IV SA/Po 75/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. nakazuje ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Skarbu Państwa kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego IV SA/Po 75/13 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], stwierdziło, iż odwołanie wniesione przez M. W. od decyzji wydanej przez Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia granic nieruchomości oznaczonej numerem [...] położonej w obrębie [...] stanowiącej własność P. W. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 K.P.A w związku z art. 127 § 1 K.P.A. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Wójt Gminy [...] zatwierdził protokołem granicznym z dnia [...] kwietnia 2011 r. przez geodetę uprawnionego granice nieruchomości nr [...] położonej w obrębie [...] stanowiącej własność P. W. z nieruchomościami: nr [...] stanowiącej własność A. A., [...] stanowiącej własność T. D., nr [...] i [...] stanowiącej własność Gminy [...] i nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa – [...]. Zgodnie z art. 129 § 2 K.P.A odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ stwierdził, że ostatnie doręczenie decyzji zatwierdzającej protokół graniczny nastąpiło dnia [...] stycznia 2012 r., kierowane było do T. D. i termin do złożenia odwołania upłynął dnia [...] lutego 2012 r. Taki sam termin do wniesienia ewentualnego odwołania dotyczył skarżącej M. W., która, co nie jest sporne, nie była stroną postępowania rozgraniczeniowego. Ponieważ M. W. wniosła odwołanie [...] sierpnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Na powyższe postanowienie M. W. wniosła skargę, zarzucając, że granice wyznaczono wadliwie, kosztem jej nieruchomości, a nie była stroną postępowania rozgraniczeniowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarga została złożona po terminie. Po wyjaśnieniu przez Sąd okoliczności związanych z wniesieniem skargi ustalono, że skarga od postanowienia SKO z dnia [...] listopada 2012 r. wpłynęła do SKO [...] listopada 2012 r., a więc w terminie, natomiast skarżąca nie mając zaufania do organu, drugą skargę na ten sam akt przesłała do Sądu. Ta ostatnia skarga byłaby faktycznie spóźniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest usprawiedliwiona jednakże nie z powodów w niej podniesionych. Na wstępie należy podzielić wywody Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w I instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania strona może jednak skutecznie bronić się przez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.P.A. Taka sytuacja powoduje, że organy otrzymując odwołanie wniesione z uchybieniem terminu winny to odwołanie przeanalizować zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 K.P.A. Artykuł ten stanowi o obowiązku udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków osoby występującej z określonym żądaniem. Z treści odwołania M. W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika jednoznacznie, że odwołująca żąda uwzględnienia jej jako strony w postępowaniu rozgraniczeniowym. Nie badając słuszności żądania odwołującej zarówno co do warunków formalnych wniosku jak i podstaw do wznowienia postępowania Sąd uznał, że organ odwoławczy do którego wpłynęło odwołanie winien z uwagi na jego treść, bądź zwrócić się z zapytaniem do odwołującej i pouczyć ją o instytucji wznowienia, bądź przesłać pismo do organu I instancji z sugestią, iż Wójt Gminy [...] winien podjąć kroki zmierzające do wyjaśnienia intencji i zamiarów strony zgodnie z art. 9 K.P.A. Natomiast przesłanie odwołania pismem z [...] sierpnia 2012 r. z sugestią załatwienia pisma zgodnie z art. 132 i 133 K.P.A w świetle informacji zawartych w odwołaniu świadczy o tym, że doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 9 K.P.A. Droga obrony interesu prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania zapewnia stronie pozbawionej udziału w postępowaniu poszanowanie zasady dwuinstancyjności. Natomiast ewentualna możliwość odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania ma kapitalne znaczenie dla ochrony praw jednostki, otwiera bowiem przed nią system środków obrony służącej na drodze administracyjnej oraz na drodze sądowej. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c: ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 223 § 2 P.p.s.a. Powodem tegoż rozstrzygnięcia było to, że pierwotnie Sąd badał w związku z wnioskiem organu czy faktycznie skarga M. W. winna być odrzucona, bowiem w takiej sytuacji miałoby zastosowanie przepisów art. 222 P.p.s.a. Natomiast po skierowaniu sprawy na rozprawę, uszło uwadze Sądu, że w sprawie nie uiszczono wpisu w kwocie [...] zł zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2221 poz. 2193). Ponieważ ostatecznie z treści orzeczenia wynika, że na skutek uwzględnienia skargi organ byłby zobowiązany do zwrotu wpisu skarżącej – stąd na podstawie art. 223 § 2 P.p.s.a – Sąd brakujący wpis nakazał ściągnąć od organu. MZ