IV SA/Po 1254/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. S., E. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] na rzecz obu skarżących kwotę po [...] zł ([...]) na rzecz każdej z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania IV SA/Po 1254/12 U Z A S A D N I E N I E Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na M. S. -S. E. S. E. Z. w wysokości 10.000 złotych. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził co następuje: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. [...] w P. nakazał E. E. S., M. J. S. –S. oraz E. A. Z. doprowadzić budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] [...] w S.- N. W. do stanu poprzedniego poprzez usunięcie stolarki okiennej w dwóch otworach w ścianie od strony działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] [...] w S. oraz zamurowanie powyższych otworów pustakami szklanymi w terminie do 1 lipca 2008 r. Powyższa decyzja po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego została uchylona przez WWINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. [...] w części dotyczącej terminu do realizacji obowiązku i w tym zakresie umorzona a w pozostałym zakresie utrzymana w mocy. Decyzja ta jest ostateczna. Wobec niewykonania obowiązku, pismami z dnia [...] marca 2009 r. [...] PINB (jako wierzyciel) wystosował do E. E. S., M. J. S. –S. oraz E. A. Z. upomnienie oraz wezwał zobowiązane do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia [...] kwietnia 2008 r. [...]. Następnie, dnia [...] marca 2012 r. PINB (jako organ egzekucyjny) wystawił tytuły wykonawcze nr [...], [...] oraz [...], a postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. ([...]) nałożył na zobowiązane grzywnę w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. [...] WWINB uchylił zaskarżone postanowienie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. ([...]) PINB ponownie nałożył na zobowiązane grzywnę w celu przymuszenia. Zażalenie na w/w postanowienie zostało złożone przez M. S.- S. i E. Z., które wniosły o uchylenie w stosunku do nich postanowienia o nałożenie grzywny, argumentując swoje żądanie tym, że nie są w stanie z uwagi na działania współwłaścicieli E. S. wykonać nałożonego na nie obowiązku. Zdaniem organu odwoławczego, żalące nie wykazały skutecznie, że nie są w stanie wykonać ciążącego na nich obowiązku, gdyż ani toczące się postępowanie o dział spadku, ani też żądanie dopuszczenia do współposiadania nie mogą mieć wpływu na wykonanie obowiązku nałożonego decyzją ostateczną. Przytaczając przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 nr 229 poz. 1954 ze zm.) organ odwoławczy stwierdził, że nałożenie grzywny przez organ I instancji było słuszne zarówno co do zasady jak i co do wysokości. Skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyły M. S. -S. i E. Z., zarzucając że całością nieruchomości dysponuje E. S., która uniemożliwia skarżącym wykonanie obowiązku nałożonego przez nadzór budowlany. Skarżące wystąpiły z żądaniem działu spadku i w wyniku tegoż, postanowieniem z dnia 6 listopada 2012 r. nieruchomość której dotyczą nakazy została przyznana na wyłączną własność E. S. Stąd skarżące nie będąc właścicielkami nieruchomości nie mogą wykonać nakazów z decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, zarzucając, że pełnomocnik skarżących w toku postępowania nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów mogących mieć wpływ na istotę sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić, jednakże nie z powodów podniesionych w skardze. Na wstępie należy stwierdzić, że faktycznie postanowieniem częściowym z dnia 6 listopada 2012 r. sygn. V Ns 705/12 Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i Wilda w wyniku działu spadku prawo własności nieruchomości położonej w S. przy ul.[...] [...], działka [...] KW [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w Poznaniu Stare Miasto – przyznał na wyłączną własność E. S. (k. 43 i 44 akt), a orzeczenie to jest prawomocne. Toteż organ słusznie w odpowiedzi na skargę podnosi, że w dacie wydawania postanowień zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy skarżące były współwłaścicielkami nieruchomości, której dotyczyły nakazy. Natomiast powodem dla którego Sąd kontrolujący uchylił zaskarżone postanowienia zarówno pierwszej jak i drugiej instancji jest ich wadliwość. Grzywnę w celu przymuszenia o której mowa w art. 119, 120 § 1, 121 § 1, § 2 i § 4 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1015) dalej u.p.e.a zgodnie z art. 122 § 1 nakłada organ administracyjnym, który doręcza zobowiązanemu - odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 - postanowienie o nałożeniu grzywny. Zgodnie z § 2 przytoczonego wyżej artykułu "postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Wreszcie § 3 tegoż artykułu stanowi, że "zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Kontrolując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że organy nie doręczyły odpisu tytułu wykonawczego żadnej ze zobowiązanych stron w trybie art. 122 § 1 u.p.e.a. Natomiast prawidłowe prowadzenie postępowania egzekucyjnego mimo, że nakazy nałożono jedną decyzją na większą liczbę podmiotów winno polegać na sporządzeniu tytułu wykonawczego oddzielnie dla każdej ze zobowiązanych i grzywna w celu przymuszenia, której wysokość określa art. 121 § 2 w zw. z § 4 winna być nałożona odrębnie na zobowiązanego. Wyjątek uregulowany jest w art. 27 c u.p.e.a i dotyczy tytułu wystawianego na małżonków. W kontrolowanej sprawie grzywnę w wysokości 10.000 złotych organ nałożył na zobowiązane wspólnie. Takie postanowienie nie nadaje się do wykonania, a organowi nie przysługuje prawo wyboru od którego ze zobowiązanych będzie grzywnę ściągał. Niewątpliwie nakaz w decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2008 r. nałożono wspólnie, ale brak jest podstaw prawnych do kwalifikowania nakazu jako zobowiązania solidarnego. Zgodnie z art. 369 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. Zasada ta nie może mieć zastosowania do obowiązków nakładanych w drodze decyzji administracyjnej. Podobnie w postępowaniu egzekucyjnym ustawodawca nie przewiduje solidarnej odpowiedzialności dłużników. Solidarnego nakładania grzywny nie przewiduje również art. 119 u.p.e.a. W związku z powyższym organ winien wystawić tytuł wykonawczy na każdego z zobowiązanych oddzielnie i też wobec każdego z zobowiązanych należało osobno wszcząć postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji również grzywna w celu przymuszenia winna być nakładana na każdego zobowiązanego. W stanie faktycznym sprawy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą wystawiać tytuł wykonawczy wyłącznie na jedną ze zobowiązanych, bowiem skarżące nie będąc właścicielkami nieruchomości nie są w stanie nakazów z decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] wykonać. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku. MZ