II SAB/Wa 25/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (sprawozdawca), Iwona Dąbrowska, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność [...] S. A. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2011 r. o udzielenie informacji publicznej – oddala skargę – J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzibą w [...]. W skardze wywodził, że w dniu [...] września 2011 r. zwrócił się do TP S.A. o udzielenie informacji publicznej. Wskazał też, że pismami z dnia [...] lutego 2011 r., z dnia [...] lutego 2012 r., z dnia [...] marca 2012 r. zwracał się do TP S.A. w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za korzystanie z działki, udostępnienia dokumentacji dotyczącej budowy urządzeń linii telefonicznej na działce o numerze ewidencyjnym nr [...]. W odpowiedzi na skargę TP S.A. wniosła o odrzucenie skargi. Podniosła, że w korespondencji prowadzonej ze stroną skarżącą wyjaśniono, że TP S.A. nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. TP S.A. dodatkowo podniosła, że wniosek z dnia [...] września 2011 r. nie wpłynął do Telekomunikacji Polskiej S.A., nadto, że strona skarżąca nie dołączyła tego wniosku do wniesionej skargi. A zatem zachodzi prawdopodobieństwo, iż "wniosek z [...] września 2011 r. jest omyłką". Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż od dnia 12 października 2000 r. Skarb Państwa nie jest podmiotem dominującym w stosunku do TP S.A. załączając jako dowód pismo Ministerstwa Skarbu Państwa z dnia 12 października 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty (inne niż decyzje i postanowienia) lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W takich sprawach skargę na bezczynność można wnieść skutecznie, jeżeli organ administracji (podmiot zobowiązany z mocy ustawy) nie załatwia sprawy w terminie określonym przepisami regulującymi sposób postępowania organów administracji. Aby można było mówić o bezczynności organu (podmiotu zobowiązanego) należy jednak przede wszystkim stwierdzić, iż ciąży na nim - wynikający z przepisów prawa - obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego, w nakazanym prawem terminie, nie wypełnia. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 tej ustawy, na wniosek. Wniosek wszczyna przede wszystkim postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ale również określa krąg podmiotów tego postępowania. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, iż w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia informacji publicznej oraz czy podejmuje stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Mając powyższe na uwadze, należy w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy ustalić, czy TP S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W uchwale z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OPS 1/05 podjętej w składzie 7 sędziów (publik. ONSAiWSA 2005 r. nr 4, poz. 63), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wykonywanie zadań publicznych przez konkretny podmiot powinno wynikać z wyraźnych unormowań ustawowych lub rozstrzygnięć opartych na unormowaniach ustawowych, które powierzają (zlecają) określone zadania publiczne sprecyzowanym podmiotom. Nie można jednak z góry wykluczyć wykonywania zadań publicznych przez pewne podmioty, które nie mają wyraźnego umocowania w przepisach prawa. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej określa, iż obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego, albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. nr 100, poz. 1080 ze zm.), oraz partie polityczne (ust. 2). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (ust. 3). TP S.A. nie jest jednym z podmiotów, o których mowa w powołanym powyżej przepisie. Podmioty, o których mowa w art. 4 powołanej ustawy, to władze publiczne, podmioty wykonujące zadania publiczne, organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne. W przypadku osób prawnych niereprezentujących Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych lub innych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do tych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej. TP S.A. jest spółką prawa handlowego, której przedmiot działalności określony Dziale 3 Rejestru Przedsiębiorców – KRS nr 0000010681 dotyczy prawa prywatnego, nie zaś publicznoprawnego, a Skarb Państwa w tej spółce nie ma pozycji dominującej w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, pod pojęciem pozycji dominującej rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%. Według informacji zamieszczonych na stronach internetowych TP S.A. (stan na dzień 21 kwietnia 2011 r.) największym akcjonariuszem tej spółki jest France Telecom – 49,79%, Capital Group International Inc – 5,06%, zaś pozostałym akcjonariuszom przypada – 45,15% akcji spółki. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że TP S.A. nie może zostać uznana za podmiot wymieniony w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przypomnieć należy, iż status TP S.A. w odniesieniu do postanowień art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej był przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 1231/06 (publikowanym w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W postanowieniu z dnia 21 listopada 2006 r. NSA zajął analogiczne stanowisko podkreślając, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje zakres podmiotowy obowiązku udostępnienia informacji publicznej szerzej, niż art. 61 Konstytucji RP (o czym także w powyższej uchwale NSA). Nie ma więc powodu, aby interpretować jej przepisy rozszerzająco, ze względu na normy konstytucyjne. Z tych powodów zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne. Samo zaś posiadanie przez TP S.A. strony internetowej w Biuletynie Informacji Publicznej nie czyni ze spółki podmiotu obowiązanego do udostępnienia takiej informacji, poprzez jej zamieszczenie w BIP lub udzielenie na wniosek osoby zainteresowanej. Obowiązek zamieszczania informacji publicznej w BIP, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, spoczywa bowiem na podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2. Oceny tej nie może zmieniać fakt, iż działalność telekomunikacyjna podmiotów prywatnych, z uwagi na jej strategiczny charakter (w zakresie łączności, przekazu informacji, itp.) wiąże się z obronnością Państwa, co m.in. podnosił skarżący. Gdyby wolą prawodawcy było potraktowanie tych podmiotów, jako obowiązanych do udostępnienia informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, dałby temu wyraz w regulacji ustawowej. Skoro zatem TP S.A. poinformowała skarżącego, iż nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, to nie można jej czynić zarzutu pozostawania w zwłoce w podjęciu czynności, do których nie była obowiązana przepisami prawa. Niezależnie zatem od tego, czy wniosek skarżącego z dnia [...] września 2011 r. faktycznie wpłynął, czy też nie wpłynął do TP S.A. skarga na bezczynność dotycząca TP S.A. nie zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na treść art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Wniosek skarżącego oraz TP S.A. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, albowiem sąd I instancji zasądza zwrot kosztów postępowania tylko na rzecz skarżącego i jedynie w przypadku uwzględnienia skargi (art. 200 powołanej ustawy).