I OSK 1401/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-19
Skład orzekający: Monika Nowicka, Irena Kamińska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie posiada żądanej informacji publicznej, jest w stanie bezczynności, a jeśli tak, czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie bezczynności, czy też rozstrzygnąć merytorycznie o braku obowiązku udzielenia informacji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie posiada żądanej informacji publicznej, powinien poinformować o tym wnioskodawcę. W takiej sytuacji bezczynność organu ustaje, a postępowanie sądowe w przedmiocie bezczynności staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na bezczynność, powinien jednak orzec, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nawet jeśli postępowanie w zakresie zobowiązania do udzielenia informacji zostało umorzone.Stan faktyczny
M.W. zwróciła się do Wójta Gminy U. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej członków komisji badającej zasadność wycinki drzew, w tym ich kwalifikacji. Wójt udzielił częściowej odpowiedzi, wskazując, że skład komisji jest dostępny w BIP, a informacji o kwalifikacjach nie posiada i nie uważa ich za informację publiczną. Po kolejnych wymianach pism, M.W. wniosła skargę na bezczynność Wójta. WSA w Gdańsku stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do udzielenia informacji, ale orzekł o bezczynności i nałożył grzywnę. Od tego wyroku skargi kasacyjne złożyli zarówno M.W., jak i Wójt Gminy U.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi kasacyjne Wójta Gminy U. i M.W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.), Sędzia del. WSA Iwona Kosińska, Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wójta Gminy U. i M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt II SAB/Gd 112/12 w sprawie ze skargi M.W. na bezczynność Wójta Gminy U. w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargi kasacyjne.
Wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r. o sygn. akt II SAB/Gd 112/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.W. na bezczynność Wójta Gminy U. w sprawie udostępnienia informacji publicznej umorzył postępowanie w sprawie w zakresie żądania zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej, jednocześnie stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy U. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd w ww. wyroku wymierzył Wójtowi Gminy U. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych, przyznając zarazem ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz radcy prawnego K. J. kwotę 295 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć) złotych 20 (dwadzieścia) groszy tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych 20 (dwadzieścia) groszy tytułem podatku od towarów i usług.
Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. M. W. zwróciła się do Rady Gminy U. o udzielenie informacji w zakresie nazwisk wszystkich członków Komisji Budżetowo-Rolnej, Rozwoju Gospodarczego, Mienia Komunalnego, Planowania i Ochrony Środowiska Rady Gminy U. obecnych podczas oględzin terenu w dniu [...] marca 2012 r. w celu zbadania zasadności wycinki drzew w G. Wniosła również o udostępnienie informacji dotyczących ich kwalifikacji w zakresie dendrologii i hydrologii niezbędnych do dokonywania oceny zasadności wycinki drzew i udrażniania rowów melioracyjnych. Wnioskująca wskazała, że to decyzja Wójta Gminy o udrażnianiu konkretnego fragmentu rowu melioracyjnego spowodowała konieczność wycinki drzew i zwrócenie się do Starosty o zgodę na to wycięcie.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wójt Gminy U., w odpowiedzi na powyższy wniosek wyjaśnił, że skład Komisji Budżetowo-Rolnej, Rozwoju Gospodarczego, Mienia Komunalnego, Planowania i Ochrony Środowiska Rady Gminy U. upubliczniony jest na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy U. w zakładce: Władze Gminy, Skład Rady Gminy, Komisje Gminy. W odniesieniu do wskazania kwalifikacji członków komisji wyjaśniono, że nie jest to informacja publiczna w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nadto organ nie posiada informacji na temat wykształcenia członków komisji.
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. skierowanym do Rady Gminy U. i Wójta Gminy U. M. W. stwierdziła, że wniosek z dnia [...] marca 2012 r. kierowała do Rady Gminy U., która w ogóle się do niego nie odniosła. Nieudolną jej zdaniem próbę odpowiedzi podjął natomiast Wójt Gminy U., który nie udzielił jednak żadnej satysfakcjonującej odpowiedzi. Wnioskująca zażądała informacji i udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:
1) podanie nazwisk wszystkich członków Komisji obecnych podczas oględzin terenu w dniu 27 kwietnia 2012 r. w celu zbadania zasadności wycinki drzew w G,
2) podania uprawnień i odpowiednich kwalifikacji członków Komisji, które były niezbędne do dokonywania oceny zasadności wycinki drzew,
3) czy podstawą zwrócenia się Wójta Gminy U. do Starosty S. o zgodę na wycinkę ponad 60-letnich, zdrowych drzew było swobodne uznanie gminnych urzędników czy wcześniejsze uzyskanie opinii i ekspertyz specjalistów z zakresu dendrologii, ekologii i hydrologii, które jednoznacznie i ponad wszelką wątpliwość potwierdzały szkodliwy wpływ drzewostanu: na stan drożności konkretnego odcinka rowu melioracyjnego, na którym rosły, na zakłócanie stosunków wodnych okolicznych gruntów rolnych, głównie jej działki nr [...], na wysokości której rosły, wykazały negatywny wpływ na system melioracyjny odcinka, na którym dokonano następnie wycinki,
4) czy zwrócenie się do Starosty o zgodę na wycinkę zostało poprzedzone przez Gminę U. dokonaniem operatu o wpływie na środowisko ewentualnej wycinki oraz udokumentowaniem braku negatywnego i ujemnego oddziaływania wycinki zdrowych drzew na ekosystem okolicznych terenów, na walory krajobrazu czy przyrodnicze,
5) czy ocena dokonana przez Komisję, mającą za zadanie zbadać zasadność wycinki zdrowych, ponad 60-letnich drzew, została poprzedzona dokonaniem dogłębnej analizy opartej na dokumentacji i opiniach ekspertów, które pozwalały następnie Wójtowi Gminy U. zwrócić się do Starosty S. o zgodę na wycinkę,
6) czy protokół sporządzony przez Komisję, badającą zasadność wycinki drzew (proszę o jego ujawnienienie), został oparty na rzetelnym materiale dowodowym w postaci opinii specjalistów i ekspertów, na ocenie członków Komisji, posiadających odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia, umożliwiające właściwą ocenę oraz analizę powyższych zagadnień czy na swobodnym i dowolnym uznaniu Komisji.
W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. Wójt Gminy U. wyjaśnił, że sprawa pytań wnioskodawczyni zostanie rozpatrzona przez Radę Gminy U.
Pismem z dnia 19 czerwca 2012 r. przesłano wnioskodawczyni stanowisko Rady Gminy U. oraz wskazano, że Urząd Gminy nie będzie powielał informacji publicznej już udostępnionej na stronie internetowej BIP Urzędu Gminy. Stanowisko Rady Gminy wynikające z pism z dnia [...] marca 2012 r. oraz z dnia [...] czerwca 2012 r. wskazywało, że działania podjęte przez Wójta i Radę w kierunku doprowadzenia do wycinki drzew w G. są zgodne z prawem, a skarga M. W. jest bezzasadna.
M. W. złożyła skargę na bezczynność Wójta Gminy U. i Rady Gminy U. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W skardze wyjaśniła, że w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. skierowanym do Rady Gminy U. oraz w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. skierowanym zarówno do Rady Gminy, jak i do Wójta Gminy U., domagała się udzielenia odpowiedzi na konkretnie postawione pytania, ale udzielona przez Wójta Gminy U. odpowiedź nie wyczerpała tematu. Wójt był zobowiązany do szczegółowego, wyczerpującego i jasnego udzielenia odpowiedzi na wszystkie postawione pytania. Brak powyższego świadczy o rażącym lekceważeniu sprawy i podejmowaniu działań wyłącznie wymijających. Skarżąca wskazała, że nieprawdą jest twierdzenie organu, iż nie dysponuje informacją o wykształceniu osób pełniących funkcje publiczne radnych, zwłaszcza że jest to niezbędne do ustalenia, czy posiadają odpowiednie uprawnienia i kwalifikacje w zakresie umożliwiającym właściwą ocenę oraz analizę zasadności wycinki drzew w G. Brak wykształcenia i niezbędnej wiedzy w tym zakresie obligował Radę Gminy do wykonania ekspertyzy, a gołosłowne uznanie przez organ jej skargi na działania Wójta za niezasadną całkowicie by taką opinię dyskwalifikowało. Niepodjęcie przez organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w terminie właściwym czynności, tj. udostępnienia informacji lub wydania decyzji o odmowie jej udzielenia powoduje zdaniem M. W., że Rada Gminy Ustka i Wójt Gminy U. pozostają w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy U. uznał skargę za zasadną i stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniósł również o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ze względu na udzielenie żądanej informacji w ramach samokontroli organu. Wójt wyjaśnił, że w odniesieniu do żądań zawartych w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. nie pozostaje w bezczynności, albowiem żądana informacja została już udostępniona na stronie internetowej BIP Urzędu Gminy U. Uznając jednak, że skarżąca uzyskała niepełną informację, albowiem odniesiono się do dwóch z sześciu zadanych pytań pismem z dnia [...] listopada 2012 r., udzielono skarżącej odpowiedzi w żądanym przez nią zakresie. W piśmie tym wskazano nazwiska członków Komisji biorących udział w oględzinach terenu oraz podtrzymano dotychczasowe stanowisko, że informacje w zakresie ich uprawnień i kwalifikacji do oceny drzew pod wycinkę nie stanowią informacji publicznej, a nadto organ ich nie posiada. Posiadanie odpowiednich uprawnień i kwalifikacji nie jest wymagane od kandydata na radnego i członka komisji rady gminy. W odniesieniu do pytania nr 3 i 4 wyjaśniono, że wystąpienie z wnioskiem o wydanie zgody na wycinkę drzew podyktowane było koniecznością udrożnienia rowu melioracyjnego, a uzyskanie opinii i ekspertyz z zakresu dendrologii nie było w tym przypadku wymagane przepisami ustawy o ochronie przyrody, tak samo zresztą, jak i operatu o wpływie na środowisko ewentualnej wycinki. Ustosunkowując się do pytania nr 5 i 6 organ wyjaśnił, że ocena zasadności wycinki drzew oraz protokół z wyjazdu w teren, została poprzedzona analizą dokumentacji, bez opinii ekspertów, która nie była w tym wypadku sporządzana. Przedłożono protokół z posiedzenia Komisji z dnia [...] marca 2012 r., który dostępny jest również na stronie internetowej BIP Urzędu Gminy U.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje skargę i zażądała stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uznanie zasadności skargi przez organ w odpowiedzi na skargę – przy jednoczesnym stwierdzeniu, że organ nie pozostał w bezczynności wobec żądań skarżącej – razi wewnętrzną sprzecznością. Skarżąca wskazała, że Wójt nie udzielił odpowiedzi na zadane przez nią pytania. Przede wszystkim odpowiedzi wymaga, jej zdaniem, pytanie dotyczące wykształcenia i kwalifikacji posiadanych przez radnych Rady gminy U., którzy brali udział w ocenie drzew przeznaczonych do wycinki w związku z koniecznością przeprowadzenia udrożnienia rowu melioracyjnego w G. Skarżąca wniosła również o wymierzenie Wójtowi grzywny jako sankcji dyscyplinującej do podjęcia prawidłowych działań.
Ustosunkowując się do powyższego pisma Wójt Gminy U. w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. ponownie wyjaśnił, że udzielił już odpowiedzi na wszystkie pytania skarżącej, natomiast nie może udzielić informacji w zakresie wykształcenia i kwalifikacji radnych niezbędnych do oceny zasadności wycinki drzew, albowiem takich informacji nie posiada. Wobec tego Wójt nie pozostaje w bezczynności, a żądanie nałożenia grzywny jest bezzasadne.
Na rozprawie w dniu [...] marca 2013 r. pełnomocnik skarżącej sprecyzował skargę wskazując, iż dotyczy ona wyłącznie bezczynności Wójta Gminy U.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uzasadniając wskazany na wstępie wyrok, wyjaśnił, że skarżąca występowała o udzielenie informacji publicznej do dwóch organów Rady Gminy U. i Wójta Gminy U. w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako "ustawa"). Wniesiona skarga została ostatecznie sprecyzowana jako skarga na bezczynność Wójta Gminy U.
Sąd pierwszej instancji uznał, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna. Podzielił on pogląd, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, określony w art. 52 § 1 p.p.s.a.
Jak wskazał WSA, złożony wniosek dotyczył udzielenia informacji publicznej. Okoliczność ta nie była przez organ kwestionowana, za wyjątkiem kwestii, czy charakter informacji publicznej mają dane o posiadaniu wykształcenia w zakresie dendrologii i hydrologii przez radnych członków Komisji Budżetowo-Rolnej, Rozwoju Gospodarczego, Mienia Komunalnego, Planowania i Ochrony Środowiska Rady Gminy U. obecnych podczas oględzin terenu w dniu [...] marca 2012 r. w celu zbadania zasadności wycinki drzew w G. Organ wskazywał bowiem, iż nie posiada informacji w tym zakresie, kwestionując jednocześnie publiczny charakter żądanej informacji. W ocenie Sądu, żądana informacja stanowiła, co do zasady, informację publiczną. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o organach władzy publicznej i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Żądana informacja dotyczyła osób sprawujących funkcje w organie, jakim jest rada gminy, a w szczególność posiadanego przez te osoby wykształcenia. Wystąpienie przez skarżącą o udzielenie informacji w tym zakresie związane jest z rolą, jaką osoby te pełniły w sprawie wycinki drzew – ich udziałem w komisji badającej zasadność dokonania wycinki. Informacja o merytorycznych kompetencji tych osób może mieć znaczenie dla sprawdzenia fachowości dokonanej oceny i prawidłowości działania organów gminy, w szczególności w sytuacji braku sporządzenia fachowych ocen i ekspertyz w zakresie wycinki drzew. Informacja taka ma służyć ocenie prawidłowości działań członków organu podjętych w związku z pełniona przez nich funkcją. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w świetle celu ustawy, brak jest zatem podstaw do uznania, by tego typu informacja nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy.
Zdaniem WSA Wójt Gminy U. mógł załatwić wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej poprzez udzielenie informacji w formie czynności materialno-technicznej, poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ust. 1 ustawy, poprzez zawiadomienie wnioskodawczyni, że żądana informacja nie zostanie udzielona w trybie ustawy, bowiem informacja ta została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej i zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy nie podlega ona udostępnieniu na wniosek, poprzez zawiadomienie wnioskodawczyni, że żądana informacja nie zostanie udzielona w trybie ustawy, bowiem informacja ta nie stanowi informacji publicznej, bądź zawiadomienie wnioskodawczyni, że organ nie posiada tej informacji.
Wójt Gminy U. udzielił skarżącej odpowiedzi na złożony wniosek w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz piśmie z dnia [...] listopada 2012 r., wystosowanym do skarżącej już po wniesieniu skargi. Jak wskazał WSA, stanowisko skarżącej, że Wójt Gminy U. pozostaje nadal w bezczynności w zakresie, w jakim wnosiła ona o udzielenie informacji czy członkowie Komisji Budżetowo-Rolnej, Rozwoju Gospodarczego, Mienia Komunalnego, Planowania i Ochrony Środowiska Rady Gminy U. obecni podczas oględzin terenu w dniu [...] marca 2012 r. w celu zbadania zasadności wycinki drzew w G. posiadają kwalifikacje w zakresie dendrologii i hydrologii niezbędne do dokonywania oceny zasadności wycinki drzew i udrażniania rowów melioracyjnych, nie jest uzasadnione. Organ w obu wystosowanych do skarżącej pismach udzielił skarżącej odpowiedzi, iż nie posiada informacji w tym zakresie, w związku z tym informacja taka nie może być jej udzielona. Na rozprawie w dniu [...] marca 2013 r. pełnomocnik organu wskazał, że dokumentacja składana przez kandydatów na radnych w związku z procedurą wyborczą przekazywana jest w całości do archiwum Państwowej Komisji Wyborczej.
WSA podkreślił, że organ władzy publicznej obowiązany jest do udostępnienia formacji publicznej będącej w jego posiadaniu. W sytuacji, gdy organ informacji takiej nie posiada, udzielenie odpowiedzi na wniosek sprowadza się do poinformowania wnioskodawcy o tym fakcie. Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, w ocenie sądu pierwszej instancji, by złożone przez organ oświadczenie nie było zgodne z prawdą. Wbrew stanowisku skarżącej, bezczynność będąca przedmiotem skargi przestała zatem – zdaniem WSA – istnieć. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie wyznaczenia organowi terminu do rozpoznania wniosku stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Udzielnie przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, informacji, nie spowodowało jednak, co zaznaczył WSA, iż postępowanie sądowoadministracyjne stało się w całości bezprzedmiotowe. Wydanie wszak przez organ tej informacji (o braku danych) nie zwolniło wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz od obowiązku rozważenia ewentualnej zasadności wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu.
Mając to na uwadze, Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie zaistniała bezczynność organu. Rozpoznanie wniosku nastąpiło w terminie ponad 8 miesięcy, co stanowi wielokrotność terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy, przewidującym, iż udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, co zostało przez organ przyznane w toku postępowania. Organ wydłużył ustosunkowywanie się do wniosku i pism skarżącej ponad przewidziany w ustawie termin, przekroczenie tego terminu było znaczne, a organ nie wyjaśnił przyczyn zaistniałej zwłoki w tym zakresie – ani w toku postępowania przed organem zmierzającego do rozpatrzenia wniosku, ani w toku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego.
Od powyższego wyroku zostały złożone skargi kasacyjne – zarówno przez M. W., jak i Wójta Gminy U., reprezentowanych przez swoich pełnomocników.
Wójt Gminy U. zarzucił w swoje skardze kasacyjnej ww. wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, w dwojakim zakresie.
Po pierwsze, naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania w zakresie żądania zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej, a w konsekwencji nie rozstrzygnięcie skargi w zakresie żądania przez skarżącą udzielenia informacji w przedmiocie uprawnień i odpowiednich kwalifikacji członków komisji niezbędnych do oceny zasadności wycinki drzew.
Po drugiej art. 149 § 1 zdanie drugie i ust. 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w ustalonym stanie faktycznym w związku z naruszeniem art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej.
Alternatywnie zarzucił rzeczonemu wyrokowi dwa inne naruszenia przepisów.
Po pierwsze, art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie sądowe ze względu na jego bezprzedmiotowość podlegało w całości umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt, 3 w związku z naruszeniem tego przepisu poprzez jego błędne zastosowanie i umorzenie postępowania w sprawie tylko w zakresie żądania zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej.
Po drugie, art. 269 § 1 p.p.s.a. przez wyrażenie poglądu sprzecznego z uchwałą NSA z 26 listopada 2008 r. o sygn. akt I OPS 6/08 – i zaniechanie wystąpienia z pytaniem prawnym do powiększonego składu NSA.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zawartych w niej zarzutów. W ocenie Wójta, postępowanie nie podlegało umorzeniu, gdyż powinno być zakończone merytorycznym rozstrzygnięciem o oddaleniu skargi, skoro nie miał on obowiązku udostępnić informacji, której nie posiadał. Wniósł on z tego względu o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Z kolei M. W. w swojej skardze kasacyjnej od ww. wyroku zarzuciła dwa uchybienia, w części dotyczącej punktu 1 sentencji.
Po pierwsze, naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez umorzenie postępowania w sprawie co do udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy merytorycznego rozstrzygnięcia Sądu I instancji wymagał w dalszym ciągu zarzut skarżącej w zakresie bezczynności Wójta Gminy U., co do udostępnienia informacji publicznej o wykształceniu i kwalifikacjach radnych Gminy U. niezbędnych do oceny zasadności wycinki drzew w G.
Po drugie, art. 141 § 4 p.ps.a.. – poprzez nieuzasadnienie przez Sąd I instancji przyczyn, dla których dał on wiarę twierdzeniu wójta Gminy U., jakoby organ ten nie posiadał informacji publicznej w zakresie wykształcenia i kwalifikacji radnych Gminy U. niezbędnych do oceny zasadności wycinki drzew w G. oraz niewskazanie przez Sąd I instancji podstawy prawnej dla przyjęcia, iż obowiązek organu administracji do udostępnienia informacji publicznej ustaje, gdy organ informacji nie posiada.
Z tych względów wniosła ona przez swojego pełnomocnika o uchylenie wyroku Sądu I instancji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie na rzecz swego pełnomocnika kosztów pomocy udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumentację przemawiającą za jej uwzględnieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna Wójta Gminy U. zarzuca naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez umorzenie postępowania tylko w części dotyczącej zobowiązania adresata wniosku do udzielenia informacji publicznej. Zdaniem skarżącego w momencie poinformowania wnioskodawczyni, że Wójt nie posiada informacji o wykształceniu członków komisji wskazanych we wniosku, postępowanie w sprawie bezczynności stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone w całości. Pogląd ten był uzasadniony przy poprzednim brzmieniu art. 149 p.p.s.a. Jednak nowelizacja ustawy dodała do brzmienia tego przepisu zdanie drugie, z którego wynika obowiązek orzeczenia co do tego czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Prawidłowo zatem Sąd I instancji umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do podjęcia czynności i orzekł zgodnie z dyspozycją art. 149 § 1 p.p.s.a. zdanie drugie, o charakterze mającej miejsce bezczynności. Zarzut naruszenia art. 149 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznać należy w tej sytuacji za bezzasadny.
Z przedstawionych powyżej powodów za nietrafny należy również uznać zarzut naruszenia art. 269 § 1 p.p.s.a. Sąd zgodnie z tezą wyrażoną w przywołanej uchwale składu siedmiu sędziów w sprawie I OPS 6/2008 umorzył bowiem postępowanie w zakresie samej bezczynności, ponieważ ta bowiem ustała przed wydaniem wyroku. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna Wójta Gminy U. podlegała oddaleniu.
Zarzuty skargi kasacyjnej wniesionej przez pełnomocnika M. W. dotyczą naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez umorzenie postępowania oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.
Skarżąca twierdzi, że nietrafne było umorzenie postępowania w sytuacji gdy merytorycznego rozstrzygnięcia wymagał zarzut w zakresie bezczynności Wójta co do udostępnienia informacji publicznej o wykształceniu i kwalifikacjach radnych Gminy U. niezbędnych do oceny zasadności wycinki drzew w G. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są podmioty będące w posiadaniu takiej informacji. Jeżeli adresat wniosku nie posiada żądanej informacji załatwia wniosek poprzez poinformowanie o tym fakcie wnioskodawcy. W omawianej sprawie sytuacja taka miała miejsce, wobec czego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został rozpatrzony i załatwiony. Tym samym ustała bezczynność organu, a postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należy wobec powyższego uznać za bezzasadny.
Nietrafny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd w przypadku oświadczenia organu, że nie jest on w posiadaniu żądanej informacji nie ma obowiązku prowadzenia postępowania, celem udowodnienia tej okoliczności. Może zakwestionować takie twierdzenie, kiedy obowiązek posiadania żądanych informacji wynika wprost z przepisów prawa bądź też z zakresu kompetencji i obowiązków organu. W omawianej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.
Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło