II OZ 685/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 681/12 pozostawiające bez rozpoznania wniosek B. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Fundacji [...] z/s w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia programu gospodarki odpadami postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2012 r. B. J. osobiście i reprezentując Fundację [...] z siedzibą w S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o zwolnienie z opłat sądowych. Zgodnie z zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2013 r. wnioskującej doręczono urzędowy formularz PPF, celem jego wypełnienia i nadesłania do sądu - w termin 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przesyłkę zawierającą wezwanie wraz z urzędowym formularzem PPF wnioskująca odebrała w dniu 26 lutego 2013 r. (zpo - karta 38), a tym samym termin na jego wykonanie upływał w dniu 5 marca 2013 r. Pismem z dnia 5 marca 2013 r. B. J. oświadczyła, że scedowała sprawę wyłącznie na Fundację [...] z siedzibą w S., a sama pozostaje jedynie osobą zainteresowaną. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, zarządzeniem z dnia 19 marca 2013 r. pozostawił wniosek B. J. z dnia 20 grudnia 2012 r. bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy i nienadesłanie prawidłowo wypełnionego urzędowego formularza PPF. Następnie na zarządzenie Referendarza sądowego B. J. reprezentując Fundację wniosła sprzeciw wskazując, że Fundacja dostarczyła wymagane dokumenty przed doręczeniem jej zaskarżonego zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r., na podstawie 257 w zw. z art. 252 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), pozostawił bez rozpoznania wniosek B. J. o przyznanie prawa pomocy. Sąd wskazał, iż wnioskodawczyni B. J., pomimo wezwania nie złożyła w wyznaczonym terminie tj. do dnia 5 marca 2013 r. wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, mimo że została pouczona o treści art. 252 i art. 257 p.p.s.a. Ponadto Sąd wyjaśnił, że wniosek złożony przez B. J. o przyznanie prawa pomocy jest odrębnym wnioskiem od wniosku złożonego przez Fundację [...] z siedzibą w S., reprezentowaną przez B. J.. Zgodnie bowiem z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek. Do wystąpienia więc z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy uprawniona jest każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też dokumenty złożone przez Fundację nie czyniły zadość wezwaniu skierowanemu do wnioskodawczyni B. J., która wprawdzie w piśmie nadanym w dniu 5 marca 2013 r. oświadczyła o "scedowaniu" sprawy na Fundację, niemniej na etapie złożonego w dniu 20 grudnia 2012 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy skarga w niniejszej sprawie była zarejestrowana jako wniesiona przez B. J. i Fundację [...] z siedzibą w S.. Sąd wskazał ponadto, że sprzeciw od zarządzenia z dnia 19 marca 2013 r., jak wynika z jego treści, dotyczy pozostawienia "wniosku B. J. reprezentującej Fundację bez rozpoznania". Wniosek Fundacji [...] z siedzibą w S. z dnia 20 grudnia 2012 r. został rozpoznany postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2013 r. i podlegał odrębnemu zaskarżeniu. Natomiast sprzeciw B. J., jako uczestniczki postępowania sądowego, podlega niniejszemu rozpoznaniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B. J., wnosząc o jego uchylnie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w nim wskazane. W pierwszej kolejności podnieść należy, że z uwagi na wpadkowy (incydentalny) charakter prawa pomocy, krąg stron w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy jest ograniczony tylko do podmiotu występującego z takim wnioskiem, gdyż tylko on ma interes prawny w przyznaniu tego uprawnienia. Prawo do zaskarżania zarządzeń i postanowień wydawanych w toku postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy przysługuje więc jedynie wnioskodawcom. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 20 grudnia 2012 r. pochodzi od B. J.. Jej też, jak wynika z akt sprawy, doręczono odpis zarządzenia referendarza sądowego z dnia 19 marca 2013 r. (zpo k-56). Stroną niniejszego postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy jest więc B. J.. Tymczasem sprzeciw od zarządzenia wniosła Fundacja reprezentowana przez B. J., a zatem podmiot, który nie jest stroną postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy B. J.. W tej sytuacji uznać należy, że sprzeciw Fundacji, która nie była stroną postępowania zakończonego zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 19 marca 2013 r. jest niedopuszczalny i z tej przyczyny winien zostać odrzucony na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji błędnie zatem przyjął w rozważaniach postanowienia z dnia 24 czerwca 2013 r., że sprzeciw pochodzi od B. J. jako uczestniczki postępowania (mimo wskazania w stanie faktycznym, że sprzeciw został wniesiony przez B. J. reprezentującą Fundację). Wskazać w tym miejscu trzeba, że wnioskodawczyni pismem z dnia 5 marca 2013 r. poinformowała Sąd pierwszej instancji, iż rezygnuje ze statusu skarżącej w sprawie i skarżącym pozostaje jedynie Fundacja [...] z/s w S., której jest prezesem, ona sama zaś pozostaje uczestnikiem postępowania. Powyższe oświadczenie nie ma jednak wpływu na ustalenie stron niniejszego postępowania ubocznego, bowiem wniosek o zwolnienie z kosztów z dnia 20 grudnia 2012 r. B. J. wniosła w imieniu własnym oraz jako prezes Fundacji, zatem wnioski te już od dnia ich złożenia podlegały odrębnemu rozpoznaniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.