracją dokonała oznaczenia deklarowanych działek na załączniku graficznym, na którym działkę nr 125 oznacza jako działkę rolną. Działki nr 125 i nr 52 nie są działkami sąsiadującymi ze sobą oraz mają różną powierzchnię. Ponadto jak wynika z wyjaśnień strony złożonych w toku postępowania, miała ona świadomość, że z powodu nieuregulowanego stanu prawnego działki nr 52 nie może być zadeklarowana do płatności. Natomiast co do wniosku o zmianę w deklaracji działki nr 125 na działkę nr 52 organ odwoławczy wskazał, że zmiany wniosku o przyznanie płatności mogą być składane do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności. Zwrócił też uwagę na rozbieżności jakie występują między treścią składanych wyjaśnień a argumentami zawartymi w odwołaniu.
Organ nie znalazł także podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, gdyż postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe.
Ponieważ złożony przez rolnika wniosek o poznanie płatności ONW na 2008 r. nie był zgodny ze stanem faktycznym, a strona przez swoją argumentację nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości, decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że analizując przedmiotową dostrzegł, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Wprawdzie organ I instancji wskazał, iż z uwagi na to, że decyzja uwzględnia w całości żądanie strony odstępuje od jej uzasadnienia, jednakże taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Zdaniem organu zaskarżona decyzja powinna zawierać uzasadnienie stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. Niemniej jednak z uwagi na fakt, iż stwierdzone uchybienia nie mają wpływu na wynika sprawy organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jednocześnie uzasadniając swoją decyzję zgodnie z wymogami określonymi prawem. Wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji może sanować organ II Instancji
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podtrzymała argumentację przedstawioną w odwołaniu. Wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie działki o nr 125 z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem dokonała wpłaty tytułem zwrotu części płatności ONW za rok 2004 i 2005. Na dowód powyższego przedstawiła kserokopię dowodu wpłaty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności jest zależne od woli strony i to jej obowiązkiem jest staranne i rzetelne wykazanie okoliczności warunkujących spełnienie przesłanek do przyznania dopłat. Informacje podane przez stronę we wniosku są bowiem dla organu administracji wiążące i stanowią podstawę do jego oceny, w szczególności w zakresie różnic między zadeklarowaną, a rzeczywistą powierzchnią upraw.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 109/13 Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że popiera wniesioną skargę. Ponadto zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 §1 , § 3 i art. 11 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji może być sanowana przez organ II instancji, w sytuacji gdy przepisy dotyczące uzasadnienia z uwagi na wagę tego składnika decyzji dla oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organ procesu rozpoznawczego i rozstrzygnięcia, obowiązują organy obu instancji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: p.p.s.a.], sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Gdy chodzi o naruszenie przepisów postępowania podkreślić należy, że podstawą uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny jest zawsze stwierdzenie naruszenia przez organ prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, natomiast inne naruszenie przepisów postępowania stwierdzone przez sąd, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi tylko wówczas, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie skargę należało oddalić, gdyż Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. wydana została po wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, organ po uzyskaniu na skutek przeprowadzonej kontroli informacji o tym, że jedna ze zgłoszonych do płatności działek nie była użytkowana rolniczo i nie jest gruntem rolnym, prawidłowo wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie przyznania H.S. płatności ONW na rok 2008 . Była to bowiem nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, a nieznana organowi, który decyzję wydał. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia, które wykazało w sposób nie budzący wątpliwości, że z czterech działek, o łącznej powierzchni 2,20 ha, zgłoszonych przez stronę do płatności ONW na 2008 r., jedna działka – A - o powierzchni 0,10ha położona na działce ewidencyjnej Nr 125 nie jest w ogóle wykorzystywana rolniczo. Znajdują się na niej zakrzaczenia i zadrzewienia, co świadczy, że nie jest ona gruntem rolnym. Ustalenia te znajdują pełne oparcie w prawidłowo zebranym materiale dowodowym.
Obowiązująca od dnia 11 kwietnia 2007 r. ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U. nr 68, poz. 448 ze zm.) określa warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, zwanej dalej pomocą.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW płatność jest przyznawana rolnikowi:
1/ który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art., 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia ( Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne , rozdz. 3, t.25, str. 391) tj., który podejmie się prowadzić działalność na zadeklarowanych do płatności ONW gruntach przez okres 5 lat od daty wypłaty pierwszej płatności;
2/ jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności lub ich części , położonych na obszarach ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1ha;
3/ do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4/jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Jak wynika z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia płatność ONW przyznawana jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego rolnika, co oznacza, że stosownie do 61 § 1 k.p.a., postępowanie w sprawie wypłat wszczynane jest z inicjatywy rolnika i tylko on decyduje o treści składanego przez siebie wniosku. Treść wniosku obejmuje zaś m.in. oświadczenie o powierzchni zgłoszonych do płatności ONW działek ewidencyjnych i sposobie wykorzystywania działek rolnych .
Zakres żądania określa więc wnioskujący o płatności rolnik, zaś organ podanym zakresem jest związany. ( patrz wyrok NSA z dnia 2011-09-29 sygn. II GSK 941/10 LEX nr 965135). Wysokość płatności ONW , zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW.
Skarżąca we wniosku o przyznanie płatności do obszaru ONW za 2008 r. zadeklarowała 4 działki o łącznej powierzchni 2,20 ha. Ponieważ wszystkie zadeklarowane działki położne są na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej I , dopłata do 1 ha wynosi 179 zł, zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ONW. Płatność przyznana skarżącej decyzją z 26 . 11. 2008 r. wynosiła więc 393,80 zł ( 2,2 ha x 179 zł).
Wobec nie budzących wątpliwości ustaleń, że zgłoszona do płatności ONW działka o nr ewid 125 i powierzchni 0,1 ha nie była użytkowana rolniczo i nie jest gruntem rolnym, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo w decyzji z dnia 29 marca 2012 r. uchylił na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzję z 26 . 11. 2008 r. i przyznał skarżącej płatność ONW w pomniejszonej wysokości.
Prawidłowo także wyliczona została nowa (pomniejszona ) wysokość przysługującej rolnikowi płatności.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/ 2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( DZ. Urz. UE L 2006. 368.74 ze zm), jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach danej grupy upraw przewyższa obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, pomoc oblicza się w oparciu o stwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % stwierdzonego obszaru.
Przy czym na mocy art. 16 ust. 4 tego rozporządzenia, w drodze odstępstwa od ust. 2 i 3 akapit pierwszy, w odniesieniu do beneficjentów w państwach członkowskich stosujących system jednolitej płatności obszarowej przewidziany w art. 143b rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 stosowane redukcje i wykluczenia oblicza się zgodnie z art. 138 ust. 1 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004. Oznacza to, w odniesieniu do polskich rolników, że ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem powodująca pomniejszenie przyznanej płatności o dwukrotną wykrytą różnicę musi przekroczyć 3% lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do płatności, a powierzchnią stwierdzoną uprawniającą do dopłat wynosi 4,76 % ( 0,1/2,1x 100%) organ prawidłowo zastosował wskazany wyżej przepis pomniejszając kwotę płatności należną dla 2, 1 ha ( 2,1x 179= 375,90 zł) o dwukrotną wykrytą różnicę (0,1 ha x 2 x 179 zł = 35,80) , co dało należną płatność w wysokości 340,10 zł ( 375,90 – 35,80).
Niewątpliwie decyzja organu I instancji nie zawierała wszystkich wymaganych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. elementów uzasadnienia, co słusznie podnosi pełnomocnik skarżącej w swoim piśmie i na co zwrócił uwagę organ odwoławczy. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zaś w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Jednak w ocenie Sądu fakt, że decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała szczegółowych ustaleń faktycznych i ich oceny wskazując jedynie powierzchnię zadeklarowaną do płatności ,a następnie powierzchnię stwierdzoną w czasie kontroli nie musiał w okolicznościach tej sprawy skutkować uchyleniem tej decyzji przez organ odwoławczy. Uchybienie to nie miało bowiem wpływu na treść rozstrzygnięcia, a wydana decyzja jest zgodna z prawem. Wpływ na taką ocenę skutków naruszenia art. 107 § i 3 k.p.a przez organ I instancji ma okoliczność, że skarżąca była obecna podczas kontroli w terenie, nie kwestionowała jej ustaleń, a ustalenia te nie budzą żadnych wątpliwości. Podnoszony przez pełnomocnika skarżącej argument, że brak uzasadnienia pozbawił skarżącą możliwości zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia, a w konsekwencji także możliwości jego zaskarżenia jest w okolicznościach tej sprawy nieprzekonujący, gdyż w skardze od prawidłowo uzasadnionej decyzji organu odwoławczego strona skarżąca także nie wskazuje na takie okoliczności, które mogłyby spowodować jej uwzględnienie. Ponieważ organ odwoławczy uzupełnił braki uzasadnienia decyzji kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w ocenie Sądu należało uznać, że to naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Zasadny jest także zarzut, że w decyzji organu odwoławczego znalazło się przytoczone stwierdzenie organu I instancji, którego w decyzji organu I instancji nie było, a ponadto w jednym miejscu na str. 5 uzasadnienia podano inną powierzchnię łączną działek zgłoszonych do płatności (2,34 ha) i inną przyznaną pierwotnie kwotę płatności ( 418,86zł). Te błędy, które pojawiły się przy przepisywaniu decyzji , i które oczywiście nie powinny wystąpić, gdyż są wynikiem zwykłej niestaranności, nie zmieniają prawidłowości ustaleń i wyliczeń. Uchybienia te nie uzasadniają w ocenie Sądu uchylenia zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się zarzutów podnoszonych w skardze stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ odwoławczy trafnie stwierdził, że skarżąca zadeklarowała wśród czterech zgłoszonych do płatności działek m.in. działkę nr 125 (działka A), która nie kwalifikowała się do płatności i argument , że stało się tak przez pomyłkę jest nie przyjęcia skoro we wniosku zaznaczyła zgłaszaną działkę na załączniku graficznym. Trudno także w takich okolicznościach przyjąć za wiarygodne tłumaczenia, że przestawione zostały cyfry w numerze działki, a w rzeczywistości chodziło o inną działkę o nr 52, tym bardziej, że działki te nie są położone obok siebie. O tym, że skarżąca świadomie nie zgłosiła do płatności działki nr 52 ( o pow.0,17 ha w tym 0,12 ha użytków zielonych ) świadczy treść jej odwołania, w którym wprost pisze, że za 0,12 ha tej działki nie pobierała dopłat gdyż nie miała z kim zawrzeć umowy dzierżawy, a w 2015 r. zamierza wystąpić z wnioskiem o zasiedzenie tej działki. Tak samo stwierdza także w piśmie do Kierownika ARiMR z dnia 12 marca 2012.
Nie ma także podstaw do zamiany działek i przyjęcia, że zamiast działki nr 125 skarżąca użytkowała rolniczo działkę nr 52. Organ prawidłowo wyjaśnił , że ostateczny termin do złożenia wniosku i zmian do wniosku upływa 31 maja danego roku . Po tym terminie dokonanie zmian nie jest możliwe. Nie ma także możliwości przywrócenia terminu do dokonania zmiany wniosku, gdyż termin ten jest terminem prawa materialnego. Po jego upływie żądanie przyznania płatności wygasa. Zwrot części płatności ONW za 2004 i 2005 nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie było także podstaw do umorzenia postępowania bowiem nie stało się ono bezprzedmiotowe. Przedmiotem postępowania było rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie płatności ONW na 2008 r. i przyznanie płatności ONW w należnej, prawidłowej wysokości.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło