I OZ 561/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SO/Gl 42/12 o odmowie wyłączenia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Andrzeja Majznera od wykonywania czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SO/Gl 42/12 po rozpoznaniu wniosku J. M. odmówił wyłączenia referendarza sądowego Andrzeja Majznera od udziału w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż art. 24 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowi, że przepisy Rozdziału 5 "Wyłączenie sędziego" stosuje się odpowiednio m.in. do wyłączenia referendarza sądowego. Na podstawie art. 19 tej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 tej ustawy, tj. przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy - sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Natomiast zgodnie z art. 20 § 1 P.p.s.a., wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Wniosek o wyłączenie sędziego powinien zatem zawierać wskazanie okoliczności uprawdopodabniających istnienie przyczyn wyłączenia sędziego. Strona, składając wniosek powinna wskazać fakty, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest zatem formułowanie zarzutów o charakterze ogólnym w zakresie braku obiektywizmu sędziego - w oderwaniu od konkretnych okoliczności. Jak podkreśla się w orzecznictwie - okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony, czy też utrata zaufania strony do sędziego. Nie ma przy tym znaczenia subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności sędziego, lecz konieczne jest wykazanie poważnych, konkretnych powodów, które obiektywnie uzasadniają utratę zaufania do bezstronności sędziego (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 04 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SAB/Gl 59/09). W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie wskazał realnie występujących, skonkretyzowanych okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w sprawie referendarza sadowego, którego dotyczy wniosek. Nie jest taką okolicznością subiektywna ocena opinia strony o pracy referendarza sądowego. Ponadto Sąd podkreślił, że z oświadczenia złożonego przez wymienionego referendarza sądowego na podstawie art. 22 § 2 P.p.s.a. wynika, iż brak jest podstaw do jego wyłączenia z mocy ustawy (art. 18 P.p.s.a.), ani też nie występują przyczyny wyłączenia określone w art.19 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. M., domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia referendarza sądowego od orzekania w sprawie – z uwagi na treść art. 24 § 1 P.p.s.a. - regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 18 § 1 P.p.s.a. i zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 tejże ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego Andrzeja Majznera od wykonywania czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M.. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. W niniejszej sprawie referendarz sądowy Andrzej Majzner złożył wymagane oświadczenie, wskazując, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Wskazać przy tym należy, że - jak słusznie stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71 - "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego". Wyrażone wyżej stanowisko, które również podziela orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. postanowienie NSA z 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10), – z uwagi na kwalifikacje jakie musi spełniać osoba powołana na w/w stanowisko - odnajduje również zastosowanie w stosunku do referendarza sądowego. Mając zatem na uwadze, że skarżący nie wskazał, ani też nie udowodnił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego wniosek, należało uznać zarzuty w tej kwestii za pozbawione podstaw. W świetle zatem wyżej przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że przytaczane przez skarżącego okoliczności są tylko jego subiektywnymi odczuciami i ocenami działań podejmowanych przez objętego wnioskiem referendarza sądowego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.