I OZ 566/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2731/12 o oddaleniu wniosku o zmianę postanowienia tego Sądu z dnia 6 marca 2014 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] stycznia 2002 r., znak [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2731/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek A.S. o zmianę prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia 6 marca 2014 r., odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd I instancji wskazał, iż pismem z dnia 21 października 2012 r. A.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "stanowisko/decyzję inny akt, czynność lub bezczynność" Szefa Służby Cywilnej w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Biura Dyrektora Generalnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, wyrażone w piśmie z dnia [...] stycznia 2002 r. [...]. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 7 maja 2013 r. W piśmie z dnia 3 stycznia 2014 r. skarżący ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Do wniosku dołączył kserokopię decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] grudnia 2013r., do dnia 5 marca 2014 r. w kwocie 823,60 zł. Postanowieniem z dnia 6 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o zmianę postanowienia. Skarżący, pismem z dnia 23 maja 2014 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Do wniosku dołączył wypełniony formularz PPF, zestawienie miesięcznych wydatków na kwotę 1293,90 zł oraz umowę o pracę na czas określony z Urzędem Miejskim w Koluszkach. Sąd I instancji rozpoznając ww. wniosek podkreślił, iż skarżący w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, aby w jakikolwiek zmieniły się okoliczności sprawy i że zmianie uległa jego sytuacja materialna i finansowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), zmiana lub uchylenie prawomocnego orzeczenia niekończącego postępowania możliwe jest tylko wówczas, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy. W niniejszym postępowaniu okoliczności takie nie wystąpiły, co w ocenie Sądu I instancji powodowało konieczność odmownego załatwienia wniosku skarżącego. W zażaleniu na to postanowienie A.S. wniósł o jego zmianę oraz o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, że art. 165 p.p.s.a. stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zgodnie z tym przepisem postanowienia prawomocne, czyli takie od których nie przysługuje już stronie środek zaskarżenia wydane w toku postępowania i niekończące sprawy, mogą być uchylone lub zmienione jedynie wówczas, gdy zmieniły się okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę wydanego orzeczenia. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do powołanego przepisu, wniosek ten może być złożony ponownie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub o odmowie przyznania prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zastosował art. 165 p.p.s.a. i wniosek skarżącego z dnia 19 czerwca 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia tego Sądu z dnia 6 marca 2014 r. Omawiany wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowił w istocie powtórzenie argumentacji jaką zawierał jego wcześniejszy wniosek złożony w tej sprawie. Podkreślić należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. To na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak zauważył to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do poprzedniego wniosku skarżący dołączył kserokopię decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 23 grudnia 2013 r. do dnia 5 marca 2014 r. w kwocie 823,60 zł, jak również zestawienie miesięcznych wydatków na kwotę 1243,90. Zestawienie wydatków pomimo wezwań nie zostało udokumentowane. Skarżący wskazał również, że osiągane dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Na obecnym etapie postępowania skarżący, w stosunku do poprzedniego postanowienia, nie wskazał by tak zmieniła się jego sytuacja, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dołączył jedynie zestawienie miesięcznych wydatków na kwotę 1293,90 zł nie poparte żadnymi dokumentami (np. fakturami, dowodami zakupu, zaświadczeniami lekarskimi), formularz PPF, w którym oświadczył, że jest osobą trwale, strukturalnie bezrobotną co jest sprzeczne z jednocześnie nadesłaną umową o prace w Urzędzie Miejskim w Koluszkach z zasadniczym wynagrodzeniem w kwocie 1400 zł miesięcznie. Biorąc powyższe sprzeczne ze sobą informację Sąd I instancji słusznie powziął uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności wniesionego wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana okoliczności, zatem nie było podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 6 marca 2014 r. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.