II SA/Wa 2236/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Jacek Fronczyk, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do zasiłku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] , którą to decyzją orzeczono o utracie przez M. B. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] sierpnia 2012 R. na okres 120 dni oraz o utracie z tym dniem prawa do zasiłku na okres 120 dni. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. M. B. została zarejestrowana w Miejskim Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] orzekł o uznaniu M. B. za osobę bezrobotną od dnia [...] kwietnia 2012 r. i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] kwietnia 2012 r. na okres 6 miesięcy. Organ podał, że bezrobotnej został wyznaczony termin obowiązkowej wizyty w Urzędzie Pracy w [...] na dzień [...] sierpnia 2012 r. W wyznaczonym dniu M. B. nie stawiła się w Urzędzie i w terminie 7 dni nie powiadomiła o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa dlatego Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] , orzekł o utracie przez M. B. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] sierpnia 2012 r. na okres 120 dni oraz o utracie z tym dniem prawa do zasiłku na okres 120 dni. O powyższej decyzji M. B. wniosła odwołanie do Wojewody [...] , dołączając jednocześnie kartę wypisu ze szpitala jej matki Z. B., potwierdzającą jej pobyt w szpitalu w dniach od [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. W odwołaniu skarżąca podała, że w wyznaczonym przez Urząd zatrudnienia terminie nie pojawiła się z powodów zdrowotnych jej matki, która obecnie leczy się w szpitalu onkologicznym w [...] i dowozi ją do tego szpitala oraz opiekuje się nią po przebytej operacji. Wojewoda [...] podniósł, że M. B. o przyczynie niestawiennictwa poinformowała dopiero w złożonym odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] , wskazując na opiekę nad chorą matką. Jednocześnie Wojewoda [...] wskazał, że za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa bezrobotnego w urzędzie pracy może być uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodą uniemożliwiającą zgłoszenie się w urzędzie pracy. Wskazał też, że sprawowanie opieki nad chorą osobą, o ile jest członkiem rodziny, może stanowić uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, jednakże niezbędne jest udokumentowanie przez bezrobotnego tego faktu przez przedłożenie w urzędzie pracy odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy na druku ZUS ZLA. Organ wskazał też, że M. B. była o tym obowiązku pouczona, co potwierdziła własnoręcznym podpisem, jednakże na okoliczność opieki nad matką wymaganego zaświadczenia lekarskiego nie przedłożyła, a to oznacza, że prawidłowo nie uznał za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa. Od powyższej decyzji M. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, m.in. że na wyznaczoną wizytę w dniu [...] sierpnia 2012 r. nie stawiła się z powodu trwającej od dwóch lat choroby jej matki, którą się opiekuje. Podała, że we wskazanym terminie jej matka przebywała w szpitalu, w którym odbyła się jej operacja. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnprawną decyzji organu I instancji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 4 i pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu bezrobotny, który nie stawił się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Użycie zwrotu "uzasadniona przyczyna" wskazuje, iż ustalenie jego znaczenia w konkretnym stanie faktycznym należy do organu. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że taka przyczyna musi poddawać się weryfikacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 422/09). Poza sporem jest, że skarżąca nie stawiła się w Urzędzie Pracy w [...] w wyznaczonym terminie, tj. w dniu [...] sierpnia 2012 r. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, fakt nieprzedłożenia przez skarżącą zaświadczenia o niezdolności do pracy na druku ZUS ZLA, stanowiło podstawę orzeczenia o utracie statusu bezrobotnego. Należy zauważyć, że przepis art. 80 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy posługuje się sformułowaniem o przedstawieniu zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby na druku określonym odrębnymi przepisami i może on mieć zastosowanie w sytuacji, gdy na bezrobotnym ciąży obowiązek wykazania niezdolności do pracy poprzez przedstawienie takiego zaświadczenia. Jak wynika też z treści art. 80 ust. 1 ustawy przepis ten stanowi o "udokumentowanej niezdolności do pracy" w odniesieniu do bezrobotnych pobierających zasiłek i stypendium. Stosownie zaś do art. 80 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotni, z wyjątkiem odbywających leczenie w zakładzie lecznictwa odwykowego są obowiązani do przedstawienia zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny na druku określonym odrębnymi przepisami. Nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy. W przeciwieństwie do art. 80 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 nie odsyła już do przepisów odrębnych, ale stanowi wyczerpującą regulację. W dość obszernym orzecznictwie sądów administracyjnych, dotyczącym wykładni art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przyjmuje się, że bezrobotny jest zobowiązany wykazać, że przyczyna nieobecności w wyznaczonym terminie jest uzasadniona, a nadto musi tego dokonać w ciągu 7 dni. Przy czym usprawiedliwienie nieobecności nie wymaga konkretnego dowodu np. zaświadczenia ZUS ZLA, może on tego dokonać w dowolny sposób, a rolą organu jest ocena wskazanych przez stronę dowodów. Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1780/10 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), że w przypadku, gdy przyczyną absencji w wyznaczonym terminie był stan zdrowia bezrobotnego (bez prawa do zasiłku) uniemożliwiający mu w danym dniu stawienie się w urzędzie pracy, to stosowne zaświadczenie lekarskie nie musi być wystawione na druku ZUS ZLA. Niewątpliwie ze złożonego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego, z dnia [...] sierpnia 2012 r., wynika, że matka skarżącej przebywała w dniach od [...] do [...] sierpnia 2012 r. na oddziale szpitalnym Szpitala w [...] . I tę okoliczność wskazała skarżąca jako powód swojej nieobecności w dniu [...] sierpnia 2012 r. w urzędzie pracy. Ponadto wskazać należy, że organ w uzasadnieniu swojej decyzji, odnosząc się do faktu niestawiennictwa skarżącej w urzędzie pracy w oznaczonym dniu, sam przyznał, że taka okoliczność podana przez skarżącą jak opieka nad chorym członkiem rodziny może stanowić uzasadnioną okoliczność niestawiennictwa w wyznaczonym dniu. Zakwestionował tylko brak przedłożenia przez skarżącą druku ZUS ZLA. Powołanie się przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji na wymagania, o których mowa w art. 80 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest zupełnie niezrozumiałe, w sytuacji gdy podstawę decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zauważyć należy, iż materialnoprawną podstawą wydania decyzji przez organ I instancji stanowił jedynie przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę spostrzeżenia Sądu oraz dokonaną wykładnię przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczącą usprawiedliwiania nieobecności w urzędzie pracy w wyznaczonym dniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 tej ustawy - Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.